2026 жылғы салық реформасы: ҚҚС-тың 16% мөлшерлемесіне көшу және 1С-тағы маңызды өзгерістер
- Кіріспе: 2026 жылғы салықтық өзгерістерге шолу
- Қазақстанның салық жүйесі түбегейлі жаңару кезеңіне өтті. 2025 жылғы 18 шілдеде қабылданған №214-VIII жаңа Салық кодексі күшіне еніп, 2017 жылдан бері қолданыста болған ескі кодекстің күшін жойды. Бұл реформа тек заңнамалық базаны жаңартып қана қоймай, экономикалық көрсеткіштер мен есеп беру процестеріне айтарлықтай өзгерістер енгізіп отыр.Бүгінгі таңда бухгалтерлер мен салық сарапшылары үшін негізгі фокус — ҚҚС мөлшерлемесінің өсуі және салықтық әкімшілендіруді толық цифрландыру. Кәсіпорынның қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жаңа ережелерді меңгеру және 1С есеп жүйелерін уақтылы бейімдеу басты міндетке айналды.
- 2026 жылдың негізгі салықтық көрсеткіштері: Не өзгерді?
Жаңа Салық кодексіне сәйкес, 2026 жылдан бастап есеп айырысуда келесі базалық көрсеткіштер қолданылады:| Параметр | Бұрын (2025 ж. дейін) | 2026 жыл (Жаңа Кодекс) || ------ | ------ | ------ || ҚҚС базалық мөлшерлемесі | 12% | 16% || Айлық есептік көрсеткіш (АЕК) | - | 4 325 теңге || ҚҚС бойынша міндетті тіркелу шегі | - | 10 000 АЕК (43 250 000 теңге) || Құқықтық негізі | 2017 ж. Салық кодексі | №214-VIII жаңа Салық кодексі |
Маңызды: 2026 жылдан бастап 12% ставкасы қолданыстан шығады. Барлық облагаемый айналымдар бойынша есептеулер 16% мөлшерлемесімен жүргізілуі тиіс.
- ҚҚС есебі мен есепке жатқызудың жаңа ережелері (№214-VIII Кодекс)
- Жаңа кодекстің 480 және 482-баптарында ҚҚС-ты есепке жатқызудың (зачет) нақтыланған талаптары бекітілген:
- Электрондық құжат айналымы (ЭҚА) және автоматтандырылған бақылау
- 2026 жылғы реформаның басты бағыты — салықтық әкімшілендіруді толық цифрландыру және ашықтықты арттыру.
- 1С бағдарламаларындағы жаңартулар: Бухгалтерге арналған нұсқаулық
- Жаңа салық мөлшерлемелері мен ережелері 1С жүйелерінің келесі жаңартуларында іске асырылған:
- Справочниктерді жаңарту: Барлық анықтамалықтар мен номенклатура карточкаларында ҚҚС ставкасын 16%-ға ауыстыру.
- Контрагенттер дерегін тексеру: ИС ЭСФ жүйесімен интеграция арқылы серіктестердің БИН/ИИН деректерінің дұрыстығын тексеру (есепке жатқызу құқығын сақтау үшін).
- Интеграциялық баптау: ИС ЭСФ жүйесінде ҚҚС-ты есепке жатқызу туралы міндетті отметканы (белгіні) қою функциясын тексеріңіз. Ерекше ескерту: Бұл белгі 300.00 декларациясын тапсырғанға дейін міндетті түрде қойылуы тиіс.
- Декларация (300.00-нысан) және импортты есепке алу
2026 жылы ҚҚС бойынша декларация тапсыру кезінде 300.04 қосымшасын толтыруға және импортты категорияларға бөлуге ерекше мән беріледі.Импортталатын тауарлар категориялары (300.04.001 жолы бойынша):
- I — Оборудование (Жабдықтар);
- II — Сельскохозяйственная техника (Ауыл шаруашылығы техникасы);
- III — Грузовой подвижной состав автотранспорта (Жүк көлік құралдары);
- IV — Самолёты и вертолёты (Ұшақтар мен тікұшақтар);
- V — Локомотивы железнодорожные и вагоны (Локомотивтер мен вагондар);
- VI — Морские суда (Теңіз кемелері);
- VII — Запасные части (Қосалқы бөлшектер);
- VIII — Пестициды (Пестицидтер);
- IX — Племенные животные и оборудование для искусственного осеменения (Асыл тұқымды мал және жасанды ұрықтандыру жабдықтары);
- X — КРС живой (Ірі қара мал).Декларацияға мәліметтерді көшіру ережесі:
- 300.04.001 А жолындағы сома (импорт сомасы) → 300.00.029 А жолына.
- 300.04.001 В жолындағы сома (ҚҚС сомасы) → 300.00.011 және 300.00.029 В жолдарына көшіріледі.
- Қорытынды: Бухгалтер үшін дайындық чек-листі
2026 жылғы жаңа салық кезеңіне қатесіз өту үшін келесі әрекеттерді орындауды ұсынамын:
- ЭЦП сертификаттары: Барлық қол қоюшы тұлғалардың ЭЦП мерзімін тексеріп, қажет болса жаңартыңыз.
- 1С баптауы: Жүйеде 16% ҚҚС ставкасын негізгі ставка ретінде бекітіп, 1С-ты 3.0.73.1 нұсқасына дейін жаңартыңыз.
- Автоматты бақылау: Кәсіпорынның №611 бұйрық бойынша КГД-ның автоматтандырылған бақылау тізіміне кіретін-кірмейтінін нақтылаңыз.
- Есепке жатқызу (Зачет): ИС ЭСФ жүйесінде ҚҚС-ты есепке жатқызу белгісін (отметка) 300.00 декларациясын тапсырғанға дейін қоюды қатаң бақылауға алыңыз.
- Төлем лимиттері: Мәмілелер бойынша қолма-қол есеп айырысудың 4 325 000 теңгеден (1 000 АЕК) аспауын қадағалаңыз.
- Құжаттар сапасы: ЭСФ-дағы ИИН/БИН және міндетті деректемелердің дұрыстығын тексеріңіз, себебі 482-бап бойынша кез келген қателік ҚҚС-ты есепке жатқызудан айыруға негіз болады.