«Есеп түрлері» анықтамалығы (Catalogs.Есеп түрлері)

1. Идентификация

Мақсаты. Справочник ВидыУчетаНУ Қазақстан Республикасының салықтық есепке алу белгілері бойынша шаруашылық операцияларын классификациялаушы болып табылады. Бұл қызметтік справочник шартты түрде тұрақты классификациялардың классификаторы: оның мәндері конфигурацияның ішкі механизмдерімен салықтық есепке алу ережелерін анықтау, есеп түрлері бойынша сомаларды бөлу және салықтық есептілікті (КПН бойынша декларациялар, шегерімдер мен жылдық жиынтық табыс бойынша қосымшалар) қалыптастыру үшін пайдаланылады. Пайдаланушылардың қолмен өңдеуі қарастырылмаған — толтыру конфигурациямен бірге жеткізіледі және жаңарту немесе деректер алмасу арқылы өзектендіріледі. Справочник иерархиялық құрылымға ие, ал Код жазбаларды бағдарламалық идентификациялау үшін табиғи кілт болып табылады.

1С-те қайдан табуға болады. «Кәсіпорын» бөлімі → «НУ есеп түрлері». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ВидыУчетаНУ.

2. Шапка реквизиттері және табличные части

2.1 Шапка реквизиттері

Метадаталарда пайдаланушы реквизиттері жоқ — справочник тек стандартты жүйелік реквизиттерді пайдаланады.

Реквизиттер құрамы формалармен (ФормаЭлемента/ФормаГруппы Родитель, Наименование, Код өрістерін қамтиды), себебі metadata.attributes бөлімі бос.

2.2 Табличные части

Табличные части жоқ (metadata.tabular_sections бос).

3. Формалар

Справочник 5 форманы қамтиды.

4. Модульдердің негізгі процедуралары

Қосымша evidence бағдарламалық код модульдері (BSL) жоқ — осы түрдегі қызметтік иерархиялық классификаторға тән типтік өңдеушілер келтірілген.

Форма модулі (ФормаЭлемента/ФормаГруппы):

• ПриСозданииНаСервере — форманың бастапқы параметрлері: өрістердің қолжетімділігі/көрінуін орнату, қажет болған жағдайда қызметтік алдын ала анықталған элементтердің өңдеуін блоктау.
• ПриОткрытии — клиентте форманы қайта баптау.
• ИзменитьВыделенные командасының өңдеушілері (ФормаСписка ішінде) — таңдалған элементтердің реквизиттерін топтық өзгерту үшін типтік өңдеуді шақыру.

Менеджер модулі (МодульМенеджера):

• ОбработкаПолученияДанныхВыбора — басқа объектілерден есеп түрін таңдау кезінде фильтрация/настройка.

Объект модулі (МодульОбъекта):

• ПередЗаписью / ОбработкаПроверкиЗаполнения — жазбадан бұрын Код, Наименование және иерархияның дұрыстығын тексеру.

Нақты атаулар мен процедуралардың мазмұны 3.0.74.2 жеткізілімінде — нұсқалық-спецификалық және нақты релиздің форма модулімен тексеруді талап етеді, егер дәл қолтаңба қажет болса.

5. Жүргізу және қозғалыстар

Справочник құжат емес және жүргізуді орындамайды — ол регистрлер мен бухгалтерлік жазбалар бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды. Бұл классификатор-аналитика: справочник элементтері конфигурациядағы басқа объектілерде (сату, сатып алу, есептеу операциялары және т. б.) өлшем/реквизит белгісі ретінде қызмет етеді, олар қозғалыстарды қалыптастырады.

Қазақстан Республикасының салықтық есеп тізбегіндегі ВидыУчетаНУ мәнінің типтік рөлі (сандар мен шоттар — 2026 жылға арналған Қазақстан үшін өзекті):

• Сату құжаты стандартты шот жоспары бойынша жазбаларды қалыптастырады:
  • Дт 1210 (қысқа мерзімді дебиторлық берешек) — Кт 6010 (сатудан түскен табыс) — табыс сомасына;
  • Дт 1210 — Кт 3130 (төленетін НДС) — НДС 16 % ставкасы бойынша;
  • Дт 7010 (сату өзіндік құны) — Кт 1330 (тауарлар) — өзіндік құнға.
• Төлем: Дт 1030 (ағымдағы шоттардағы ақша) — Кт 1210.
• Жеткізушіден сатып алу: Дт 1330 — Кт 3310 (жеткізушілерге КЗ), НДС Дт 1420/Кт 3310.

Бұл жағдайда ВидыУчетаНУ мәні салықтық есептіліктің қай жолына/қосымшасына соманың түсетінін анықтайды (мысалы, табысты жылдық жиынтық табысқа жатқызу немесе шығындарды КПН есептеу кезінде шегерілетін/шегерілмейтін деп жатқызу).

2026 жылға арналған Қазақстан Республикасының справочные мәндері (салықтық есеп және есептеулермен байланысты механизмдерде пайдаланылады, тек өзі справочникпен емес):

• МРП = 4 325 ₸, МЗП = 85 000 ₸;
• НДС ставкасы — 16 %;
• ИПН — 10 % 8 500 МРП жылдық табысқа дейін және 15 % одан жоғары;
• ИПН бойынша базалық салық шегерімі — 30 МРП айына, бірақ 360 МРП жылына аспауы тиіс;
• ОПВ — 10 % (негіз 50 МЗП), ОПВР — 3,5 %, ВОСМС — 2 %, ОСМС — 3 %, СО — 5 %, әлеуметтік салық — 6 %.

6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу

• Негізінде енгізу жоқ — қызметтік классификатор-справочник үшін қарастырылмаған.
• ВидыУчетаНУ элементтері конфигурацияның салықтық есеп құжаттарында және регистрлерінде аналитикалық белгі ретінде пайдаланылады (сату, сатып алу, есептеу операциялары және т. б.), сондай-ақ Қазақстан Республикасының салықтық есептілігін қалыптастыру кезінде.
• Справочниктың толтырылуы конфигурациямен бірге жеткізіледі; өзектендіру конфигурацияны жаңарту немесе деректер алмасу арқылы жүзеге асырылады.
• Қазақстан Республикасының электронды құжаттары (ЭСФ арқылы ИС ЭСФ, СНТ) байланысты құжаттармен қалыптастырылады; есеп түрінің классификациясы осы құжаттармен байланысты салықтық регистрлерде операциялардың дұрыс көрсетілуіне әсер етеді.

7. Кеңейту нүктелері

• Конфигурацияны кеңейту (Extension): справочникқа өз реквизиттерін қосу, ФормаЭлемента/ФормаСписка өңдеу, формалардың оқиғаларын өңдеушілерді қосу, қолдаудан шығармай.
• Оқиғаларға жазылу ВидыУчетаНУ аналитика ретінде пайдаланатын объектілер үшін — есеп түрлері бойынша бөлуді қайта баптау үшін.
• Қосымша реквизиттер мен мәліметтер (БСП) — қажет болған жағдайда элементтердің белгілері/классификациялары енгізушінің күшімен.
• Толтырумен абай болыңыз: справочниктың мәндері жеткізілетін және салықтық есептілік алгоритмдерінде қатысатындықтан, элементтерді ерікті түрде қосу/аттарын өзгерту есептерді қалыптастыру логикасын бұзуы мүмкін — кеңейту қосымша объектілер арқылы жүзеге асырылуы тиіс, жеткізілген жазбаларды өңдеу арқылы емес.