1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Тип объекта | Справочник (Catalog) |
| Имя | ЗначенияСвойствОбъектовИерархия |
| Полное имя | Catalogs.ЗначенияСвойствОбъектовИерархия |
| Синоним | — (берілмеген) |
| Конфигурация | Бухгалтерия үшін Қазақстан, редакция 3.0 (версия 3.0.74.2) |
| Вид | Иерархиялық (элементтер мен топтардың иерархиясы), бағынышты |
| Владелец | Объекттердің қасиеттері (характеристикалары) бойынша справочник |
| Навигационная ссылка | e1cib/list/Справочник.ЗначенияСвойствОбъектовИерархия |
Мақсаты. Справочник объекттердің есепке алу үшін қосымша қасиеттерінің иерархиялық мәндерін сақтайды — мысалы, тауарлардың көп деңгейлі классификаторлары, контрагенттердің категориялары, активтердің түрлері. Ол объекттердің қасиеттерін басқару подсистемасының (БСП, «Свойства») бөлігі болып табылады және ЗначенияСвойствОбъектов тегіс справочнигімен жұпта жұмыс істейді: бұл справочник «Қосымша мән (иерархия)» типіндегі қасиет үшін мәндердің топтастырылған ағаш құрылымын қажет ететін кезде қолданылады.
Справочник бағынышты: оның әрбір элементі міндетті түрде Владелец реквизиті арқылы қасиетпен байланысты. Мәндер қосымша реквизиттер мен объекттердің (құжаттар, справочниктер) мәліметтерін толтыру кезінде, аналитикалық есепке алу және іріктеу үшін пайдаланылады. Көптілділік қолдау көрсетіледі.
Интерфейсте қайдан табуға болады: «Әкімшілік» / «Параметрлер» бөлімінде → қасиеттермен (қосымша реквизиттер мен мәліметтермен) жұмыс; мәндер «Қосымша мән (иерархия)» типіндегі қасиет карточкасынан немесе тікелей навигациялық сілтеме арқылы e1cib/list/Справочник.ЗначенияСвойствОбъектовИерархия ашылады.
2. Реквизиты және кестелік бөліктер
2.1 Шапка реквизиттері
| Имя | Тип | Обязательность | Назначение |
|---|---|---|---|
| Вес | Число (xs:decimal) | DontCheck | Таңдау тізімдеріндегі мәндерді сұрыптау және приоритизациялау үшін салмақ коэффициенті |
| ПолноеНаименование | Строка (xs:string) | DontCheck | Мәннің кеңейтілген сипаттамасы, детализациялау және басып шығару үшін пайдаланылады |
Иерархиялық бағынышты справочниктың стандартты реквизиттері:
| Реквизит | Назначение |
|---|---|
| Наименование | Мәннің негізгі қысқаша атауы (формаларда толтырылады) |
| Родитель | Ата-ана элементіне/топқа сілтеме — иерархияны құрады |
| Владелец | Мәннің тиесілі қасиетке сілтеме |
| Код | Иеленуші шеңберінде автоматты нөмірлеу |
| ПометкаУдаления, ЭтоГруппа, Предопределённый | Қызметтік стандартты реквизиттер |
2.2 Кестелік бөліктер
Көріністер — мәннің атауының көптілді нұсқаларын сақтау.
| Имя | Тип | Назначение |
|---|---|---|
| КодЯзыка | Строка (xs:string) | ISO бойынша тіл коды («ru», «kk», «en») |
| Наименование | Строка (xs:string) | Сәйкес тілдегі мәннің атауы |
Көптілді интерфейсте (РК-да әдетте орыс + қазақ) мән сессияның ағымдағы тіліне сәйкес кесте жолынан алынады; егер жол жоқ болса, негізгі реквизит Наименование пайдаланылады.
3. Формалар
| Форма | Назначение |
|---|---|
| ФормаЭлемента | Жеке мәнді жасау/редактирлеу үшін негізгі форма: атауы, ата-ана, толық атауы, салмағы, көріністер кестесі. Пайдаланушы үшін негізгі форма. |
| ФормаСписка | Иерархия бойынша иеленушіге іріктеу мүмкіндігімен барлық мәндердің тізімдік (ағаш тәрізді) көрсетілімі. |
Топ формасы, әдетте, бөлек сипатталмайды — топ белгісімен жалпы элемент формасы немесе БСП-ның автоматты түрде жасалатын топ формасы пайдаланылады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Бұл объект бойынша evidence-те жеке қолданбалы BSL-код жоқ, сондықтан төменде БСП-дағы қасиеттердің иерархиялық бағынышты справочнигіне тән типтік өңдеушілер берілген.
Объект модулі:
ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, ...)— енгізу кезінде негізінде/таңдаудан Владельца (қасиет) контекстен алады.ПередЗаписью(Отказ)— иерархияның дұрыстығын бақылау (ата-ана сол иеленушіге тиесілі), ағымдағы тіл үшін Наименования мен Представлений жолын синхронизациялау.ПриКопировании(ОбъектКопирования)— мәнді көшіру кезінде қызметтік өрістерді тазарту.
Элемент формасының модулі:
ПриСозданииНаСервере(Отказ, СтандартнаяОбработка)— реквизиттердің (толық атау, салмақ) көрінуін баптау, конфигурация тілдері бойынша көріністер кестесін инициализациялау.ПриЗаписиНаСервере(...)— көріністерді жаңарту.
Тізім формасының модулі:
ПриСозданииНаСервере(...)— Владельцу (ағымдағы қасиет) бойынша іріктеуді орнату, динамикалық тізімді иерархиялық ретінде баптау.
Тексеруді талап етеді: өңдеушілердің болуы және дәл сигнатуралары 3.0.74.2 нақты жинағында ерекшеленуі мүмкін — жетілдіру кезінде объект/форма модулі бойынша конфигуратордан нақтылаңыз.
5. Жүргізу және қозғалыстар
Справочник құжат емес және жүргізілмейді: ол бухгалтерлік жазбаларды қалыптастырмайды және бухгалтерлік немесе жинақ регистрлері бойынша қозғалыстарды жасамайды. Оның рөлі — аналитикалық мәндердің қоймасы.
Есепке әсері — жанама: осы справочник мәндері объекттердің қосымша реквизиттеріне/мәліметтеріне қойылады және аналитика, іріктеу, есептерде топтастыру ретінде пайдаланылуы мүмкін. Өзіне жазбаларды объекттерге сілтеме жасайтын құжаттар қалыптастырады.
Нұсқаулық ретінде — РК-ның типтік шоттары, аналитикасын қасиеттер (тауарлардың классификациясы, контрагенттердің категориялары) нақтылай алады:
| Операция | Дт | Кт |
|---|---|---|
| Тауарларды сатып алушыға сату | 1210 (қысқа мерзімді сатып алушылардың ДЗ) | 6010 (сатудан түскен табыс) |
| Сатудан НДС (ставка 16%, 2026) | 1210 | 3130 (төлеуге жататын НДС) |
| Себепті шығындарды есептен шығару | 7010 (сату шығындары) | 1330 (тауарлар) |
| Тауарлардың түсуі | 1330 | 3310 (ЖК жеткізушілер) |
| Жеткізушіге төлем | 3310 | 1030 (ағымдағы шоттардағы ақша) |
РК-ның электронды құжаттары (ЭСФ ИС ЭСФ, СНТ) сату/түсу құжаттарымен қалыптастырылады; қасиеттердің мәндері олардың аналитикасында және іріктеулерінде қатыса алады, бірақ өзі справочникпен жасалмайды.
2026 жылға арналған РК-ның сандық нормалары, конфигурацияның есептік құжаттары үшін релевантты (анықтама): МРП = 4 325 ₸, МЗП = 85 000 ₸; НДС ставкасы 16%; ИПН бойынша базалық шегерім — 30 МРП/ай (жылына 360 МРП-дан аспайды); ИПН 10% 8 500 МРП жылдық табыстан және 15% одан жоғары; ОПВ 10% (негізгі база 50 МЗП), ОПВР 3,5%, ВОСМС 2%, ОСМС 3%, СО 5%, әлеуметтік салық 6%. Справочниктың мәндеріне бұл нормалар тікелей қатысы жоқ.
6. Байланысты объекттер және негізінде енгізу
- Объекттердің қасиеттері (характеристикалары) бойынша справочник — иеленуші; мәндердің қандай қасиетке тиесілі екенін анықтайды.
- Справочник
ЗначенияСвойствОбъектов— иерархиясыз қасиеттер үшін «тегіс» аналог; олардың арасында таңдау қасиет мәнінің типіне байланысты. - «Қосымша мәліметтер» регистрі және объекттердің қосымша реквизиттерінің жиынтығы — мәндердің тұтынушылары.
- Қасиеттердің тасымалдаушы объекттері — конфигурацияның справочниктері мен құжаттары (номенклатура, контрагенттер және т. б.), олардың қосымша реквизиттерінде/мәліметтерінде осы мәндер пайдаланылады.
Негізінде енгізу үшін бұл справочник типті түрде қарастырылмаған. Жаңа мәндер мынадай жолдармен жасалады:
- қасиет карточкасынан (типі «Қосымша мән (иерархия)») — иеленушіні автоматты түрде қою;
- объекттің қосымша реквизитінің таңдау өрісінен — жылдам қосу;
- навигациялық сілтеме арқылы тікелей тізім формасынан.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту элемент/тізім формасы үшін: иерархияны тексеру, қосымша реквизиттер, батырмалар қосу.
- БСП өңдеушілері «Свойства» подсистемасы — мәндерді толтыру және көрсету логикасын қайта анықтау.
- Объекттің қосымша реквизиттері — метадеректерді өзгертпей кеңейтудің стандартты механизмі.
- Көптілділік: интерфейстің жаңа тілдері үшін Представлений кестесін толтыру.
- Оқиғаларға жазылу (
ПередЗаписью,ПриЗаписи) сыртқы классификаторлармен интеграция үшін.
Жетілдірулер кезінде бағыныштылық принципін сақтаңыз (иеленуші міндетті) және бір иеленуші шеңберінде иерархияның тұтастығын бұзбаңыз.