1. Идентификация
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ГруппыФинансовогоУчетаРасчетов |
| Толық аты | Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаРасчетов |
| Синоним | «Есеп айырысулардың қаржылық есебі баптауларының топтары» |
| Конфигурация | Қазақстан үшін сауда операцияларын басқару, 3.4.5.21 |
| 1С-те қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Есеп айырысулардың қаржылық есебі баптауларының топтары». Тікелей навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаРасчетов |
Мақсаты. Анықтамалық — контрагенттермен есеп айырысулардың біртекті түрлерін (сатып алушылардың берешегі мен жеткізушілер алдындағы берешек) топтарға біріктіретін аналитикалық жіктеуіш, ол үшін регламенттелген (қаржылық) есепте көрсету ережелері орталықтандырылған түрде беріледі. Анықтамалық элементінің мәні құжаттар мен шарттарға «Есеп айырысулардың қаржылық есебі тобы» реквизиті ретінде қойылады және өткізбелерді қалыптастыру кезінде дебиторлық/кредиторлық берешек, аванстар мен ҚҚС сомалары қандай есеп шоттарына түсетінін анықтайды (ҚР-да — типтік шоттар жоспары бойынша: 1210, 3310, 3130 және т.б.). Бұл «баптаулар → есеп шоттары» әдістемесінің негізгі элементі: соңғы пайдаланушы мағыналы топтармен жұмыс істейді, ал шоттармен сәйкестендіру бөлек есеп ережелерінің мәліметтер регистрінде беріледі.
Анықтамалық қаржы блогының нормативтік-анықтамалық ақпаратына (НАА) жатады және әдетте оператор емес, әкімші/әдіскер жүргізеді.
2. Тақырыптама реквизиттері мен кестелік бөліктер
Анықтамалық қарапайым (алдын ала анықталған мәндердің иерархиясы типтік жеткізілімде көбінесе болмайды). Кестелік бөліктер жоқ.
Стандартты реквизиттер:
| Реквизит | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол | Элементтің ішкі коды (автонөмірлеу) |
Наименование |
Жол (150-ге дейін) | Топтың мағыналы атауы (мыс. «Сатып алушылармен есеп айырысулар, теңге», «Жеткізушілермен есеп айырысулар, валюта») |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Жоюға белгі қою белгісі |
Предопределённый |
— | Әдепкі бойынша алдын ала анықталған элемент пайдаланылуы мүмкін |
Тақырыптама реквизиттері (осы объект түрі үшін типтік):
| Реквизит | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Комментарий |
Жол | Әдіскердің еркін мәтіндік түсіндірмесі |
Наименование полное (болған жағдайда) |
Жол | Есептер үшін толық атауы |
Маңызды: есеп шоттарының өздері анықтамалық элементінде сақталмайды. Анықтамалық өлшем болып табылады; «топ + ұйым (+ берешек түрі/валюта)» → есеп шоттары сәйкестігі байланысты қаржылық есеп баптауларының мәліметтер регистрінде беріледі. Бұл бір топ үшін әр түрлі ұйымдар бойынша әр түрлі шоттарды белгілеуге мүмкіндік береді.
3. Пішіндер
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
Тізім пішіні (ФормаСписка) |
Топтарды қарау және таңдау, жоюға белгі қою, шоттарды баптауға өту |
Элемент пішіні (ФормаЭлемента) |
Топты құру/өңдеу: атауы, түсініктеме |
Таңдау пішіні (ФормаВыбора) |
Құжаттардың, шарттардың, келісімдердің реквизиттерінде топты таңдау |
Егер нақты жеткізілімде жеке пішіндер қайта анықталмаса — стандартты реквизиттер құрамымен платформаның автоматты түрде жасалатын пішіндері пайдаланылады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Тіркелген бағдарламалық код (BSL) дәлелдемесінде объект модульдері жоқ — 1С конфигурацияларының осы объект түрі үшін типтік өңдеушілер келтірілген:
- Менеджер модулі (
МодульМенеджера):ОбработкаПолученияДанныхВыбора— құжаттарда топты таңдау кезінде тізімді сүзу/шектеу.- Жаңа шарттарға/құжаттарға қою үшін «әдепкі бойынша» алдын ала анықталған элементті алудың экспорттық функциялары.
- Объект модулі (
МодульОбъекта):ОбработкаПроверкиЗаполнения— міндетті реквизиттердің (атауы) толтырылуын бақылау.ПередЗаписью/ПриУстановкеНовогоКода— нөмірлеудің қызметтік логикасы және пайдаланылатын элементтерді жоюға тыйым салу.
- Пішін модулі:
ПриСозданииНаСервере— көріну/қолжетімділікті баптау, тізімнің шартты рәсімделуі.
Нақты 3.4.5.21 құрастырылымы үшін тексеруді қажет етеді: объектінің қайта анықталған модулінің болуы және менеджердің экспорттық әдістерінің нақты құрамы (3.4 редакцияларында НСИ-анықтамалықтардың әдістер құрамы өзгеріп отырды).
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық — НАА объектісі және өз бетінше қозғалыстар/өткізбелер қалыптастырмайды (анықтамалықтарда өткізу жоқ). Ол өткізбелерге жанама түрде әсер етеді: шартта/құжатта көрсетілген топ мәні, регламенттелген есепте көрсету кезінде, қаржылық есеп ережелерінің регистрі арқылы есеп шоттарымен сәйкестендіріледі, және осы шоттар төлем, өткізу, түсім және т.б. құжаттарының өткізбелеріне түседі.
Өткізбелерге типтік әсер (ҚР шоттар жоспары):
| Шаруашылық операциясы | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| Сатып алушыға тауарларды өткізу (берешек) | 1210 «Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ» | 6010 «Өткізуден түскен табыс» |
| Өткізу бойынша ҚҚС есептелді (ставка 16%) | 1210 | 3130 «Төленуге тиіс ҚҚС» |
| Өзіндік құн есептен шығарылды | 7010 «Өткізудің өзіндік құны» | 1330 «Тауарлар» |
| Сатып алушыдан төлемнің түсуі | 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша» | 1210 |
| Жеткізушіден тауарлардың түсуі | 1330 | 3310 «Жеткізушілерге КБ» |
| Жеткізушіге төлем | 3310 | 1030 |
Мұнда нақты 1210 / 3310 шоттары (және аванстардың қосалқы шоттары) дәл есеп айырысулардың қаржылық есебі тобы бойынша қойылады: әр түрлі топтар, мысалы, теңгедегі және валютадағы есеп айырысуларды, сатып алушылармен және комиссионерлермен есеп айырысуларды ажыратуға мүмкіндік береді.
ҚҚС есептеу мысалы (ҚР 2026): ҚҚС-сыз 1 000 000 ₸ көлеміндегі жөнелту → ҚҚС 16% = 160 000 ₸; Дт 1210 Кт 3130 өткізбесі 160 000 ₸ сомасына жасалады, құжат ЭШФ-те (ЭШФ АЖ) көрсетіледі, ал тауар өткізілу кезінде — ТЖХ-та. (16% ставкасы — 2026 жылғы норма; бұрын қолданылған 12%-ды пайдаланбау керек.)
6. Байланысты объектілер және негізде енгізу
Реквизит ретінде пайдалану:
- Контрагенттер шарттары, сату/сатып алу шарттары туралы келісімдер — «Есеп айырысулардың қаржылық есебі тобы» реквизиті.
- Есеп айырысу құжаттары: «Тауарлар мен қызметтерді өткізу», «Тауарлар мен қызметтердің түсуі», «Қолма-қол ақшасыз ДҚ-ның түсуі/есептен шығарылуы», «Кіріс/шығыс кассалық ордер», «Борышты түзету», «Өзара есеп айырысу».
Байланысты баптау объектілері:
- «Есеп айырысулардың қаржылық есебі баптаулары / Контрагенттермен есеп айырысулардың есеп шоттары» мәліметтер регистрі — «Топ + Ұйым (+ берешек түрі, валюта)» → есеп шоттары (1210, 3310, аванс шоттары, 3130) сәйкестігін сақтайды.
- ҚР бухгалтерлік есебінің шоттар жоспары.
- «Ұйымдар», «Контрагенттер», «Валюталар» анықтамалықтары.
Негізде енгізу. НАА анықтамалығы үшін негізде енгізу көзделмеген; элементтерді әдіскер қолмен жасайды. Топтардың өзінің негізінде құжаттар енгізілмейді.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту: қолдаудан шығармай реквизиттер қосу (мыс. «валюталық есеп айырысулар» белгісі, сегменттің аналитикалық белгісі); ережелердің бірегейлігін бақылау үшін
ПередЗаписьюоқиғасына жазылу. - Қосымша реквизиттер мен мәліметтер (қасиеттер ішкі жүйесі) — метадеректерді өзгертпей жіктелуді жылдам кеңейту тәсілі.
- Қайта анықталатын қаржылық есеп модульдері — топ бойынша шоттарды таңдаудың стандартты емес алгоритмі үшін нүктелер.
- Есеп ережелерінің регистрі — негізгі штаттық баптау нүктесі: топ үшін шоттарды өзгерту конфигурацияны пысықтауды қажет етпейді.
3.4.5.21-де тексеруді қажет етеді: есеп айырысулардың есеп шоттары бар мәліметтер регистрінің нақты аты мен құрылымы (3.4-тің әр түрлі құрастырылымдарында — «СчетаУчётаРасчётовСКонтрагентами» немесе қаржылық есеп баптауларының жалпыланған регистрі).