1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ГруппыФинансовогоУчетаДенежныхСредств |
| Толық аты | Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДенежныхСредств |
| Синоним | «Ақшалай қаражатты қаржылық есепке алудың топтау баптаулары» (evidence бойынша); интерфейсте қысқа түрі де кездеседі — «Ақшалай қаражатты қаржылық есепке алу топтары» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған Сауда операцияларын басқару, 3.4.5.21 редакциясы |
| 1С-те қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» → «Ақшалай қаражатты қаржылық есепке алу топтарының баптаулары» бөлімі |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДенежныхСредств |
Мақсаты. Анықтамалық ақшалай қаражат есебі объектілерін (ұйымның банктік шоттарын, кассаларды, электрондық әмияндарды/төлем карталарын) топтастырудың талдамалық белгісін береді. Топ мәні нақты ақшалай қаражат объектісіне тағайындалады және қаржылық (регламенттелген) жазбаларды қалыптастыру ережелерінде «кілт» рөлін атқарады: әр шот/касса бойынша жеке емес, дәл топ бойынша ҚР шоттар жоспарының бухгалтерлік есеп шотымен (мысалы, 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақшалай қаражат» немесе қолма-қол ақшаны есепке алу шоттары) сәйкестендіру бапталады. Бұл бір типтес ақшалай объектілердің бүкіл тобы үшін есепте бейнелеуді бір рет баптап, әрбір жаңа шот үшін баптауды қайталамауға мүмкіндік береді.
Анықтамалық Қазақстанға арналған СОБ-тың «қаржылық есеп топтары» тобжырсына жатады (сонымен қатар «Есеп айырысуларды қаржылық есепке алу топтары», «Номенклатураны қаржылық есепке алу топтары», «Кірістер мен шығыстарды қаржылық есепке алу топтары»), және «Құжаттарды регламенттелген есепте бейнелеу баптаулары» біріктірілген механикасында жұмыс істейді.
2. Тақырыптық деректемелер мен кестелік бөліктер
Объект қарапайым классификатор-анықтамалықтарға жатады, кестелік бөліктер қолданылмайды. Деректемелер құрамы «қаржылық есеп топтары» үшін типтік.
Стандартты деректемелер
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол | Элементтің бірегей коды, автонөмірлеу |
Наименование |
Жол (әдетте 150-ге дейін) | Топтың атауы, мысалы «Теңгедегі есеп айырысу шоттары», «Валюталық шоттар», «Кәсіпорын кассалары» |
Родитель |
СправочникСсылка (сол өзі) | Анықтамалық үшін топтар/элементтер иерархиясы қосылған болса, топтардың иерархиясы |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Жоюға белгіленгендік белгісі |
Предопределённый / ИмяПредопределённыхДанных |
— | Конфигурациямен бірге жеткізілетін алдын ала анықталған элементтер үшін |
Тақырыптық деректемелер (меншікті)
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Комментарий |
Жол | Топқа қатысты еркін мәтіндік түсініктеме |
Анықтамалықтың функционалдық жүктемесі — қима мәні болу. Топты есеп шоттарымен сәйкестендіру ережелері элементтің өзінде емес, есепте бейнелеуді баптаудың сыртқы механизмінде (топ өлшем ретінде болатын шоттар баптаулары бар мәліметтер регистрі) сақталады.
3. Пішіндер
Классификатор-анықтамалық үшін стандартты автоматты түрде жасалатын/типтік пішіндер жиынтығы қолданылады:
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
ТізімПішіні (ФормаСписка) |
Топтарды қарау және таңдау, құру/жоюға белгілеу. Навигациялық сілтеме бойынша негізгі кіру нүктесі |
ЭлементПішіні (ФормаЭлемента) |
Топты енгізу/өңдеу: атауы, ата-анасы, түсініктеме |
ТаңдауПішіні (ФормаВыбора) |
Басқа объектілердің өрістерінен топты таңдау (банктік шот карточкасында, кассада, есепте бейнелеу баптауларында) |
| ТопПішіні | Иерархия қосылған кезде топ-қалтаны өңдеу |
Конфигурацияда нақты пішіндер белгіленбесе, платформа сол мақсаттағы автоматты түрде жасалатын пішіндерді пайдаланады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Осы объект үшін BSL кодымен (жолдар:нөмірлер) қоса берілген қолданбалы evidence жоқ — осы түрдегі анықтамалыққа тән өңдеушілер құрамы келтірілген. Классификатор-анықтамалықтардың объект модуліндегі арнайы бизнес-логикасы минималды.
Объект модулі (ОбъектМодуль)
ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, ...)— негіз бойынша енгізу кезінде немесе толтыру деректері бойынша деректемелерді толтыру.ПередЗаписью(Отказ)— жазбас бұрын дұрыстығын бақылау (мысалы, иерархияның циклденуіне жол бермеу, атауының толтырылуын тексеру).ОбработкаПроверкиЗаполнения(Отказ, ПроверяемыеРеквизиты)— міндетті деректемелерді тексеру.
Менеджер модулі (МодульМенеджера)
ОбработкаПолученияДанныхВыбора(...)— таңдау кезінде тізімді сүзу/шектеу.- Алдын ала анықталған элементтерді алу функциялары және есепте бейнелеуді баптау механизмі үшін қызметтік әдістер.
Пішіндер
ФормаСписка.ПриСозданииНаСервере— сүзгіні, шартты пішімдеуді, бағандардың көрінуін баптау.ФормаЭлемента.ПередЗаписью/ОбработкаПроверкиЗаполнения— карточка деректерін енгізуді бақылау.
«Тексеруді қажет етеді» (нұсқаға тән): меншікті элемент пішінінің болуы және объект модуліндегі өңдеушілердің нақты құрамы 3.4 тармағы шеңберінде шығарылымдарға байланысты өзгеруі мүмкін — нақты 3.4.5.21 жеткізілімінің конфигураторында нақтыланады.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық құжат емес және өткізілмейді — регистрлер бойынша тікелей қозғалыстар қалыптастырмайды. Оның рөлі — қаржылық жазбаларды қалыптастыру механизмінде талдамалық өлшем болу.
Есепке қалай қатысады. Ақшалай қаражат қозғалысы құжаттарын (қолма-қол ақшасыз түсу/есептен шығару, кассалық операциялар) регламенттелген/қаржылық есепте бейнелеу кезінде жүйе ақшалай қаражатты есепке алу шотын тізбек бойынша анықтайды: ақшалай қаражат объектісі (банктік шот/касса) → оның қаржылық есеп тобы → топты ҚР шоттар жоспарының шотымен сәйкестендіру баптауы.
Ақшалай қаражат тобы «тірелетін» ҚР шоттар жоспарының типтік шоттары:
| Операция | Дт | Кт | ҚР шоттары |
|---|---|---|---|
| Сатып алушыдан ағымдағы шотқа төлемнің түсуі | 1030 | 1210 | 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша», 1210 «Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ» |
| Жеткізушіге ағымдағы шоттан төлем | 3310 | 1030 | 3310 «Жеткізушілерге КБ», 1030 |
| Тауарларды өткізу (АҚ тізбегіндегі ілеспе жазбалар) | 1210 | 6010 | 6010 «Өткізуден түскен табыс», сондай-ақ салық сомасына 3130 «Төленуге тиіс ҚҚС» |
| Өзіндік құнды есептен шығару | 7010 | 1330 | 7010 «Өткізілген өнімнің өзіндік құны», 1330 «Тауарлар» |
2026 жылғы Қазақстан ставкалары бойынша мысал. ҚҚС ставкасы 16 % болатын 1 160 000 ₸ сомасына тауар партиясын өткізу: ҚҚС-сыз сома 1 000 000 ₸ (Дт 1210 Кт 6010), ҚҚС 160 000 ₸ (Дт 1210 Кт 3130), ЭСФ АЖ-де ЭШФ жазылады (тауарды жылжыту кезінде — ЖНХ). Есеп айырысу шотына 1 160 000 ₸ төлемі түскенде Дт 1030 Кт 1210 қалыптастырылады, мұндағы 1030 шоты ақша түскен банктік шоттың қаржылық есеп тобы арқылы қойылады.
Сол конфигурацияның салықтық есептеулері контекстіндегі басқа «қазақстандық» көрсеткіштер (анықтамалықтың өзіне тікелей қатысы жоқ): АЕК 4 325 ₸, ЕТМ 85 000 ₸, ЖТС бойынша базалық шегерім 30 АЕК/ай (жылына 360 АЕК-тен аспайды), жылдық табыстың 8 500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне ЖТС 10 % және одан жоғарысына 15 %, МЗЖ 10 % (база шегі 50 ЕТМ), МЗЖЖ 3,5 %, МӘМС 2 %, МӘМС(О) 3 %, ӘЗ 5 %, әлеуметтік салық 6 %.
6. Байланысты объектілер және негіз бойынша енгізу
Топты қима деректемесі ретінде пайдаланатын объектілер:
Справочник.БанковскиеСчетаОрганизаций— банктік шот өзінің АҚ қаржылық есеп тобын көрсетеді.Справочник.Кассы/Справочник.КассыККМ— қолма-қол ақшалай қаражатты есепке алу объектілері.- Конфигурацияда жүргізілсе, ақшалай қаражатты сақтаудың басқа объектілері (электрондық төлем құралдары, төлем карталары).
Топ өлшем ретінде қатысатын механизмдер:
- Құжаттарды регламенттелген/қаржылық есепте бейнелеу баптаулары («АҚ тобы → ҚР шоттар жоспарының шоты» сәйкестендіруі, әдетте — 1030 шоты және қолма-қол ақшаны есепке алу шоттары).
- Ақшалай қаражат қозғалысы бойынша жазбаларды қалыптастыру ережелері.
Жазбалары топқа тәуелді құжаттар: «Қолма-қол ақшасыз ақшалай қаражаттың түсуі», «Қолма-қол ақшасыз ақшалай қаражатты есептен шығару», «Қолма-қол ақшаның түсуі (ПКО)», «Қолма-қол ақшаның шығысы (РКО)», «Төлем картасы бойынша операция» және олармен байланысты қаржылық қозғалыстар.
Негіз бойынша енгізу. Классификатор ретінде, басқа объектілер негізінде енгізу көзделмеген және өзі құжаттар үшін негіз бола алмайды. Құру — анықтамалық тізімінде қолмен немесе есепті бастапқы баптау кезінде автоматты түрде жүзеге асырылады.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурация кеңейтулері (Extensions): меншікті деректемелерді қосу (мысалы, «Валюталық/теңгелік» белгісі, есеп бағыты коды), тізім пішініне бағандар қосу, қолдаудан алмай-ақ элемент пішінін қайта анықтау.
- Оқиғаларға жазылу / объект модулінің өңдеушілері: толтыруды бақылау (
ОбработкаПроверкиЗаполнения), жазу кезінде автотолтыру (ПередЗаписью), иерархияны тексеру. - Қосымша деректемелер мен мәліметтер (қасиеттер механизмі) — анықтамалық үшін қасиеттер жиынтығын пайдалануға рұқсат берілсе, метадеректерді өзгертпей-ақ талдаманы кеңейтуге болады.
- Есепте бейнелеуді баптаумен интеграция: ҚР шоттар жоспарына жаңа шоттар немесе ақшалай объектілердің жаңа түрлері қосылғанда, топ құжаттар кодын түзетпей-ақ жаңа элементтер мен сәйкестіктермен кеңейтіледі.
«Тексеруді қажет етеді» (нұсқаға тән): осы анықтамалық үшін қосымша деректемелер механизмінің қолжетімділігі және жазылымдардың нақты құрамы функционалдық опциялардың баптауларына және 3.4.5.21 шығарылымына байланысты — конфигураторда нақтыланады.