3.0.74.2 «Қазақстан үшін Бухгалтерия» (3.0 редакциясы) релизінде тексерілді.
Салық органы Астанадағы оқшауланған бөлімшенің шынымен құрылғанын және қашан құрылғанын растауды сұрайды. Оны ашу туралы бұйрық қағаз көшірме түрінде папкада жатыр, ал сканы — кадр қызметкерінің поштасында бір жерде. Жарты жылдан кейін оны қайтадан іздеуге тура келеді. Мұның қайталанбауы үшін бұйрықтың сканын 1С-те бөлімше карточкасына тікелей тіркейді. Сіз оған салған файл физикалық түрде «ҰйымдарБөлімшелеріТіркелгенФайлдар» анықтамалығында сақталады. Сіз бұл анықтамалықты тікелей ешқашан дерлік ашпайсыз — сіз онымен бөлімше карточкасындағы «Тіркелген файлдар» батырмасы арқылы жұмыс істейсіз. Бірақ бұл қандай нысан және ол қалай құрылғанын түсіну пайдалы: құжаттың нұсқалары, ЭЦҚ қолтаңбасы және сіздің базаңыздың ісінуі дәл соған байланысты.
1. Мақсаты
Бұл қызметтік анықтамалық-қойма. Онда сіз «ҰйымдарБөлімшелері» анықтамалығының элементтеріне тіркеген файлдар (скандар, шарттар, ережелер, бұйрықтар, фотолар) жатады. Әрбір тіркелген файл — осы анықтамалықтың жеке элементі, оның иесі — нақты бөлімше. Ол бухгалтерлік проводкалар, салықтар және электрондық құжаттар жасамайды: бұл нұсқалау мен қолтаңбасы бар таза файлдық қойма.
2. Қайдан табуға болады
Бұл анықтамалықтың тікелей мәзір тармағы жоқ — және бұл қалыпты жағдай, ол қызметтік. Дұрыс жол:
- «Анықтамалықтар» (немесе «Кәсіпорын») бөлімі → «Бөлімшелер» («ҰйымдарБөлімшелері» анықтамалығы).
- Қажет бөлімшені ашыңыз.
- Карточканың навигация панелінде «Тіркелген файлдар» (кейде жай ғана «Файлдар») батырмасын басыңыз.
Дәл осы бөлімшенің файлдар тізімі ашылады — бұл біздің анықтамалығымыздың иесі бойынша сүзгіленген тізім формасы.
Бүкіл анықтамалықты толық ашу үшін (мысалы, «жоғалған» файлды іздегенде немесе база көлемін бақылау үшін) навигация сілтемесін пайдаланыңыз. «Сервис» → «URL ашу» / команда жолында «Навигация сілтемесі бойынша өту»:
e1cib/list/Справочник.ПодразделенияОрганизацийПрисоединенныеФайлы
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
«Анықтама» → «Бағдарлама туралы» (немесе жоғарғы оң жақ бұрыштағы «?» белгісі). Ашылған терезеде екі жол көресіз: платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24.xxxx) және «Қазақстан үшін Бухгалтерия» конфигурациясының релизі — мысалы, 3.0.74.2. Төмендегі нұсқаулық 3.0.74.2-де тексерілген; көрші 3.0.7x релиздерінде өрістердің құрамы бірдей.
3. Қалай толтыруға болады
Жеке «файл карточкасын» қолмен нөлден жасамайсыз. Сіз файл қосасыз, ал анықтамалық элементті өзі жасап, өрістердің көпшілігін толтырады. Әрбір өрісті талдап көрейік — ол нені білдіреді және дұрыс болмаса не болады.
| Өріс | Бұл не және не үшін | Қате болғанда не болады |
|---|---|---|
| Атауы (міндетті) | Файл 1С тізімінде қалай аталады. Әдепкі бойынша дискідегі файл атауы алынады. | «Скан0001» деп қалдырсаңыз — бір жылдан кейін таппайсыз. Мәні бойынша жазыңыз: «Астана ОБ ашу туралы №14 бұйрық 12.01.2026». |
| Иесі (міндетті, автоматты түрде толтырылады) | Файл байланыстырылған бөлімшеге сілтеме. Сіз файлды кімнің карточкасынан қосқаныңызға қарай қойылады. | Файлды «дұрыс емес» карточкадан қоссаңыз — ол бөтен бөлімшеге байланысады да, керек жерде оны көрмейсіз. |
| Авторы | Файлды жүктеген пайдаланушы. Ағымдағы пайдаланушы бойынша автоматты түрде қойылады. | Тек тарихқа әсер етеді; қолмен тимейді. |
| Кеңейтім | Файл түрі (pdf, jpg, docx). Автоматты түрде анықталады. | Қолмен өңдемеңіз — 1С файлды немен ашуды түсінбей қалады. |
| Өлшемі | Файл көлемі. Автоматты түрде толтырылады. | Базаны ненің ісіндіретінін жанама көрсетеді. Ауыр скандарды жүктер алдында қысқан жөн. |
| Жасалған күні / Өзгертілген күні | Жүктеудің және нұсқаның соңғы түзетуінің техникалық күндері. | Өздігінен толтырылады; «қай нұсқа жаңарақ» деп талдағанда оларға қарайды. |
| Файлды сақтау (том / база ішінде) | Байттар физикалық түрде қайда жатыр: ақпараттық базада ма, әлде дискідегі томда ма («Файлдарды сақтау томдары» анықтамалығы). | Томдар бапталған, бірақ диск қолжетімсіз болса — файл жол қатесімен ашылмайды. |
| ЭЦҚ-мен қол қойылған | Файлдың электрондық қолтаңбамен бекітілгенін көрсететін белгі. Қол қою кезінде қойылады. | Қол қойылған файлды қолтаңбаны алмай өңдеуге болмайды — әйтпесе қолтаңба жарамсыз болады. |
| Шифрланған | Файлдың шифрлану белгісі. | Шифрланған файл алушының сертификатынсыз ашылмайды. |
| Өңдеуде (бос емес) | Файлды қазір кім өңдеуге алды. | «Бос емес» тұрғанда басқа пайдаланушылар файлды өзгертпейді. Егер адам «бос емес файлмен» жұмыстан шықса — блоктауды «Тағы» → «Босату» арқылы алып тастаңыз. |
| Жою белгісі | Элемент жоюға белгіленген бе. | Белгіленген файлдар нақты тек «Белгіленген нысандарды жою» арқылы жойылады. |
Файл қосу кезіндегі әрекеттер тәртібі (бұл «толтыру» болып табылады):
- Бөлімшенің тіркелген файлдар тізімінде «Қосу» → «Дискідегі файл» басыңыз.
- Сканды/құжатты таңдаңыз. 1С оны жүктеп, анықтамалық элементін жасайды және атауын, кеңейтімін, өлшемін, авторын және күнін қояды.
- Атауын мәні бойынша нақтылаңыз.
- Қажет болса «Қол қою» (ЭЦҚ) немесе «Шифрлау» басыңыз.
- Жабыңыз — файл база ішінде немесе томда сақталды.
4. Талданған мысал
Тапсырма: «Береке» ЖШС ұйымының «Астана ОБ» оқшауланған бөлімшесіне оны ашу туралы бұйрықтың сканын тіркеу.
- «Анықтамалықтар» → «Бөлімшелер» → «Астана ОБ» ашылды.
- Навигация панелі → «Тіркелген файлдар» → «Қосу» → «Дискідегі файл».
Prikaz_OP_Astana.pdf(өлшемі 1,8 МБ) таңдалды.- 1С «ҰйымдарБөлімшелеріТіркелгенФайлдар» анықтамалығының элементін жасады:
- Атауы:
Prikaz_OP_Astana→ «Астана ОБ ашу туралы №14 бұйрық 12.01.2026» деп қайта аталды; - Иесі: Астана ОБ;
- Авторы: Сапарова А. (ағымдағы пайдаланушы);
- Кеңейтім: pdf, Өлшемі: 1,8 МБ, Жасалған күні: 06.09.2026.
- Атауы:
- «Қол қою» басылды, басшының сертификаты таңдалды → «ЭЦҚ-мен қол қойылған» белгісі пайда болды.
Деректер бойынша не болды: анықтамалықта бір жазба және қоймада файлдың бір нұсқасы жасалды. Бір айдан кейін бухгалтер бұйрықты өзгертті — 2-нұсқа жүктелді, ал 1-нұсқа тарихта қалды. Файл базада орын алды; дискідегі томға көшірген кезде осы 1,8 МБ .1CD файлынан файлдық ресурсқа кетер еді.
Проводкалар туралы: олар жоқ. Бұл анықтамалық-қойма. Ол ҚР шоттар жоспарының шоттары бойынша жазбалар (1030 да, 3310 да, 6010 да) жасамайды, ҚҚС 16% есептемейді, ЖТС, МЗЖ, ӘА немесе әлеуметтік салық есептемейді. Егер сізге бөлімшенің өзіне жұмсалған шығыстар бойынша проводкалар керек болса, олар басқа құжаттармен (мысалы, «Жалақы есептеу», «Тауарлар мен қызметтердің түсуі») жасалады, ал осы нысанмен емес.
5. Операция түрлері
Анықтамалықта бухгалтерлік мағынадағы «операция түрлері» жоқ. Файлмен жасалатын әрекеттер жиынтығы бар:
- Дискідегі файлды қосу — дайын файлды жүктеу.
- Үлгі бойынша жасау / жаңа жасау — бос Word/Excel құжатын жасап, бірден тіркеу.
- Сканерден — сканер қосылған болса, құжатты тікелей карточкаға сканерлеу.
- Ашу / Өңдеу — файлды сыртқы бағдарламада ашу; түзету кезінде файл «бос емес» деп белгіленеді.
- Өңдеуді аяқтау — өзгерістерді жаңа нұсқамен сақтау.
- ЭЦҚ-мен қол қою / Қолтаңбаны тексеру / Шифрлау / Шифрдан шығару.
- Нұсқалар — қарау және қажет болса алдыңғы нұсқаға қайту.
6. Жұмыс кезінде не жасалады
Бұл құжат емес, анықтамалық болғандықтан, элементті жазу кезінде:
- иесі-бөлімше бар анықтамалық элементі жасалады/жаңартылады;
- файл денесі сақталады — база ішінде немесе сақтау томында;
- әрбір «Өңдеуді аяқтау» кезінде жаңа нұсқа жасалады (файлдардың нұсқалары бар мәліметтер регистрі);
- толық мәтіндік индекс жаңартылады — индекс жаңартылғаннан кейін файл мазмұны бойынша ізделеді.
Не жасалмайды: бухгалтерия регистрі бойынша проводкалар, салық регистрлері бойынша қозғалыстар, ЭШФ (ЭШФ АЖ) және ТСҚ. Файлдың электрондық қолтаңбасы — бұл ЭШФ емес; бұл құжаттың өзінің қолтаңбасы, ол ЭШФ АЖ-ға кетпейді.
7. Басып шығару формалары
Анықтамалықтың өзінің басып шығару формасы (ТОРГ, шот-фактура сияқты) жоқ. Қолжетімді:
- Файлды сыртқы бағдарламада ашу және оны штаттық құралдармен басып шығару (Adobe, Word, сурет қараушы);
- Былай сақтау… — файлды қайтадан дискіге шығару;
- файлды 1С-тен тікелей электрондық пошта арқылы жіберу («Жіберу» батырмасы).
8. Жиі кездесетін қателер
«Файлды пайдаланушы … өңдеу үшін алып отыр» Біреу (мүмкін, жұмыстан шығып кеткен) файлды түзетуге алып, жаппады. Түзету: «Тағы» → «Босату» (әкімшіге қолжетімді), содан кейін файлмен жұмыс істеңіз.
«Файлды томнан алу мүмкін болмады. Жол қолжетімсіз» Файл желілік дискідегі томда жатыр, ал диск монтталмаған немесе құқық жоқ. Түзету: «Әкімшілендіру» → «Файлдармен жұмыс баптаулары» → «Файлдарды сақтау томдары» бөлімінде жолдың қолжетімділігін тексеріңіз.
«Файл өлшемі рұқсат етілгеннен асып түседі» Жүктелетін файлдың максималды өлшеміне қойылған шектеу іске қосылды. Түзету: сканды қысыңыз (аз ажыратымдылықтағы PDF/JPG) немесе файлдармен жұмыс баптауларында лимитті ұлғайтыңыз.
«Файл қолтаңбасы жарамсыз» Файлды қол қойғаннан кейін өңдеді, сондықтан хэш сәйкес келмейді. Түзету: ескі қолтаңбаны алып тастап, өзекті нұсқаға қайтадан қол қойыңыз.
Файл мазмұны бойынша іздеуде табылмайды Толық мәтіндік индекс жаңартылмаған. Түзету: «Әкімшілендіру» → «Қолдау және қызмет көрсету» → толық мәтіндік іздеу индексін жаңарту.
9. FAQ
Бұл анықтамалықты мәзірден тікелей ашуға бола ма?
Жеке мәзір тармағы жоқ. Файлдарды бөлімше карточкасындағы «Тіркелген файлдар» батырмасы арқылы ашыңыз, ал бүкіл тізімді — e1cib/list/Справочник.ПодразделенияОрганизацийПрисоединенныеФайлы навигация сілтемесі бойынша.
Бұл нысан проводкалар жасай ма немесе салықтарға әсер ете ме? Жоқ. Бұл файлдар қоймасы. Ол ҚР шоттары бойынша (1210, 1030, 3310, 6010 және т.б.) жазбалар жасамайды, ҚҚС 16%, ЖТС, МЗЖ, МЗЖР, МӘМС, ӘМС, ӘА және әлеуметтік салық 6% есептемейді. Барлық есептеулерді бейінді құжаттар орындайды.
Тіркелген файлдар физикалық түрде қайда сақталады? Не ақпараттық база ішінде (әдепкі бойынша), не әкімші оларды баптаған болса, дискідегі сақтау томдарында. Томдар базаны жеңілдетеді және жұмысты жеделдетеді.
Файлдардан болатын база өлшемін қалай азайтуға болады? Сақтауды дискідегі томдарға көшіріңіз («Файлдармен жұмыс баптаулары» → «Файлдарды сақтау томдары») және ескі нұсқаларды тазалауды баптаңыз.
Құжаттың нұсқаларын жүргізуге бола ма? Иә. Әрбір аяқталған өңдеу жаңа нұсқа жасайды. «Нұсқалар» арқылы салыстырып, керек нұсқаға қайтасыз.
«Қол қою» батырмасы не береді? Файлды сіздің ЭЦҚ-ңызбен бекітеді. Бұл ішкі бақылау мен алмасу үшін құжаттың өзінің қолтаңбасы. ЭШФ АЖ-дағы ЭШФ пен ТСҚ-ға оның қатысы жоқ.
Артық файлды қалай жоюға болады? Оны жоюға белгілеңіз, содан кейін «Әкімшілендіру» → «Белгіленген нысандарды жою» орындаңыз. Файл бірден біржола жойылмайды — байланыстар осылай қорғалады.
Файл тек оқуға ашылады, өңдеуге болмайды — неге? Не файлды басқа пайдаланушы «алып отыр», не оған ЭЦҚ қойылған. Бірінші жағдайда босатылуын күтіңіз немесе блоктауды алып тастаңыз; екіншіде — түзетер алдында қолтаңбаны алыңыз.
Мұнда кез келген файл түрін тіркеуге бола ма? Иә: PDF, JPG, DOCX, XLSX және басқалары. Шектеу — тек баптаулардағы максималды өлшем. Скандар үшін PDF немесе қысылған JPG ыңғайлырақ.
Файлды барлық пайдаланушылар көре ме? Көріну «ҰйымдарБөлімшелері» анықтамалығына қойылған құқықтарға және қолжетімділік баптауларына байланысты. Бөлімшені кім көрсе — оның файлдарын да сол көреді.
10. Аралас нысандар
- Ненің негізінде пайда болады: элементтер «ҰйымдарБөлімшелері» анықтамалығының карточкасынан жасалады — ол файлдардың иесі. Иесі-бөлімшесіз файл бұл анықтамалыққа түспейді.
- Немен байланысты: «Файлдарды сақтау томдары» анықтамалығы (байттар қайда жатыр), файл нұсқалары механизмі және толық мәтіндік іздеу, электрондық қолтаңба ішкі жүйесі (сертификаттар).
- Файлдар негізінде не енгізіледі: файлдардың өзі — құжаттық растама. Шаруашылық құжаттар (бөлімше бойынша жалақы есептеу, түсулер, ЭШФ жасалатын өткізулер) бөлек енгізіледі; мұндағы бұйрық сканы тек олардың негіздемесі ретінде қызмет етеді.
Өз релизіңізді қалай білуге болады: «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» — онда 1С:Кәсіпорын платформасының нұсқасы және конфигурация релизі көрсетілген.
Материал «Қазақстан үшін Бухгалтерия» конфигурациясы, 3.0 редакциясы, 3.0.74.2 релизі бойынша дайындалды. Басқа релиздерде батырмалардың атаулары мен өрістердің құрамы шамалы ерекшеленуі мүмкін — өз релизіңізбен салыстырыңыз.