Жаңа Салық кодексінің №214-VIII негіздемесінде 2026 жылдың 2-тоқсаны үшін 300.00 нысанын толтыру кезінде ҚҚС мөлшерлемесі 16%-ға өсіп, тіркеу шегі 10 000 АЕК-ке төмендеген. Декларацияны 2026 жылғы 15 тамызға дейін тапсыру қажет, ЭШФ-да "есепке жатқызуды тану" белгісін орнату міндетті, ал 1 000 АЕК (4 325 000 тг) қолма-қол төлем лимиті ҚҚС-ты қоса есептегендегі сомаға қолданылады.
ҚҚС мөлшерлемесі және тіркеу шегінің өзгеруі
2025 жыл (ескі жүйе) мен 2026 жылға (жаңа кодекс) арналған негізгі көрсеткіштер:
| Параметр | 2025 жыл (2017 ж. Салық кодексі) | 2026 жыл (№214-VIII Салық кодексі) |
|---|---|---|
| ҚҚС негізгі мөлшерлемесі | 12% | 16% |
| Айлық есептік көрсеткіш (АЕК) | — | 4 325 тг |
| Міндетті тіркеу шегі | 20 000 АЕК (ескі норма) | 10 000 АЕК (43 250 000 тг) |
| Заңнамалық мәртебесі | Күшін жойған | Қолданыстағы негізгі заң |
Маңызды салықтық ескерту: 2026 жылдан бастап 2017 жылғы кодекстің баптарына (мысалы, 369, 422, 568-баптар) сілтеме жасау салықтық әкімшілендіру тұрғысынан жарамсыз болып саналады. Сонымен қатар, 2025 жылы басталып, 2026 жылы аяқталатын келісімшарттар бойынша өтпелі ережелерге ерекше назар аудару қажет.
300.00 нысанын толтыру мерзімдері
2026 жылдың екінші тоқсаны (сәуір-маусым) үшін декларация тапсыру кезінде келесі мерзімдерді қатаң сақтау қажет:
- Декларация тапсыру және салық төлеу мерзімі: 300.00 нысаны бойынша есеп беру және ҚҚС сомасын бюджетке аудару 2026 жылғы 15 тамызға кешіктірілмеуі тиіс.
300.04 қосымшасы және деректерді тасымалдау логикасы
Импорттық операциялар бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызу (зачет) әдісімен төлейтіндер үшін 300.04 қосымшасын толтыру міндетті (427-428 баптар).
Бұл жеңілдік келесі тауар санаттарына қолданылады:
- Оборудование (жабдықтар)
- Ауыл шаруашылығы техникасы
- Автомобиль көлігінің жүк жылжымалы құрамы
- Самолёттер мен тікұшақтар
- Теміржол локомотивтері мен вагондар
- Теңіз кемелері
- Қосалқы бөлшектер
- Пестицидтер (улы химикаттар)
- Асыл тұқымды малдар және жасанды ұрықтандыру жабдықтары
- Тірі ірі қара мал
Бухгалтерге арналған техникалық нұсқау: Декларацияны толтыру кезінде қосымша мен негізгі нысан арасындағы байланысты тексеріңіз:
- 300.04.001 А жолының қорытындысы → 300.00.029 А жолына көшіріледі
- 300.04.001 В жолының қорытындысы (ҚҚС сомасы) → 300.00.011 және 300.00.029 В жолдарына бірдей тасымалданады
ҚҚС-ты есепке жатқызудың шарттары және шектеулері
№214-VIII Салық кодексінің 480-бабына сәйкес, ҚҚС-ты есепке жатқызудың басты шарты — тауарлар мен қызметтердің салық салынатын айналым мақсатында қолданылуы.
ЭШФ бойынша маңызды талап: Салық төлеуші Электрондық шот-фактуралар (ЭШФ) жүйесінде салық сомасын есепке жатқызуды тану туралы арнайы белгі (отметка) қоюға міндетті. Бұл белгі декларация тапсырылғанға дейін қойылуы шарт.
Есепке жатқызуға тыйым салынатын жағдайлар (482-бап):
- Тауарлар немесе қызметтер салық салынбайтын айналым үшін пайдаланылса
- ЭШФ-да реквизиттер қате көрсетілсе немесе ИИН/БИН, күн, нөмір, сома және тауар атауы мүлдем болмаса
- ЭШФ-да ЭЦП (электрондық цифрлық қолтаңба) болмаса
- Шот-фактура заңда көрсетілген ерекшеліктерден тыс қағаз жүзінде жазылса
- Қолма-қол есеп айырысу: Бір мәміле бойынша төлем сомасы ҚҚС-ты есепке алғанда (НДС-пен бірге) 1 000 АЕК-тен (4 325 000 тг) асса
- Арнайы депозиттегі ликвидациялық қор қаражаты есебінен сатып алулар жасалса (301-бап)
- Автономды білім беру ұйымдарының бюджеттік нысаналы салымдар есебінен жасаған сатып алулары
- Комиссионер немесе экспедитордың өз клиенттері үшін жасаған сатып алулары бойынша ҚҚС сомалары
1С бағдарламасындағы практикалық қадамдар
Салық сарапшысы ретінде жаңа ережелерге тиімді көшу үшін келесі алгоритмді орындаңыз:
- Мөлшерлемелерді реттеу: 1С анықтамалықтарында ҚҚС мөлшерлемесін 12%-дан 16%-ға ауыстырыңыз
- Кассалық бақылау: Мәмілелер бойынша 4 325 000 теңгелік (ҚҚС-ты қосқандағы 1 000 АЕК) лимитті бақылауды автоматтандырыңыз. Бағдарламада осы сомадан асатын қолма-қол төлемдерге ескерту орнатыңыз
- Жүйені жаңарту: 1С:Бухгалтерия бағдарламасының нұсқасы кемінде 3.0.73.1 болуы тиіс. Бұл базалық нұсқа болғанымен, №214-VIII Кодексінің ерекшеліктеріне арналған келесі техникалық патчтарды жіберіп алмау үшін жүйені тұрақты жаңартып отырыңыз
- Интеграцияны тексеру: 1С пен ЭШФ ақпараттық жүйесі арасындағы интеграцияның 480-бапта талап етілген "есепке жатқызуды тану" белгісін автоматты түрде қою мүмкіндігін тексеріңіз
Түйін және негізгі ұстанымдар
- Ставканың өсуі: 2026 жылдан бастап ҚҚС 16%-ды құрайды, бұл барлық баға белгілеу мен келісімшарттарды қайта қарауды талап етеді
- Жаңа заңнамалық база: Барлық салықтық есепке алу операциялары тек №214-VIII Салық кодексінің (әсіресе 480 және 482-баптар) негізінде жүргізілуі тиіс
- ЭШФ және "Белгі": ЭШФ-да декларацияға дейін "отметка" қою — ҚҚС-ты заңды түрде есепке жатқызудың ажырамас шарты
- Қолма-қол ақша лимиті: 1 000 АЕК шектеуі енді ҚҚС-ты қоса есептегендегі сомаға қолданылатынын ұмытпаңыз
Салықтық тәуекелдерді азайту үшін 1С жүйесінің техникалық дайындығын және жаңа Кодекстің баптарын қазірден бастап терең зерделеуге кеңес беремін. Бұл алдағы тексерулер кезінде айыппұлдардан қорғанудың жалғыз жолы.
Частые вопросы
ҚҚС мөлшерлемесі 2026 жылдан қанша болады?
2026 жылдан бастап ҚҚС мөлшерлемесі 16%-ды құрайды (бұрын 12% болды).
300.00 нысанын қашанға дейін тапсыру қажет?
300.00 нысаны бойынша есеп беру және ҚҚС сомасын бюджетке аудару 2026 жылғы 15 тамызға кешіктірілмеуі тиіс.
ЭШФ-да қандай белгі қою міндетті?
Салық төлеуші Электрондық шот-фактуралар жүйесінде салық сомасын есепке жатқызуды тану туралы арнайы белгі (отметка) қоюға міндетті. Бұл белгі декларация тапсырылғанға дейін қойылуы шарт.
Қолма-қол төлем лимиті қанша?
Қолма-қол есеп айырысу кезінде бір мәміле бойынша төлем сомасы ҚҚС-ты есепке алғанда (НДС-пен бірге) 1 000 АЕК-тен (4 325 000 тг) асса болмайды.
1С бағдарламасының қандай нұсқасы қажет?
1С:Бухгалтерия бағдарламасының нұсқасы кемінде 3.0.73.1 болуы тиіс, және №214-VIII Кодексінің ерекшеліктеріне арналған техникалық патчтарды жіберіп алмау үшін жүйені тұрақты жаңартып отырыңыз.