Тіркелген активтерді есепке алудың кәсіби логикасы
100.00 нысанындағы декларацияда тіркелген активтердің (ТА — фиксированные активы) дұрыс көрсетілуі — бұл салықтық есептіліктің мінсіздігін айқындайтын басты көрсеткіш. Салық есебінің деректері тиісті бухгалтерлік операциялардың нақты орындалуына тікелей тәуелді. ТА бойынша барлық көрсеткіштер бухгалтерлік және салықтық есеп (бухгалтерский и налоговый учет) мәліметтерімен толық сәйкес келуі тиіс. Декларацияны толтыру кезінде деректердің есептік операциялармен үндесуі — ақпараттың анықтығы мен заңдылығын қамтамасыз ететін айқын талап.
Тексеру әдістемесі мен протоколы
100.00 нысанын тапсырмас бұрын, кәсіби салықтық аудит жүргізу және деректердің сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында келесі тексеру протоколын орындау міндетті:
- Ақпараттық базадағы тіркелген активтердің салықтық тіркелімдері мен 100.00 нысанындағы көрсеткіштерді міндетті түрде өзара салыстыру. Салықтық тіркелімдер бухгалтерлік бағдарлама мен декларация арасындағы негізгі байланыстырушы буын болып табылады.
- Активтерді сатып алу (приобретение) операцияларын тексеру кезінде кіріс ЭШФ (ЭСФ) деректерін және есепке алынған ҚҚС (НДС) сомаларының дұрыстығын нақтылау.
- Егер ТА құнына кәсіпорын қызметкерлерінің күшімен жасалған жөндеу немесе құрылыс шығындары капиталдандырылған болса, олар бойынша есептелген ЖТС (ИПН), БЖЗҚ (ЕНПФ) және ӘлЖС/ӘҚ (СО/ОС) төлемдерінің тиісті еңбек шығындарымен үйлесімділігін қадағалау.
- Есепті кезеңдегі барлық операциялардың жүйеде уақтылы көрініс табуын тексеру: өткізу (реализация), есептен шығару (списание) және амортизациялық есептеулер.
- 100.00 нысанына енгізілген сомалардың ТА топтары бойынша жиынтық қорытындыларға сәйкестігін және әр топ бойынша шекті мөлшерлемелердің сақталуын нақтылау.
Сәйкессіздіктерді жою және салықтық ревизия
Егер декларациядағы көрсеткіштер есептік мәліметтерден алшақ болса, бастапқы құжаттарға терең ревизия жүргізу қажет. Тәжірибелі маман ең алдымен бухгалтерлік амортизация мен салықтық амортизация (налоговая амортизация) арасындағы айырмашылықтарды талдауы тиіс, өйткені КТС (КПН) бойынша негізгі қателер осы екі есеп жүйесінің қағидаларын шатастырудан туындайды.Сәйкессіздіктер анықталған жағдайда, активтердің келіп түсуі (кіріске алу) құжаттарын, сондай-ақ ЭШФ деректерінің дұрыс толтырылуын қайта тексеріп, техникалық немесе әдістемелік қателерді дереу түзету ұсынылады. Бұл қадам салықтық тәуекелдерді азайтып, есептіліктің сапасын кәсіби деңгейге көтереді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сұрақ 1: Егер нысандағы ТА сомасы бухгалтерлік есеп мәліметтерімен сәйкес келмесе не істеу керек? Жауап: Тіркелген активтердің келіп түсуі және амортизациясы бойынша бастапқы құжаттарды, соның ішінде салықтық есепке алу саясатына сәйкестігін тексеру қажет. Әдетте, ауытқулар бухгалтерлік және салықтық есептің әртүрлі әдістерін қолданудан немесе құжаттарды базаға енгізу кезіндегі олқылықтардан туындайды.Сұрақ 2: 100.00 нысанында тіркелген активтердің барлық топтарын көрсету міндетті ме? Жауап: Иә, Салық кодексіне сәйкес ұйымда есепті кезең ішінде есепке алынған ТА-ның барлық топтары (I, II, III және IV топтар) декларацияда толық және нақты көрініс табуы тиіс. Бұл активтердің қозғалысын және амортизациялық аударымдарды бақылау үшін қажетті талап.