Жаңа Салық кодексінің 2026 жылғы реформасы ҚҚС мөлшерлемесін 12%-дан 16%-ға көтеріп, КТС-ты 20%-ге белгілейді. Ең маңызды: ЭСФ жүйесінде "есепке алу" белгісін қоюсіз ҚҚС зачётынан айырыласыз, ал 4 325 000 теңгеден асатын қолма-қол төлемдер ҚҚС есепке алынбайды. Жаңа кодекс (№214-VIII) баптарының нөмірленуі толықтай өзгерген, ескі сілтемелер жарамсыз.
ҚҚС: 16% ставка және жаңа талаптар
2026 жылдан бастап ҚҚС базалық мөлшерлемесі айтарлықтай өседі. Жаңа заңнамалық база күшіне енеді.
| Параметр | 2026 жылға дейін | 2026 жылдан бастап |
|---|---|---|
| ҚҚС базалық мөлшерлемесі | 12% | 16% |
| Заңнамалық негіз | 2017 жылғы Салық кодексі | №214-VIII Салық кодексі (18.07.2025) |
2026 жылғы тіркеу параметрлері:
- АЕК (МРП): 4 325 теңге
- Міндетті тіркеу шегі (10 000 АЕК): 43 250 000 теңге
⚠️ Назар аударыңыз: Ескі кодекстің баптарына (369, 422, 568 және т.б.) жасалған кез келген сілтемелер енді жарамсыз. Жаңа жүйеде баптардың нөмірленуі толықтай өзгерген.
ҚҚС-ты есепке алу: 480-бап талаптары
Жаңа кодекстің 480-бабы бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызу үшін келесі шарттардың сақталуы қатаң тексеріледі:
- Алушы салық органында ҚҚС төлеуші ретінде тіркелуі тиіс
- Сатып алынған тауарлар/қызметтер салық салынатын айналым үшін пайдаланылуы керек
- Бір реттік есепке алу ережесі: егер бірнеше негіз болса, зачёт ең ерте болған оқиға бойынша бір рет қана жүргізіледі (480-бап, 9-тармақ)
Құжаттарға қойылатын кеңейтілген талаптар:
| Сатып алу жағдайы | Растаушы құжат |
|---|---|
| ҚР ішіндегі тауар/қызмет | Жеткізушінің ЖСН/БИН көрсетілген ЭСФ |
| Әуе көлігі қызметі | Жол жүру фактісін растайтын құжат |
| Мерзімді басылымдар | 493-баптың 6-тармағына сәйкес шот-фактура |
| Мемлекеттік материалдық резервтен шығару | Уәкілетті органның шот-фактурасы |
| Импорт (ЕАЭО және т.б.) | Кедендік декларация немесе жанама салықтар туралы өтініш |
| Бейрезидент жұмыстары | ЭСФ және ҚҚС төленгенін растайтын төлем құжаты |
⚠️ Өте маңызды (ЭСФ АЖ): Салық төлеуші декларацияны (300.00 нұсқасы) тапсырмас бұрын, ЭСФ жүйесінде ҚҚС-ты есепке алу туралы арнайы белгі (отметка) қоюға міндетті. Бұл белгісіз ҚҚС есепке жатқызылмайды.
ҚҚС есепке алынбайтын жағдайлар
Жаңа 482-бап бойынша ҚҚС келесі жағдайларда есепке алынбайды:
- Салық салынбайтын айналым: 487 және 489-баптар бойынша бөлек есеп жүргізілгенде
- ЭСФ дефектілері: ЖСН/БИН қате көрсетілсе, ЭЦП-мен куәландырылмаса немесе міндетті бола тұра қағаз жүзінде жазылса
- Қолма-қол ақша лимиті: Мәміле сомасы 1 000 АЕК-тен (4 325 000 теңге) асса, ҚҚС есепке алынбайды
- Арнайы жағдайлар:
- Ликвидациялық қор қаражаты есебінен сатып алулар (301-бап)
- Комиссионерлер мен экспедиторлар үшін (клиентке арналған тауарлар/қызметтер бойынша)
- Тұрғын үй құрылысы (пайдалануға берілгенге дейін 489-бап бойынша жеке реестрде ескеріледі)
Корпоративтік табыс салығы: 20% ставка
2026 жылдан бастап КТС-тың базалық мөлшерлемесі 20% құрайды (357-бап).
Жер қойнауын пайдаланушылар үшін ерекшелік: Жаңа кодекс бойынша КТС әрбір келісімшарт бойынша жеке есептеледі.
Есептеу формуласы:
КТС = Ставка (20%) × Салық салынатын табыс (345-бап)
Бұл ретте салық салынатын табыстан:
- 337-бап бойынша кірістер мен шығыстар
- 338-344 баптар бойынша көшірілетін залалдар шегеріледі
1С бағдарламаларын жаңарту
Салықтық есепті дұрыс жүргізу үшін 1С жүйесінің келесі нұсқаларына шұғыл ауысу қажет:
- 1С: Бухгалтерия для Казахстана (3.0.73.1): Барлық жоспарлы өзгерістер енгізілген
- 1С: Зарплата и кадры для государственных организаций Казахстана (1.0.42.3): Бұл жаңарту тек мемлекеттік мекемелерге арналған, кадрлық және жалақы есептерін жаңа талаптарға сәйкестендіреді
1С баптаулары бойынша эксперттік кеңестер:
- Мөлшерлемелерді жаңарту: Салықтар мен ұсталымдар бөлімінде ҚҚС-ты 16%-ға ауыстырыңыз
- 300.04 қосымшасын баптау: Импорттық тауарларды келесі 10 категория бойынша жіктеуді тексеріңіз:
- I - Жабдықтар
- II - Ауыл шаруашылығы техникасы
- III - Жүк көлігі
- IV - Ұшақтар/Тікұшақтар
- V - Вагондар
- VI - Кемелер
- VII - Қосалқы бөлшектер
- VIII - Пестицидтер
- IX - Племендік мал
- X - Ірі қара мал (тірі)
- Жолдарды сәйкестендіру: 300.04.001 А жолының жиынтығы 300.00.029 А жолына, ал 300.04.001 В жиынтығы 300.00.011 және 300.00.029 В жолдарына дұрыс көшуін бақылаңыз
- Лимиттер: 1 000 АЕК лимиті бойынша автоматты ескертулерді қосыңыз
Бухгалтерге арналған іс-қимыл жоспары
2026 жылғы реформа — бұл тек сандардың өзгеруі емес, бұл есептің ашықтығына қойылатын жаңа талап. Жұмысты дұрыс бастау үшін осы бақылау тізімін пайдаланыңыз:
- Жаңа баптарды жаттаңыз: 480 (зачёт), 482 (зачётқа алынбайтын), 427-428 (импорт) баптарын мұқият оқыңыз
- 1С-ты тексеріңіз: Мөлшерлеме 16% болып өзгергеніне және 300.04 қосымшасының санаттар бойынша толтырылуына көз жеткізіңіз
- Төлемдер аудиті: 4 325 000 теңгеден асатын қолма-қол төлемдерді тоқтатыңыз, әйтпесе ҚҚС зачётынан айырыласыз
- ЭСФ белгісі: Декларация тапсырар алдында ЭСФ жүйесіндегі "есепке алу" белгісінің қойылуын міндетті процесс ретінде бекітіңіз
Жаңа кезеңге дайындық — бизнестің тұрақтылығының кепілі.
Частые вопросы
ҚҚС мөлшерлемесі қанша өсті?
ҚҚС базалық мөлшерлемесі 12%-дан 16%-ға өсті. Бұл 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді.
ЭСФ жүйесінде қандай белгі қоюға міндетті?
Салық төлеуші декларацияны (300.00 нұсқасы) тапсырмас бұрын, ЭСФ жүйесінде ҚҚС-ты есепке алу туралы арнайы белгі (отметка) қоюға міндетті. Бұл белгісіз ҚҚС есепке жатқызылмайды.
Қолма-қол төлемдерде ҚҚС есепке алынбайтын сома қандай?
Мәміле сомасы 1 000 АЕК-тен (4 325 000 теңге) асса, ҚҚС есепке алынбайды.
КТС мөлшерлемесі қанша?
2026 жылдан бастап КТС-тың базалық мөлшерлемесі 20% құрайды (357-бап).
Ескі кодекстің баптарына сілтемелер пайдалануға болады ма?
Жоқ. Ескі кодекстің баптарына (369, 422, 568 және т.б.) жасалған кез келген сілтемелер енді жарамсыз. Жаңа жүйеде баптардың нөмірленуі толықтай өзгерген.