«Номенклатура түрлері» анықтамалығы (Catalogs.ВидыНоменклатуры)
Номенклатураны есепке алу түрі мен параметрлерін белгілейтін жіктеуіш. Өзі құжаттарды өткізбейді, бірақ тауар/қызмет карточкасында қандай деректемелер қолжетімді болатынын, қоймалық есеп қалай жүргізілетінін, қандай ҚҚС мөлшерлемесі мен қандай есеп шоттары қозғалыс құжаттарына қойылатынын анықтайды.
1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ВидыНоменклатуры |
| Толық аты | Справочник.ВидыНоменклатуры |
| Синоним | «Номенклатура түрлері» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған сауданы басқару, 3.4 редакциясы (нұсқа 3.4.5.21) |
| Иерархия | Иерархиялық (топтар + элементтер) |
| Иесі | Жоқ (дербес анықтамалық) |
| Мақсаты | Номенклатураны ортақ есепке алу белгілері бойынша біріктіру: қосымша сипаттамалары бар тауар, буып-түйілген тауар, қайтарылатын ыдыс, сақтау қызметтері және т.б. Номенклатура карточкаларына мұраланатын баптаулардың «үлгісін» белгілейді. |
1С-те қайдан табуға болады: «ГИСМ УТ интеграциясы» бөлімі → «Номенклатура түрлері».
Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ВидыНоменклатуры
Анықтамалық алдын ала белгіленген жіктеуіш болып табылады: түрлердің бір бөлігі (мысалы, «Тауар», «Қызмет») конфигурация құрамында жеткізілуі және типтік механизмдерде пайдаланылуы мүмкін, сондықтан мұндай элементтерді қайта атау/жою ұсынылмайды.
2. Тақырыптама деректемелері және кестелік бөліктер
Анықтамалықта стандартты деректемелер бар (Код, Наименование, Родитель, ПометкаУдаления, ЭтоГруппа) және байланысты номенклатураның мінез-құлқын басқаратын қолданбалы деректемелер жиынтығы бар.
Тақырыптама деректемелері — өрістердің мақсаты:
| Деректеме | Мақсаты |
|---|---|
Наименование |
Номенклатура түрінің атауы (сұрыптауларда және таңдауда көрсетіледі). |
ТипНоменклатуры |
Негізгі белгі: «Тауар», «Қызмет», «Жұмыс», «Ыдыс», «Жинақ» және т.б. Қоймалық (сандық) есептің жүргізілу-жүргізілмейтінін анықтайды. «Қызмет»/«Жұмыс» үшін қоймалық есеп жүргізілмейді. |
ИспользованиеХарактеристик |
Сипаттамалар режимі: қолданылмайды / түрге ортақ / номенклатура бойынша жеке. Қоймалық есептің егжей-тегжейлілігіне әсер етеді. |
ИспользованиеСерий |
Сериялар бойынша есепке алу белгісі және саясаты (жарамдылық мерзімдері, партия нөмірлері және т.б.). |
ТипМаркировки / ГИСМ, таңбалау белгілері |
Қадағалануға/таңбалануға жататын өнімге сілтеме — СНТ механизмдерінде және ГИСМ/«Виртуалды қойма» интеграциясында пайдаланылады. |
СтавкаНДСпоУмолчанию |
Номенклатура карточкасына, содан кейін құжаттарға қойылатын ҚҚС мөлшерлемесі. ҚР-дағы салық салынатын операциялар үшін 2026 жылға — 16%; сондай-ақ «ҚҚС-сыз», «0%» қолданылады. |
СчётУчёта / есеп шоттарының баптаулары |
Номенклатура проводкалар үшін мұралайтын шоттарды белгілейді (5-бөлімді қараңыз): тауарлар — 1330, кіріс — 6010, өзіндік құн — 7010. |
НоменклатурнаяГруппа (әдепкі бойынша) |
Карточкаға қойылатын кіріс/шығыс аналитикасы тобы. |
ЕдиницаИзмерения (әдепкі бойынша) |
Түр номенклатурасы үшін әдепкі негізгі өлшем бірлігі. |
ИспользованиеУпаковок |
Бірнеше буып-түйумен жұмыс істеуге рұқсат («буып-түйілген тауар» түрі үшін). |
Комментарий |
Ерікті мәтіндік түсініктеме. |
Кестелік бөліктер. Типтік жеткізілімде анықтамалықта, әдетте, өзіндік қолданбалы кестелік бөліктер жоқ — параметрлер тақырыптама деректемелерінде сақталады. Егер нақты жинақта КБ қосылса (мысалы, қолжетімді қосымша деректемелер/қасиеттер тізімі), оның мазмұны баптау сипатында болады және қозғалыстар тудырмайды.
Тексеруді талап етеді (нұсқаға тән): сипаттамалар/сериялар ресімдеу деректемелерінің дәл құрамы және баптаулар КБ-нің болуы 3.4.x ішкі шығарылымдары арасында өзгеше болуы мүмкін — 3.4.5.21 жинағының конфигураторы бойынша салыстырыңыз.
3. Пішіндер
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
Тізім пішіні (ФормаСписка) |
Түрлер иерархиясын қарау және навигациялау, сұрыптаулар, топтық операциялар, жою белгісі. e1cib/list/Справочник.ВидыНоменклатуры арқылы ашылады. |
Элемент пішіні (ФормаЭлемента) |
Бір номенклатура түрін өңдеу: түрі, сипаттамалары, сериялары, ҚҚС мөлшерлемесі, әдепкі шоттар/топ, таңбалау белгілері. ТипНоменклатуры-ге байланысты өрістердің көрінуін басқарады. |
Топ пішіні (ФормаГруппы) |
Иерархия қалталарын құру/өңдеу. |
Таңдау пішіні (ФормаВыбора) |
Номенклатура карточкасындағы «Номенклатура түрі» деректемесін толтыру кезінде және есептердің сұрыптауларында түрді таңдау. |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Осы жинақ үшін BSL бойынша нақты дәлел қоса берілмеген, сондықтан төменде — УТ 3.4-тегі осы сипаттағы анықтамалыққа тән типтік өңдеушілер келтірілген. Дәл атаулар/жолдарды конфигуратордан тексеріңіз.
Объект модулі:
ПередЗаписью(Отказ)— баптаулар үйлесімінің дұрыстығын бақылау (мысалы, «Қызмет» түрі үшін қоймалық/сериялық есепке тыйым салу; сипаттамалар мен буып-түйу белгілерінің үйлесімділігі).ОбработкаПроверкиЗаполнения(Отказ, ПроверяемыеРеквизиты)— міндетті өрістерді тексеру (номенклатура түрі, салық салынатын түрлер үшін ҚҚС мөлшерлемесі).ПередУдалением(Отказ)— алдын ала белгіленген/пайдаланылатын түрлерді жоюдан қорғау.
Элемент пішінінің модулі:
ПриСозданииНаСервере/ПриОткрытии—ТипНоменклатуры-ге байланысты өрістердің көрінуі мен қолжетімділігін бастапқы баптау (қызметтер үшін қоймалық баптауларды жасыру және т.б.).ТипНоменклатурыПриИзменении— түр өзгергенде деректемелердің қолжетімділігін қайта баптау (сипаттамалар, сериялар, буып-түйулер, шоттар).ИспользованиеХарактеристикПриИзменении/ИспользованиеСерийПриИзменении— тәуелді баптауларды қосу/өшіру.
Егер жинақта номенклатураға қызмет көрсетудің жалпы модулі болса, логиканың бір бөлігі (шоттарды, ҚҚС мөлшерлемесін карточкаға қою) сонда іске асырылады және түр таңдалғанда номенклатура карточкасынан шақырылады.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық құжат емес және өткізуді орындамайды — тіркелімдер бойынша өзіндік қозғалыстар жасамайды. Оның рөлі — номенклатура карточкасы мұралайтын баптаулар көзі болу, ал қозғалыс құжаттары тіркелім жазбалары мен проводкаларды қалыптастырады. Төменде — түр параметрлерінің есепке қалай әсер ететіні (ҚР типтік шоттар жоспары бойынша шоттар, 2026 жылға ҚҚС мөлшерлемесі 16%).
Тіркелімдерге әсері (номенклатура мен құжаттар арқылы):
- Қоймалық есеп тіркелімдері («Қоймалардағы тауарлар», «Ұйымдардың тауарлары») — тек қоймалық есебі бар түрлер үшін толтырылады (тип «Тауар», «Ыдыс»); «Қызмет»/«Жұмыс» үшін сандық қозғалыстар қалыптаспайды.
- Өзіндік құн/партиялық есеп тіркелімдері — түрден мұраланған өзіндік құн шотын пайдаланады.
- ҚҚС тіркелімдері мен ЭШФ/ЭСЖ есебі — түрдің ҚҚС мөлшерлемесі мен таңбалау/қадағалау белгілерін пайдаланады.
ҚҚС мөлшерлемесі 16% болатын салық салынатын тауар үшін өткізу құжаттарының типтік проводкалары (ҚР шоттары):
| Операция | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| Өткізуден түскен кірісті тану | 1210 (сатып алушылардың ДБ) | 6010 (өткізуден түскен кіріс) |
| Төленуге тиіс ҚҚС есептеу (16%) | 1210 | 3130 (төленуге тиіс ҚҚС) |
| Тауардың өзіндік құнын есептен шығару | 7010 (өткізудің өзіндік құны) | 1330 (тауарлар) |
Тауар түсуінің типтік проводкалары:
| Операция | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| Тауарды кіріске алу | 1330 (тауарлар) | 3310 (жеткізушілерге КБ) |
| Кіріс ҚҚС (16%) | 1420 (өтелуге тиіс ҚҚС)* | 3310 |
| Жеткізушіге төлем | 3310 | 1030 (ағымдағы шоттардағы ақша) |
- Кіріс ҚҚС шоты ҚР типтік әдістемесі бойынша келтірілген; өтелуге тиіс ҚҚС-тың нақты шоты ұйымның есеп баптауларынан алынады.
ҚҚС есептеу мысалы. Тауар ҚҚС-сыз 1 000 000 ₸-ге тиелді. 16% мөлшерлеме бойынша ҚҚС = 160 000 ₸. Сатып алушының төлеуіне тиесілісі — 1 160 000 ₸ (Дт 1210 1 160 000 ₸; Кт 6010 1 000 000 ₸; Кт 3130 160 000 ₸).
Электрондық құжаттар. Салық салынатын түрлер үшін өткізу кезінде 16% мөлшерлемемен ЭШФ (ЭШФ АЖ) қалыптастырылады; қадағалануға/таңбалануға тиіс тауарлар үшін (белгілер номенклатура түрінде көрсетілген) қосымша ЭСЖ ресімделеді.
6. Байланысты объектілер және негіздеме бойынша енгізу
Справочник.Номенклатура— негізгі тұтынушы: тауар/қызмет карточкасындағы «Номенклатура түрі» деректемесі осы анықтамалыққа сілтейді және одан есеп түрін, ҚҚС мөлшерлемесін, шоттарды, топты және сипаттамалар/сериялар/таңбалау белгілерін мұралайды.- Номенклатура сипаттамалары, сериялары, буып-түйулері — осы объектілердің қолжетімділігі мен жүргізу ережелері түр баптауларымен анықталады.
- Қозғалыс құжаттары (өткізу, түсу, ауыстыру, кіріске алу/есептен шығару) — номенклатура арқылы түрден келген есеп параметрлерін пайдаланады.
- ЭШФ және ЭСЖ механизмдері / ГИСМ интеграциясы — түрдің таңбалау/қадағалау белгілерін пайдаланады.
Негіздеме бойынша енгізу. Жіктеуіш-анықтамалық үшін типтік мағынада негіздеме бойынша енгізу қарастырылмаған; элементтерді құру тізімде қолмен немесе жіктеуіштер арқылы орындалады. Керісінше — номенклатура негізінде құжаттар қалыпты түрде енгізіледі, бірақ бұл Справочник.Номенклатура-ға қатысты, түрлерге емес.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурация кеңейтуі (Extension): түрдің өзіндік деректемелерін қосу (мысалы, есеп саясатының қосымша белгісі), плагиндер арқылы пішіндердің жаңа өңдеушілері (
&После,&Вместо,&Перед). - Қосымша деректемелер мен мәліметтер (БСП «Қасиеттер» механизмі) — метадеректерді өзгертпей салалық атрибуттарды сақтау үшін.
- Объект оқиғаларына жазылу
ПередЗаписью/ПриЗаписи— баптаулардың тұтастығын бақылау және байланысты номенклатураны автоматты жаңарту үшін. - Номенклатураға қызмет көрсетудің қайта анықталатын жалпы модульдері — түр таңдалғанда шоттар мен ҚҚС мөлшерлемесін қоюды теңшеу нүктесі.
- Деректер алмасу/КД 2/EnterpriseData — синхрондау кезінде номенклатура түрі жіктеуіш-анықтамалық ретінде қатысады; түрлендіру ережелері алмасу торабында белгіленеді.
Кез келген пысықтауларда алдын ала белгіленген түрлерді сақтаңыз және кодта ҚҚС мөлшерлемесін «қатаң» қайта анықтамаңыз — мөлшерлемелердің өтуі (ҚР-да 2026 жылға — 16%) деректерден басқарылатын болуы үшін
СтавкаНДСпоУмолчаниюдеректемесін пайдаланыңыз.