«АмортизацияШығындарынКөрсетуӘдістері» анықтамалығы — техникалық сипаттама

1. Идентификация

Мақсаты. Анықтама негізгі құралдар бойынша амортизациялық шығындарды бөлу әдістерін классификациялау және сақтау үшін арналған (сондай-ақ, ұқсас параметрмен, материалдық емес активтер бойынша) Қазақстан ұйымдарының бухгалтерлік есепте. Анықтама элементі амортизациялық аударымдардың қандай шығын шоттарына және қандай аналитикалық бөліністерге (субконто) жататынын анықтайды. Бір элемент бірнеше бөлу жолдарын коэффициенттерімен қамтуы мүмкін — мысалы, станоктың амортизациясының 70%-ын өндірістік шығындарға, 30%-ын әкімшілік шығындарға жатқызу.

Анықтама бухгалтерлер мен негізгі құралдарды есепке алу мамандары тарапынан негізгі құралдар карточкаларын толтыру, негізгі құралдарды есепке алу құжаттарын енгізу және айдың жабылуында «Амортизацияны есептеу» регламенттік операциясын орындау кезінде пайдаланылады. Көрсетілген әдіс негізгі құралдар карточкасында сақталады және автоматты түрде жазбаларға енгізіледі.

1С-те қайдан табуға болады: «Негізгі құралдар» бөлімі → «Амортизациялау шығындарын көрсету әдістері». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ШығындардыАмортизациялауӘдістері

2. Реквизиттер мен кестелік бөліктер

2.1 Стандартты реквизиттер

2.2 Басты реквизиттер

2.3 «Әдістер» кестелік бөлігі

Амортизациялық шығындарды көрсету нұсқаларының тізімін қамтиды: есеп шоттары, аналитикалық бөліністер және бөлу коэффициенттері. Бір амортизация сомасын бірнеше шығын бағыттары арасында бөлуге мүмкіндік береді.

Бөлу логикасы. Жол бойынша амортизация сомасы пропорционалды түрде есептеледі: Жол_сомасы = Амортизация_сомасы × Жол_коэффициенті / Σ Коэффициенттер. Сондықтан коэффициенттердің абсолютті мәні емес, олардың қатынасы маңызды: (0.7; 0.3) және (70; 30) жұптары бірдей нәтиже береді. Егер жол бір болса, кез келген коэффициентпен — оған 100% сомасы жатады.

3. Формалар

Анықтама үш форманы қамтиды.

4. Модульдердің негізгі процедуралары

Қосымша evidence BSL-модульдерінің осы анықтамасы үшін жүктемейді, сондықтан төменде типтік өңдегіштер берілген. Нақты процедуралардың атауларын модуль формасы бойынша нақты жеткізілімде нақтылау қажет.

Элемент формасының модулі (ЭлементФормасы):

• СервердеЖасалғанда — форманың бастапқы параметрлері, реквизиттердің қолжетімділігін орнату, кестелік бөліктің шартты безендірілуін дайындау.
• Әдістер<Субконто>Өзгергенде — шығын шотын таңдағанда субконто мәндерінің типтерін таңдалған шоттың субконто түрлеріне сәйкес қайта толтырады; жарамсыз субконтоны тазартады.
• ӘдістерШығынШотыӨзгергенде — шоттың бөлініс санына байланысты субконто бағандарының қолжетімділігін жаңартады.
• ЖазбаданБұрын / ТолтыруТексеруӨңдеуі — толтырудың дұрыстығын бақылау (кемінде бір жолдың болуы, коэффициенттің оң болуы, шығын шотының міндеттілігі).

Объект модулі:

• ТолтыруӨңдеуі — жаңа элемент енгізілгенде әдепкі мәндерді толтыру.
• ТолтыруТексеруӨңдеуі — серверлік тексеру: «Әдістер» кестелік бөлігінің бос еместігі, әр жолдағы ШығынШоты және Коэффициент толтырылуы.

Менеджер модулі / жалпы негізгі құралдар модулі — көрсету әдісі бойынша жазбаларды алу функциясы (жазбалар жиынтығын «Шот + Субконто + үлес» түрінде қайтарады), амортизацияны есептеу құжаты арқылы шақырылады.

Анықтама бағдарламалық болып табылады (көрсету ережесін сипаттайды), өзінің өткізу логикасы жоқ — қозғалыстар оны сілтейтін құжаттармен қалыптасады.

5. Өткізу және қозғалыстар

Анықтама өткізілмейді және дербес қозғалыстарды тіркелімдерде жасамайды. Ол негізгі құралдарды есепке алу құжаттары мен регламенттік операциялары үшін параметрлердің көзі болып табылады. Жазбаларды «Негізгі құралдардың амортизациясын есептеу» регламенттік операциясы (айдың жабылуында) қалыптастырады, ол негізгі құрал карточкасынан көрсету әдісін оқиды.

Қалыптастырылған жазбалар (Қазақстанның типтік шот жоспары бойынша). Әр «Әдістер» кестелік бөлігінің жолы бойынша амортизация есептегенде жазба қалыптастырылады:

Дт  <ШығынШоты жолынан>   (мысалы, 7210 тобының шоты — әкімшілік шығындар,
                                       немесе өндірістік шығындар шоты)
Кт  2420 «Негізгі құралдардың амортизациясы»
Сома = Жол_сомасы × Жол_коэффициенті / Σ Коэффициенттер

200 000 ₸ айлық амортизацияны (0.7; 0.3) екі жол параметрлерімен бөлу мысалы:

Дебеттелетін шоттың аналитикасы Субконто1…Субконто3 жолынан алынған мәндермен толтырылады. Бухгалтерлік есеп регистрі — «Шығындар» (конфигурацияның типтік бухгалтерлік есеп регистрі).

Елдің сандық параметрлері (Қазақстан 2026 конфигурациясындағы шектес есептеулер үшін анықтама): ҚҚС ставкасы — 16 %, МРП — 4 325 ₸, МЗП — 85 000 ₸. Амортизация есептеуі ҚҚС және салықтардан босатылған — Қазақстанның типтік шоттары: 1030, 1210, 1330, 3130, 3310, 6010, 7010 контекстінде берілген.

6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу

Анықтамаға сілтеме жасайды:

• «НегізгіҚұралдар» анықтамасы — негізгі құрал карточкасындағы амортизация шығындарын көрсету әдісінің реквизиті (негізгі тұтынушы).
• «НегізгіҚұралдардыЕсепкеАлу» құжаты — негізгі құралдарды пайдалануға енгізу кезінде көрсету әдісін орнату.
• «АмортизацияШығындарынКөрсетуӘдістерінӨзгерту» құжаты (амортизация параметрлерін өзгерту құжаты) — негізгі құралдар тобы үшін әдісті жаппай өзгерту.
• «АмортизацияныЕсептеу» регламенттік операциясы — жазбаларды қалыптастыру үшін әдісті пайдаланады.
• Егер конфигурацияда НМА амортизациясы сол механизм арқылы орнатылса, материалдық емес активтер бойынша аналогиялық есеп құжаттары.

Негізінде енгізу: осы анықтама үшін типтік «негізінде» механизмі қарастырылмаған; элементтер тізімде қолмен жасалады немесе негізгі құралдар құжаттарындағы таңдау формаларынан таңдалады/жасалады.

7. Кеңейту нүктелері

• Конфигурацияны кеңейту (Extension). Басты реквизиттерді (мысалы, «НМА үшін пайдалану белгісі», топтастыру аналитикалық белгілері) және кестелік бөлік бағандарын кеңейту арқылы қосу, қолдаудан шығармай.
• Оқиғаларға жазылу ЖазбаданБұрын / ЖазуКезінде объектісі — коэффициенттерді тексеру, субконто автоматты толтыру, интеграциялық синхронизация үшін.
• Жалпы негізгі құралдар модульдерін қайта анықтау — көрсету әдісі бойынша жазбаларды қалыптастыру алгоритміне араласу (бөлу ереж