200.00 нысанын (декларациясын) дайындау барысында есепшілер жиі кездесетін қиындықтардың бірі – резидент емес қызметкерлер бойынша мәліметтердің 200.02 қосымшасында автоматты түрде көрінбеуі. Тіпті деректерді қолмен енгізуге тырысқанда да, есептеулер дұрыс шықпай жатады. Төменде осы мәселенің техникалық себептері мен оны шешудің нақты нұсқаулығын ұсынамын.
Мәселенің мәні: Неліктен жүйе деректерді танымайды?
200.02 қосымшасын автоматты түрде толтыру (автозаполнение) кезінде мәліметтердің шықпауына басты себеп – қызметкердің карточкасында тиісті салық мәртебесінің дұрыс көрсетілмеуі. Атап айтқанда, «ҚР салық резиденті болып табылмайды» (Не является налоговым резидентом РК) деген арнайы белгінің (флаг) болмауы.Бұл жағдайдың есепке әсері келесідей:
- Логикалық қате: Бағдарламаның есептеу алгоритмі тікелей осы мәртебеге байланысты. Егер белгі қойылмаса, жүйе бұл тұлғаны автоматты түрде резидент ретінде қабылдап, оны резидент еместерге арналған есептеу логикасынан шығарып тастайды.
- Қолмен таңдаудың тиімсіздігі: Сіз қызметкерді нысан ішінде тізімнен қолмен таңдасаңыз да, егер оның негізгі карточкасында мәртебесі өзгермеген болса, салық сомалары «тартылмайды» (не подтягиваются).
- Салықтарды есептеу: Бұл статус тек ЖТС (ИПН) емес, сонымен қатар резидент еместердің еңбегіне байланысты БЖЗҚ (ОПВ) және ӘлЖС/ӘҚ (СО/СН) бойынша есептеулердің дұрыстығына да тікелей әсер етеді.
Мәселені шешу жолы: Қадамдық нұсқаулық
Есепті дұрыс қалыптастыру үшін келесі әрекеттерді ретімен орындаңыз:
Жеке тұлғаның карточкасын ашу: Мәліметтері шықпай тұрған нақты қызметкердің «Жеке тұлғаның карточкасына» (Карточка физического лица) өтіңіз.
Салық мәртебесін түзету: Карточканың дербес мәліметтер мен салық мәртебесі басқарылатын бөліміне өтіп, «ҚР салық резиденті болып табылмайды» (Не является налоговым резидентом РК) параметрін белгілеңіз.
Өзгерістерді міндетті түрде сақтау: Ерекше назар аударыңыз! Карточкаға енгізілген өзгерістер «Сақтау» (Записать/ОК) батырмасы арқылы бекітілуі тиіс. Егер деректерді сақтамай тұрып нысанға қайта оралсаңыз, есептеу логикасы жаңартылмайды.
Нысанды қайта толтыру: Салық нысанына (200.00) қайта оралып, 200.02 қосымшасында «Автоматты түрде толтыру» батырмасын басыңыз. Осыдан кейін ЖТС (ИПН) сомалары мен есептелген табыстар тиісті бағандарда пайда болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сұрақ: Неліктен мен тұлғаны тізімнен таңдасам да, сомалар бәрібір шықпайды? Жауап: Себебі нысан ішінде тұлғаны таңдау – бұл тек техникалық әрекет, ол жүйедегі деректер қорын өзгертпейді. Бағдарламаның есептеу алгоритмі қызметкердің карточкасындағы мәртебеге негізделген. Егер онда «резидент емес» деген белгі болмаса, жүйе бұл тұлға бойынша деректерді 200.02 қосымшасына жатқызбайды.Сұрақ: Бұл мәртебені нақты қай жерден тексеру керек? Жауап: Бұл параметр Жеке тұлғаның карточкасында , салық салуға қатысты мәліметтер көрсетілетін бөлімде орналасқан. Мұнда тек азаматтығы ғана емес, сонымен қатар салық салу мақсатындағы резиденттігі де (салық мәртебесі) маңызды рөл атқарады.Сұрақ: Егер статус дұрыс болса да, деректер шықпаса не істеу керек? Жауап: Мұндай жағдайда қызметкерге табыс есептелген құжаттарды (жалақы есептеу ведомостары, салықтарды есептеу құжаттары) тексеріп шығуды ұсынамын. Есептеу құжаттары жасалған сәтте қызметкердің мәртебесі қандай болғанына назар аударыңыз, кейде құжаттарды қайта жүргізу (перепроведение) қажет болуы мүмкін.