«МекенжайлықҚысқартулар» анықтамалығы (Қазақстан үшін Бухгалтерия 3.0.74.2)

1. Идентификация

Мақсаты. Справочник стандартталған адрес элементтерінің қысқартуларын (көшесі → «к.» , проспект → «пр-кт», облыс → «обл.», қала → «қ.» және т.б.) сақтайды, ақпараттық базада адрес формалағанда және басып шығарғанда қолданылады. Мәндер контрагенттердің, ұйымдардың, қоймалардың, жеке тұлғалардың және басқа есеп объектілерінің адрес деректерін енгізгенде пайдаланылады, мұнда орналасуды көрсету қажет. Біртұтас қысқартулар жиынтығы адрес жазбасының біркелкілігін қамтамасыз етеді және адрес классификаторларына сәйкестігін қамтамасыз етеді. Справочникты толтыру — әкімші/бастапқы баптау маманының міндеті; күнделікті жұмыста пайдаланушылар тек дайын мәндерді таңдайды.

Қайдан табуға болады:

• 1С навигациялық сілтемесі: e1cib/list/Справочник.АдресныеСокращения
• Интерфейсте: «Универсальные механизмы» → «Адресные сокращения» бөлімінде.

2. Шапка реквизиттері және кестелік бөліктер

2.1 Шапка реквизиттері

Стандартты реквизиттер (платформа автоматты түрде жасайды):

• Атау — адрес элементінің толық атауы («көшесі», «проспект», «облыс»);
• Код — справочник элементінің бірегей коды;
• қызметтік: Ссылка, ПометкаУдаления, Предопределённый (белгіленген элементтер болған жағдайда).

2.2 Кестелік бөліктер

Справочникта кестелік бөліктер жоқ. Барлық ақпарат элементтің шапка реквизиттерінде сақталады.

3. Формалар

Справочник үш форманы қамтиды:

4. Модульдердің негізгі процедуралары

Справочный evidence-те BSL-код жоқ, сондықтан төменде осы түрдегі классификатор үшін өңдеушілердің типтік құрамы келтірілген. Нақты процедуралардың денесін формалар модульдерінде және нақты релиз менеджерінің модулінде қарау керек.

Элемент формасының модулі (ФормаЭлемента):

• ПриСозданииНаСервере — өрістердің (Атау, Қысқарту, Деңгей) қолжетімділігін/көрінуін бастапқы баптау;
• ПередЗаписьюНаСервере / ПриЗаписиНаСервере — сақтаудан бұрын толтырудың дұрыстығын бақылау;
• өрістердің оқиғаларын өңдеушілер (СокращениеПриИзменении, УровеньПриИзменении) — енгізу тексерулері болған жағдайда.

Тізім формасының модулі (ФормаСписка):

• ПриСозданииНаСервере — динамикалық тізімді, шартты безендіруді, іріктеулерді баптау;
• таңдалған жолдарды топтық өңдеу командалары.

Таңдау формасының модулі (ФормаВыбора):

• ПриСозданииНаСервере — таңдау режимін, бастапқы іріктеуді (мысалы, адрес элементінің деңгейі бойынша) баптау;
• ВыбратьЭлемент / ПередОкончаниемРедактирования өңдеу.

Менеджер модулі:

• элементтің көрінісін қалыптастырудың типтік процедуралары және адрес классификаторынан толтыруды өңдеушілер (ФИАС/КАТО-ға ұқсас адресация механизмдерімен интеграция кезінде).

«Тексеруді қажет етеді» — тек алдын ала анықталған элементтердің құрамы және классификатордан автоматты толтыру процедуралары: олар версияға тәуелді және 3.0.7x релиздері арасында өзгеше болуы мүмкін.

5. Жүргізу және қозғалыстар

Справочник құжат емес және жүргізілмейді — «Справочник» түріндегі объектілерге жүргізу механизмі қолданылмайды. Справочник элементтері бухгалтерлік жазбаларды және регистрлер бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды (жинақтау регистрлері бойынша да, РК Типтік шоттар жоспары бухгалтериясы бойынша да).

Объектінің рөлі — тек нормативтік-анықтамалық: қысқартулардың мәндері басқа объектілердің адрес жолында және баспа формаларында қолданылады. Ол салық есептеулеріне әсер етпейді және есеп операцияларына қатыспайды. Ақпарат үшін, справочниктың өзі РК Типтік шоттар жоспарының шоттарына (1210 «Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДЗ», 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша», 1330 «Тауарлар», 3310 «Жеткізушілерге КЗ», 3130 «Төленетін НДС», 6010 «Сатудан түскен табыс», 7010 «Сатудың өзіндік құны») және Қазақстанның 2026 салық ставкаларына (НДС 16 %, ИПН, ОПВ және т.б.) қатысы жоқ — олардың барлығы есеп құжаттарында, ал бұл классификаторда емес, жүзеге асырылады.

6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу

• Негізінде енгізу: қарастырылмаған (классификатор-справочник үшін қолданылмайды).
• Қайда қолданылады: справочник мәндері адресация подсистемасында адрес өрістерін толтыру кезінде контакттық ақпаратпен жұмыс істейтін объектілерде пайдаланылады:
  • Справочник.Контрагенты, Справочник.Организации;
  • Справочник.Склады (сақтау орындары);
  • Справочник.ФизическиеЛица және адрес реквизиттері бар басқа объектілер;
  • адрес ақпаратын жинау кезінде қысқартулар мен деңгейді ескере отырып, элементтерден жинақталатын деректер/жазбалар жиынтығы.
• Функционалдық байланыс: Уровень реквизиті адрес классификаторының деңгейлерімен (мемлекет → облыс → қала → көше) келіседі, адрес жолын жинаудың дұрыс ретін қамтамасыз етеді; Сокращение реквизиті компактты түрде көрсету және басып шығару кезінде қолданылады.

7. Кеңейту нүктелері

• Конфигурацияны кеңейту (Extensions): реквизиттерді (мысалы, қысқартудың синонимі, сыртқы классификатор бойынша код) қосу, қосымша формалар мен өңдеушілерді типтік конфигурацияны қолдаудан алып тастамай қосу.
• Қосымша реквизиттер мен мәліметтер (сипаттар подсистемасы): қысқартулардың типтік емес атрибуттарын сақтау үшін классификаторды сипаттар түрлері жоспарына қосу.
• Оқиғаларға жазылу (ПередЗаписью, ПриЗаписи) мәндерді сыртқы адрес қызметтерімен валидациялау және синхрондау үшін.
• Жалпы модульдерді қайта анықтау адресация подсистемасы — қысқартуларды пайдаланып адрес жинау/бөлу логикасын енгізу үшін.
• Деректер алмасу / НСИ жүктеу: сыртқы адрес классификаторларынан справочникты толтыру және жаңарту жүктеу өңдеулері арқылы.

«Тексеруді қажет етеді»: 3.0.74.2 нақты жинақтағы адресация подсистемасының қолжетімді қайта анықталатын модульдерінің жиынтығы — релиздің жалпы модульдерінің құрамына сәйкес нақтыланады.