3.4.5.21 «Қазақстан үшін сауданы басқару» релизінде тексерілді (3.4 редакциясы).
Сіз конфигурацияны жаңартып, дерекқорды аштыңыз — және кеңейтулер тізімінде сіз орнатпаған жаңа нәрсе пайда болды. Немесе керісінше: жаңарту кейін ЭШФ/ТЖН баспа нысаны басылмай қалды, ал жеткізушінің техникалық қолдауы: «Жеткізілетін кеңейтуіңіздің қай нұсқасы бар?» деп сұрайды. Дәл осында сіз «ЖеткізілетінКеңейтулердіңНұсқалары» анықтамалығына тап болады. Бірден ескертейік: бұл қызметтік анықтамалық. Бухгалтер бұған құжат енгізбейді және өткізбе жасамайды. Бірақ мұнда не сақталатынын және оны неге қолмен өшіруге болмайтынын түсіну пайдалы — әйтпесе бір қате қимылмен дерекқордың жаңартылу қабілетін бұзып алуыңыз мүмкін.
1. Мақсаты
Анықтамалықта конфигурациямен бірге жеткізілетін кеңейтулердің нұсқалары сақталады (жеткізуші — «1С» фирмасы немесе оның ҚР нұсқасы бойынша серіктесі жеткізеді). Әрбір жазба — жеткізілетін кеңейтулердің бірінің нақты бір шығарылымы: оның бинарлық бейнесі, нұсқа нөмірі және қызметтік белгілері. Механизм конфигурацияны жаңартқанда тек негізгі релиз ғана емес, сонымен қатар байланысты кеңейтулер (мысалы, ЭШФ АЖ, ТЖН, фискализация үшін жетілдірулер) автоматты түрде тартылып, жаңартылуы үшін қажет.
2. Қайдан табуға болады
«Сатылымдар», «Сатып алулар» немесе «Қазынашылық» бөлімдерінде осы анықтамалыққа тікелей тармақ жоқ — ол күнделікті жұмыс үшін арналмаған. Оны екі жолмен ашуға болады.
- Кеңейтулер тізімі арқылы: «НСМ және әкімшілендіру» → «Әкімшілендіру» → «Баспа нысандары, есептер және өңдеулер» → «Кеңейтулер» (немесе платформа деңгейінде «Бас мәзір» → «Баптаулар» → «Кеңейтулер»). Мұнда сіз не орнатылғанын көресіз.
- Тікелей навигациялық сілтеме бойынша. «Қызмет» → «Файл» → «Навигациялық сілтеме бойынша өту» мәзірі (немесе бас мәзірдегі тіркесім), келесіні қойыңыз:
e1cib/list/Справочник.ВерсииПоставляемыхРасширений
Тізім мәзірде тармақ болмаса да ашылады. Егер сізге дәл анықтамалықтың мазмұны, ал кеңейтулерді басқару терезесі емес, керек болса, бұл ең сенімді жол.
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
Төменде сипатталғанның бәрі нұсқаға байланысты. Оны көру үшін: «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» (жоғарғы оң бұрыштағы ⓘ белгішесі немесе бас мәзір). Ашылған терезеде екі негізгі жол болады:
- Платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24) — 1С:Кәсіпорын қозғалтқышы.
- Конфигурация нұсқасы — мұнда «Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4.5.21» деп жазылуы керек.
Егер сіздің релизіңіз төмен болса, жеткізілетін кеңейтулердің жиынтығы мен нұсқалары басқаша болады — өз нөміріңізбен салыстырыңыз.
3. Қалай толтырылады
Негізгі ереже: сіз бұл анықтамалықты қолмен толтырмайсыз. Жазбаларды конфигурацияны жаңартқан кезде кеңейтулерді жеткізу механизмінің өзі жасайды және жаңартады. Мұнда тек қарау үшін кіру керек. Төменде — өрістер нені білдіретіні, сіз не қарап тұрғаныңызды түсінуіңіз үшін. Реквизиттердің нақты құрамы — механизмнің ішкі, нұсқаға тәуелді бөлігі және ол платформа релиздері арасында өзгеше болуы мүмкін.
| Өріс | Не үшін керек және қате мән болғанда не болады |
|---|---|
| Атауы / Нұсқа (міндетті) | Кеңейтудің шығарылым нөмірі. Осы бойынша механизм жеткізу орнатылғаннан жаңа ма екенін түсінеді. Егер қолмен кіші нөмір қойсаңыз — жаңарту «жаңа нұсқа жоқ» деп шешеді және оны орнатпайды. |
| Иесі / Кеңейту (міндетті) | Нұсқа жататын жеткізілетін кеңейтудің өзіне сілтеме. Бұл байланысты үзуге болмайды: иесіз қалған нұсқа қолданылмайды. |
| Бинарлық деректер (кеңейту бейнесі) | Қоймадағы кеңейтудің .cfe мазмұны. Платформа дәл осыны қосады. Бос немесе зақымдалған болса — кеңейту орнатылмайды, баспа нысандары/өңдеулер жойылады. |
| Жеткізу/жаңарту күні | Нұсқа жаңартумен қашан келгені. Оқиғаларды талдау үшін ақпараттық өріс. |
| «Өшірілген» / «Белсенді» белгісі | Осы нұсқа қолданылатынын басқарады. Қажетті жазбадан белсенділікті алып тастасаңыз, функционалдық (мысалы, фискалдық чек жетілдіруі) өшіп қалады. |
| Бақылау сомасы / идентификатор | Тұтастықты қызметтік тексеру. Сәйкессіздік — бейне ауыстырылған немесе бүлінген екенінің белгісі. |
Егер сізге өз кеңейтуіңізді (жеткізуші жеткізбейтінді) қосу қажет болса — бұл мұнда жасалмайды, «Кеңейтулер» терезесінде «Файлдан қосу» түймесі арқылы жасалады. Бұл анықтамалық — тек жеткізілетіндер үшін.
4. Талданған мысал
Анықтамалықта өткізбелер жоқ — бұл шаруашылық операция емес, жаңарту механизмінің элементі. Сондықтан мұндағы «мысал» — сіз нақты не көретініңізді талдау.
Жағдай. Сізде Қазақстан үшін СБ 3.4.5.18 болды, оған «ЭШФ АЖ-мен алмасу» атты жеткізілетін кеңейту 1.0.7 нұсқасы келді. Сіз 3.4.5.21-ге дейін жаңарттыңыз. e1cib/list/Справочник.ВерсииПоставляемыхРасширений-ды ашасыз және бір иесі бойынша екі жол көресіз:
| Иесі (кеңейту) | Нұсқа | Жеткізу күні | Белсенді |
|---|---|---|---|
| ЭШФ АЖ-мен алмасу | 1.0.7 | 12.06.2026 | Жоқ |
| ЭШФ АЖ-мен алмасу | 1.0.9 | 23.09.2026 | Иә |
Не болды: жаңарту 1.0.9 нұсқасын әкелді, механизм оны белсенді деп белгіледі, ал бұрынғы 1.0.7-ні «белсенсіз» белгісімен тарихта қалдырды. Мұнда сомалар, теңгелер және ҚҚС жоқ және болмауы керек — анықтамалық техникалық.
Бұл ақшамен қалай байланысты. «ЭШФ АЖ-мен алмасу» кеңейтуінің өзі өткізу бойынша ЭШФ жазуға қатысады. Өткізбелерді ол емес, бұл анықтамалық емес, ал өткізу құжаты құрайды. Мысал үшін — 116 000 ₸ тұрарлық тауардың типтік сатылымы (оның ішінде ҚҚС 16% = 16 000 ₸), өзіндік құны 70 000 ₸:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 1210 | 6010 | 100 000 | Өткізуден түскен табыс (ҚҚС-сыз) |
| 1210 | 3130 | 16 000 | Төленуге жататын ҚҚС 16% |
| 7010 | 1330 | 70 000 | Тауардың өзіндік құны есептен шығарылды |
Ал жеткізілетін кеңейту (сіз анықтамалықтан нұсқасын қарап отырған) осы өткізуді ЭШФ АЖ-ге дұрыс шығаруды қамтамасыз етеді ғана. Осылай байланыс: анықтамалық — жетілдіру нұсқасы туралы, ақша — бастапқы құжатта.
5. Операция түрлері
Құжаттағыдай жеке «операция түрлері» анықтамалықта жоқ. Тек механизм басқаратын жазба күйлері бар:
- Жаңа нұсқа жеткізілді — жаңарту кезінде жазба жасалды.
- Нұсқа белсенді — дерекқорда дәл осы қолданылады.
- Нұсқа белсенсіз (тарихта) — кері қайтару үшін қалдырылған алдыңғы шығарылым.
6. Өткізу кезінде не құрылады
Анықтамалық өткізілмейді және есеп регистрлері бойынша қозғалыс жасамайды, Дт/Кт өткізбелерін құрмайды, ЭШФ пен ТЖН жазбайды. Бұның бәрін құжаттар (өткізу, сатып алу, төлем) жасайды, нұсқалардың қызметтік анықтамалығы емес. Мұндағы жазбаны өзгертудің жалғыз «нәтижесі» — дерекқорды келесі рет іске қосқанда сәйкес кеңейтуді қосу немесе өшіру. Электрондық құжаттар (ЭШФ АЖ-дегі ЭШФ, ТЖН) сату/жылжыту құжаттарымен құрылады, ал осы анықтамалықтағы кеңейту тек оларды дұрыс шығаруға көмектеседі.
7. Баспа нысандары
Анықтамалықтың өз баспа нысандары жоқ — нұсқа нөмірін басып шығарудың қажеті жоқ. Орнатылғандардың құрамын тіркеу қажет болса, «Кеңейтулер» терезесін пайдаланыңыз: онда нұсқалары бар тізім көрінеді, қажет болса, техникалық қолдау үшін скриншот жасайсыз. Баспа нысандары (шот-фактура/ЭШФ, жүкқұжат, ТЖН) осы объектіге емес, құжаттарға жатады.
8. Жиі кездесетін қателер
«Кеңейтуді қосу мүмкін болмады… тұтастық бұзылуы». Нұсқа бейнесі бүлінген немесе қажетті жазбадан белсенділік алынған кезде шығады. Түзету: анықтамалықты қолмен түзетпеңіз — механизм дұрыс нұсқаны қайта орнатуы үшін конфигурацияны 3.4.5.21-ге дейін жаңартуды қайталаңыз.
«Кеңейтулерді жаңарту орындалмады» / кеңейту ескі нұсқада қалды. Әдетте монопольды режимнен туындайды: дерекқорда басқа пайдаланушылар бар. Түзету: барлық сеанстарды аяқтаңыз, монопольды кіріп, жаңартуды қайта орындаңыз.
Жазбаны қолмен өшіргеннен кейін «Кеңейту конфигурациясын жүктеу қатесі». Егер анықтамалықтағы нұсқа жолын өшірсеңіз, жеткізілетін кеңейту иесіз қалады. Түзету: сақтық көшірмеден қалпына келтіріңіз немесе жаңартуды қайта орнатыңыз — нұсқаны қолмен «толықтыруға» болмайды.
Кеңейту өзінен-өзі өшіп қалды. Көбіне бұл платформа нұсқасының сәйкессіздігі. «Анықтама» → «Бағдарлама туралы»-дан платформа 3.4.5.21 релизі үшін талап етілгеннен төмен емес екенін тексеріңіз және оны жаңартыңыз.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
1. Осы анықтамалықтан ескі нұсқаларды өшіруге болады ма? Қолмен — жоқ. Белсенсіз жазбалар кері қайтару үшін қалдырылған және оларды механизмнің өзі тазалайды. Қолмен өшіру дерекқордың жаңартылу қабілетін бұзады.
2. Неге бір кеңейту бойынша бірнеше жол бар? Бұл нұсқалар тарихы: біреуі (соңғысы) белсенді, қалғандары — кері қайтару жағдайына сақталған алдыңғы шығарылымдар.
3. Мұнда өткізбелер бар ма немесе ҚҚС-қа әсер етеді ме? Жоқ. Анықтамалық қызметтік. ҚҚС 16%, табыс пен өзіндік құнды ол емес, өткізу және сатып алу құжаттары құрады.
4. Кеңейтудің қазір қай нұсқасы жұмыс істейтінін қалай білуге болады?
e1cib/list/Справочник.ВерсииПоставляемыхРасширений-ды ашып, керекті иесі бойынша белсенді белгісі бар жолды тауыңыз, немесе «Кеңейтулер» терезесін қарап көріңіз.
5. Мен мұнда өз кеңейтуімді қоя алам ба? Жоқ. Өз кеңейтулеріңіз «Кеңейтулер» → «Файлдан қосу» арқылы орнатылады. Бұл анықтамалық — тек жеткізуші жеткізетіндер үшін.
6. Жаңартудан кейін ЭШФ/ТЖН басылымы жоғалды — анықтамалық кінәлі ме? Жанама түрде: жеткізілетін кеңейтудің нұсқасы белсендірілмеген болуы мүмкін. Жаңартуды монопольды түрде қайталаңыз; қате қайталанса — релиз нөмірі және анықтамалықтан алынған нұсқамен қолдау қызметіне хабарласыңыз.
7. Осы анықтамалыққа байланысты жаңартудың алдында сақтық көшірме жасау керек пе? Жаңартудың алдында дерекқордың сақтық көшірмесін әрқашан жасау керек — сол кезде кеңейтулердің нұсқалары бүкіл дерекқормен бірге кері қайтады.
8. Анықтамалық айды жабуға немесе МЗЖ/ЖТС/әлеуметтік салыққа әсер етеді ме? Жоқ. Салықтар мен жарналарды (ЖТС, МЗЖ 10%, әлеуметтік салық 6% т.б.) есептеу есептеу құжаттары мен есеп баптаулары арқылы орындалады, нұсқалар анықтамалығы оларға қатысы жоқ.
9. Неге анықтамалық бөлімдердің әдеттегі мәзірінде жоқ? Ол техникалық және күнделікті жұмысқа арналмаған, сондықтан навигациялық сілтеме бойынша немесе әкімшілендіру терезесінен ашылады.
10. Байланысты құжаттар
- Не негізінде пайда болады: релиз орнатылған кезде жазбаларды конфигурацияны жаңарту механизмі құрады («Конфигуратор» немесе жаңарту қызметі арқылы жаңарту). Жеке негіздеме құжат жоқ.
- Немен байланысты: «ЖеткізілетінКеңейтулер» анықтамалығы (жазбалардың иесі) және әкімшілендірудегі «Кеңейтулер» кіші жүйесі.
- «Негізінде не енгізіледі»: ешнәрсе — қызметтік анықтамалықтан құжаттар жасалмайды. Нақты бастапқы құжаттарды (өткізу, сатып алу, ЭШФ, ТЖН) сәйкес бөлімдерге енгізесіз, ал осы құжаттарды дұрыс шығаруды осыдан қосылған кеңейту нұсқалары қамтамасыз етеді.
Өз релизіңізді қалай білуге болады. «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» мәзірі: платформа нұсқасының жолы (мысалы, 8.3.24) және конфигурация жолы — «Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4.5.21». Кеңейтулермен кез келген әрекеттердің алдында осы сандарды салыстырып тексеріңіз.
Әдістемелік құрал 3.4.5.21 «Қазақстан үшін сауданы басқару» релизіне (3.4 редакциясы) арналып дайындалды. Басқа релиздерде жеткізілетін кеңейтулердің құрамы мен нұсқалары өзгеше болуы мүмкін.