3.0.74.2 «Қазақстан үшін Бухгалтерия» нұсқасында тексерілді (нұсқа 3.0).
Контрагент тексеру актісін жіберді. Оның «Сізге шығарылған» бағанында 1 160 000 ₸ көрсетілген, ал сіздің есепте басқа сома. Әр жолды анықтау үшін телефон соғу ұзақ. Сіз Шот-фактуралар журналын ашып, мерзімді және осы контрагент бойынша сұрыптауды орнатасыз — және бірнеше секунд ішінде барлық шығарылған және алынған шот-фактураларды көресіз: күндер, нөмірлер, сомалар, ҚҚС және ЭСФ статусы. Содан кейін, соманың айырмашылығын көрсететін жолды табасыз және қателіктің кімде екенін түсінесіз. Бұл объектпен жұмыс істеудің негізгі мақсаты: деректерді салыстыру, айырмашылықты табу, ешбір шот-фактураның жоғалмағанына көз жеткізу.
1. Тағайындалуы
«Шот-фактуралар журналы» — бұл есеп, құжат емес. Ол сіздің ұйымыңыз бойынша мерзім ішінде барлық шығарылған және алынған шот-фактуралардың (қағаз және ЭСФ) тізімін шығарады. Ешқандай жазбаларды жасамайды және ештеңе өткізбейді — тек енгізілген деректерді оқиды. Контрагенттермен салыстыру, 300.00 формасын тапсыру алдында өзін-өзі тексеру және ЭСФ шығаруды бақылау үшін қажет.
2. Қайдан табуға болады
Интерфейстегі жол:
- «Сатып алулар мен сатулар» бөлімі (релиздер бөлігінде — «Сатулар» / «Сатып алулар») → есептер блогы → «Шот-фактуралар журналы».
- Немесе «Барлық функциялар» → Есептер → «Шот-фактуралар журналы» арқылы.
Тезірек — тікелей навигациялық сілтеме арқылы ашу. Оны көшіріп, 1С-те: Сервис (Негізгі мәзір — сол жақ жоғарғы бұрыштағы ▼ түймесі) → «Навигациялық сілтеме бойынша өту», қойыңыз да, «Өту» түймесін басыңыз:
e1cib/list/Отчет.ЖурналУчетаСчетовФактур
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
Негізгі мәзір (сол жақ жоғарғы бұрыштағы ▼ түймесі) → «Көмек» → «Бағдарлама туралы». Ашылған терезеде сіз екі жолды көресіз: платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24.xxxx) және конфигурация релизі — «Қазақстан үшін Бухгалтерия, нұсқа 3.0 (3.0.74.2)». Бұл нұсқаулық 3.0.74.2 релизінің жұмысын сипаттайды; көрші релиздерде бөлімдер мен бағандардың атаулары сәл өзгеше болуы мүмкін.
3. Есепті қалай толтыру (настройка)
Есеп құжат ретінде «толтырылмайды» — сіз шапкада параметрлерді орнатып, «Формалау» түймесін басасыз. Әрбір өрісті және егер оны дұрыс енгізбесеңіз не болатынын қарастырайық.
| Өріс | Неге керек | Қате болған жағдайда не болады |
|---|---|---|
| Мерзім (… дейін …) — МІНДЕТТІ | Шот-фактураның датасы бойынша таңдау шегін шектейді. Әдетте, тоқсан (ҚҚС үшін) немесе айды орнатады. | Бос мерзім барлық жылдар бойынша бәрін шығарады немесе ештеңе. Сыртқы мерзім — «жоғалған» шот-фактуралар, бірақ шын мәнінде олар тек интервалдан тыс. |
| Ұйым — МІНДЕТТІ (базада бірнеше заңды тұлға болғанда) | Тек қажетті заңды тұлға бойынша құжаттарды сұрыптайды. | Егер базада бірнеше фирма болса, ал өріс толтырылмаса, сіз бөтен шот-фактураларды өзіңізбен араластырасыз және ешбір контрагентпен сәйкес келмейсіз. |
| Шот-фактура түрі (Шығарылған / Алынған / Барлығы) | Сатуды (сіз — сатушы) және қабылдауды (сіз — сатып алушы) бөледі. | «Барлығы» болғанда жолдар араласады; бір бағыт бойынша салыстыру үшін бұл ыңғайсыз. |
| Контрагент бойынша сұрыптау | Тек таңдалған серіктестің шот-фактураларын қалдырады — тексеру актісі үшін қажет. | Сұрыптаусыз тізім үлкен болады, қажетті жолды көзбен іздеу керек. |
| Келісімшарт / қойма / жүк алушы ұйым бойынша сұрыптау | Нақты келісімшарт бойынша нүктелік тексеру. | Сұрыптау тым кең — артық жолдар; тым тар — «жетіспеушілік» жолдары. |
| Топтау / тәртіп (контрагент бойынша, күн бойынша, СФ түрі бойынша) | Кестенің құрылымын және аралық қорытындыларды басқарады. | Ыңғайсыз топтау сандарды бұрмаламайды, бірақ оқуды қиындатады. |
| ЭСФ статусы / тек шығарылмаған ЭСФ (егер есеп нұсқасында болса) | ЭСФ-ның ИС ЭСФ-да әлі шығарылмағанын көрсетеді. | Өткізіп жіберсеңіз — ЭСФ-ны уақытында шығармау қаупі бар. |
Орнатудан кейін «Формалау» түймесін басыңыз. «Параметрлер» түймесімен (немесе «Тағы → Есеп нұсқасын өзгерту») бағандарды қосуға/алып тастауға болады: контрагенттің БИН/ИИН, ҚҚС-сыз сома, ҚҚС сомасы, ставка, ЭСФ белгісі, ЭСФ шығару күні.
4. Сандар мен жазбалармен мысал
2026 жылдың III тоқсанында ТОО «Сіздің компанияңыз» бойынша контрагенттермен екі қозғалыс бар.
Операция 1 — сату (сіз сатушысыз). ТОО «Астана Трейд» тауарларды 1 000 000 ₸ ҚҚС-сыз жөнелтті. ҚҚС ставкасы 16% = 160 000 ₸. Жалпы шот-фактура (ЭСФ) 1 160 000 ₸ құрайды. Тауардың өзіндік құны — 700 000 ₸.
«Тауарлар мен қызметтерді сату» құжатының жазбалары, деректері журналға шығарылған шот-фактура ретінде түседі:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 1210 | 6010 | 1 000 000 | Сатудан түскен табыс, сатып алушының ДЗ |
| 1210 | 3130 | 160 000 | Төленетін ҚҚС (16%) |
| 7010 | 1330 | 700 000 | Тауардың өзіндік құны есептен шығарылды |
Операция 2 — қабылдау (сіз сатып алушысыз). ТОО «Снаб» тауарларды 500 000 ₸ ҚҚС-сыз + ҚҚС 16% = 80 000 ₸, барлығы 580 000 ₸ алды. Жеткізуші сізге ЭСФ шығарды.
«ТМЗ және қызметтерді қабылдау» құжатының жазбалары, деректері журналға алынған шот-фактура ретінде түседі:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 1330 | 3310 | 500 000 | Тауар қабылданды, жеткізушіге КЗ |
| 1420 | 3310 | 80 000 | ҚҚС есепке алу (қайтару) |
Есепте қалай көрінеді. Мерзімді 01.07.2026–30.09.2026, ұйымды, «Барлығы» түрін орнатасыз — журнал мыналарды шығарады:
| Түрі | Күн | № СФ | Контрагент | БИН | ҚҚС-сыз, ₸ | ҚҚС 16%, ₸ | Барлығы, ₸ | ЭСФ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Шығарылған | 12.07.2026 | ЭСФ-000045 | ТОО «Астана Трейд» | 12040… | 1 000 000 | 160 000 | 1 160 000 | Шығарылды |
| Алынған | 20.08.2026 | ЭСФ-000112 | ТОО «Снаб» | 05114… | 500 000 | 80 000 | 580 000 | Алынды |
| Барлығы шығарылды | 1 000 000 | 160 000 | 1 160 000 | |||||
| Барлығы алынды | 500 000 | 80 000 | 580 000 |
Енді кіріспедегі тексеру актісіне қайта оралайық. Контрагент сізге 1 160 000 ₸ көрсетті — журналда дәл осы жол бар, ЭСФ шығарылған. Демек, айырмашылық оның жағында болды (мысалы, ол сіздің төлеміңізді есептемеді). Сұрақ бір минутта шешілді.
5. Операция түрлері (есеп нұсқалары)
Мұнда құжаттағыдай «операция түрлері» жоқ. Сұрыптау нұсқалары бар:
- Шығарылған шот-фактуралар — сіз сатушы болғанда (сату, аванстық СФ).
- Алынған шот-фактуралар — сіз сатып алушы болғанда (қабылдау).
- Барлығы — екі бағыт бір тізімде.
- Қосымша — қағаз / электрондық (ЭСФ) белгісі бойынша, контрагент, келісімшарт, ҚҚС ставкасы бойынша сұрыптау.
6. Жұмыс барысында не қалыптасады
Мұнда жиі шатастыратын маңызды сәт бар. Бұл есеп. «Формалау» түймесін басқанда ол:
- бухгалтерлік жазбаларды жасамайды;
- регистерлер бойынша қозғалыстарды жасамайды;
- ЭСФ және СНТ-ны ИС ЭСФ-ға шығармайды және жібермейді;
- базада ештеңе өткізбейді және жазбайды.
Ол тек бар деректерді оқиды — сату/қабылдау құжаттары мен оларға байланысты шот-фактуралар — және оларды кесте түрінде шығарады. Барлық жазбалар мен электрондық құжаттар (ЭСФ, СНТ) бастапқы құжаттардан жасалады: «Тауарлар мен қызметтерді сату», «Шот-фактура (шығарылған/алынған)», «ТМЗ және қызметтерді қабылдау». Журнал тек нәтижені көрсетеді.
7. Баспа формалары
- Экрандық кесте түріндегі есеп — оны «Шот-фактуралар журналы» ретінде басып шығарады.
- «Басып шығару» түймесі — қалыптасқан кестені принтерге шығарады.
- «Сақтау» / «Тағы → Басқа ретінде сақтау» түймесі — Excel (.xlsx), PDF, Word, кестелік құжат (.mxl) форматына экспорттайды.
- «Жіберу» — қалыптасқан есепті электрондық пошта арқылы тіркеме ретінде жіберу (егер пошта тіркелгісі орнатылса).
8. Жиі кездесетін қателер
«Ұйым таңдалмаған» (немесе бірнеше заңды тұлға болғанда есеп бос). → Базада бірнеше ұйым бар, ал «Ұйым» өрісі толтырылмаған. Оны шапкада толтырыңыз да, қайтадан формалаңыз.
Есеп бос, бірақ шот-фактуралар бар екені анық. → Мерзімді тексеріңіз: көбінесе ол жылжытылған (өткен тоқсан) немесе шот-фактураның күні шекарадан шығып кеткен. Сұрыптауды тексеріңіз — мүмкін, контрагент/келісімшарт бойынша фильтр бар, оған ештеңе сәйкес келмейді.
Журналдағы сандар ҚҚС декларациясымен (ф. 300.00) сәйкес келмейді. → Журнал ш