Релиз 3.0.74.2 «Қазақстан үшін Бухгалтерия» (редакция 3.0) бойынша тексерілді.
Айды жаптық — әкімшілік шығындар 50 000 ₸-ға өсті. Бас бухгалтер сұрайды: «7210 шотында бұл сома қайдан?» Сіз ештеңе қолмен өткізбегенсіз. «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептеу» анықтамасын ашасыз — және көресіз: бағдарлама қаңтарда төленген жылдық сақтандырудың бір бөлігін есептен шығарды. Мұнда қандай РБП есептен шығарылғаны, қандай ереже бойынша және қанша қалғаны көрсетілген. Бұл анықтама есептеулерді жасамайды — ол айды жапқан кезде регламенттік операциямен бұрын жасалғандарын түсіндіреді.
1. Мақсаты
Анықтама-есеп кезең ішінде болашақ кезеңдердің шығындарын (РБП) қалай есептен шығарғанын көрсетеді: бастапқы сома, есептен шығару тәсілі, ай бойынша қанша есептен шығарылғаны және қалдық. Бұл «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» регламенттік операциясына есептеулердің негіздеме есебі. Өздігінен есептеулерді қалыптастырмайды.
2. Қайдан табуға болады
Бір есепке екі жол:
- Операциялар → Периодты жабу → Анықтама-есептер → Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару.
- Айды жабу формасынан — «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» регламенттік операциясының жолына басыңыз және Анықтама-есеп таңдаңыз.
1С-те объектілер тізімін жылдам ашу: Негізгі мәзір → Қызмет → Навигациялық сілтеме арқылы өту және енгізіңіз:
e1cib/list/Отчет.СправкаРасчетСписаниеРБП
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
Анықтама → Бағдарлама туралы (немесе оң жақ жоғарғы бұрыштағы «?» белгісі). Ашылған терезеде — платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24) және конфигурация релизі («Қазақстан үшін Бухгалтерия», редакция 3.0, релиз 3.0.74.2). Егер сіздің релизіңіз өзгеше болса, өрістер мен бағандардың орналасуы сәл өзгеруі мүмкін, бірақ есептеу логикасы сол күйінде қалады.
3. Қалай толтыру керек
Бұл есеп, енгізу құжаты емес. Мұндағы «толтыру» — шығару параметрлерін орнату. Поляларды орнатқаннан кейін Формалау батырмасын басыңыз.
| Өріс | Не үшін қажет және қате болған жағдайда не болады |
|---|---|
| Период (міндетті) | Сіз қарап отырған есептен шығару үшін айды (немесе диапазонды) анықтайды. Дұрыс айды қоймасаңыз — бос анықтама немесе бөтен сандарды көресіз. Әдетте, жабу айын қояды. |
| Ұйым (міндетті) | Белгілі бір заңды тұлғаның РБП-ны таңдайды. Бірнеше ұйымы бар базада таңдау жасамасаңыз, деректердің араласуын немесе бөтен сандарды аласыз. |
| Параметрлерді көрсету / Параметрлер | Кнопка топтастыруды, таңдау мен көрсеткіштерді ашады. |
| Топтастыру | Әдепкі бойынша — «Болашақ кезеңдердің шығындары» анықтамасының элементтері бойынша. РБП есеп шоты немесе түрі бойынша топтастыруды қосуға болады. РБП көп болғанда қажет. |
| Таңдау | Бір нақты РБП-ны көрсетуге мүмкіндік береді (мысалы, тек сақтандыру). Таңдау болмаса, барлық белсенді РБП көрсетіледі. |
| Көрсеткіштер / Валюта | Егер РБП валютада есептелсе, валютада және теңгеде шығару қосыңыз. Ұмытсаңыз — валюталық құрамды көрмейсіз. |
Негізгі сәт: анықтамадағы сандар «Болашақ кезеңдердің шығындары» анықтамасынан алынады (Анықтамалар → Табыс және шығындар → Болашақ кезеңдердің шығындары). Егер РБП осы анықтамада тіркелмеген болса немесе есептен шығару параметрлері толтырылмаған болса — анықтама бос болады. РБП элементінде тексеріңіз:
- РБП түрі — бухгалтерлік мағына мен аналитикаға әсер етеді.
- Сома — РБП-ның бастапқы құны.
- РБП есеп шоты — 1620 (қысқа мерзімді) немесе 2920 (ұзақ мерзімді).
- Есептен шығару тәсілі — «Ай бойынша» немесе «Күнтізбелік күндер бойынша».
- Есептен шығару басталатын / аяқталатын күн — кезең мен ай сайынғы үлесті анықтайды.
- Шығындар шоты және аналитика (7210, 7110, 8410 және т. б.) — шығын қайда кетеді.
4. Есептеулермен мысал
Жағдай. ТОО «Астана-Сервис» 01.01.2026 жылға мүлікті сақтандырудың жылдық полисін 600 000 ₸ сомасына 01.01.2026-дан 31.12.2026-ға дейін төледі. Төлем мен қызметті алу кезінде сома РБП-ға жатқызылды:
- Дт 1620 Кт 3310 — 600 000 ₸ (сақтандыру премиясы РБП ретінде көрсетілген).
«Болашақ кезеңдердің шығындары» анықтамасында «2026 жылғы мүлікті сақтандыру» элементі тіркелген: сома 600 000 ₸, тәсіл ай бойынша, басталуы 01.01.2026, аяқталуы 31.12.2026, шығындар шоты 7210 «Әкімшілік шығындар».
2026 жылғы қыркүйек айындағы есептеу. «Ай бойынша» тәсілі: 600 000 ₸ ÷ 12 ай = 50 000 ₸ айына. Қаңтар-тамызда 8 × 50 000 = 400 000 ₸ есептен шығарылды. Қыркүйектің басындағы қалдық — 200 000 ₸.
Қыркүйекті жапқанда регламенттік операция есептеуді қалыптастырады:
- Дт 7210 Кт 1620 — 50 000 ₸ (2026 жылғы қыркүйек айындағы сақтандыру бойынша РБП есептен шығару).
Қыркүйектің соңындағы қалдық — 150 000 ₸.
Анықтама-есепте қалай көрінеді:
| Болашақ кезеңдердің шығындары | Шот | Бастапқы сома | Бастапқы қалдық | Тәсіл | Ай бойынша есептен шығарылған | Соңғы қалдық |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2026 жылғы мүлікті сақтандыру | 1620 | 600 000 | 200 000 | Ай бойынша | 50 000 | 150 000 |
«Күнтізбелік күндер бойынша» нұсқасы. Егер сол полис үшін «күнтізбелік күндер бойынша» тәсілі таңдалса, айдың үлесі күндерге пропорционалды есептеледі: 600 000 ₸ ÷ 365 күн × 30 күн (қыркүйек) = 49 315 ₸. Сондықтан күндер бойынша айлардың сандары әртүрлі болады — анықтамада бұл бірден көрінеді, және «неге 50 000 емес?» деген сұрақ жойылады.
5. Операция түрлері (есеп нұсқалары)
Анықтамада «операция түрлері» жоқ — бірақ сіз оның көрсететінін басқарасыз:
- Барлық ұйымның РБП бойынша — ай бойынша жалпы көрініс.
- Бір РБП бойынша (таңдау арқылы) — бір объектінің детализациясы.
- Шот бойынша топтастыру (1620 / 2920) — қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді РБП-ны бөлу.
- Валютада — шетел валютасындағы РБП (сақтандыру, резидент емес лицензия).
- Айлар диапазоны бойынша — тоқсан/жыл бойынша есептен шығару динамикасын көру.
6. Қандай нәрселер қалыптасады
Анықтама-есеп — есеп, сондықтан ол есептеулер мен регистрлерде қозғалыстарды жасамайды және ештеңе өткізбейді. Барлық қозғалыстарды «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» регламенттік операциясы «Айды жабу» өңдеуінде қалыптастырады:
- Есептеу: Шығындар шоты (7210 / 7110 / 8410 және т. б.) Кт 1620 (немесе 2920 ұзақ мерзімді РБП үшін).
- Бухгалтерия регистрі «Хозрасчетный» — есептен шығару сомасы.
- Ешқандай электрондық құжаттар жасалмайды: ЭСФ, СНТ, ИС ЭСФ мұнда қатысы жоқ — РБП-ны есептен шығару бұл шығынды танудың ішкі операциясы, сатылым жоқ, ҚҚС есептелмейді.
Анықтама тек осы қозғалыстар мен РБП параметрлерін оқиды және оларды көрнекі кестеге орналастырады.
7. Баспа формалары
- «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» анықтамасы-есеп — РБП атауы, есеп шоты, бастапқы сома, бастапқы қалдық, тәсіл мен есептен шығару параметрлері, кезең бойынша сома, соңғы қалдық бағандары бар негізгі баспа формасы.
- Басып шығару және Сақтау (Excel/PDF форматында) батырмалары — есеп панелінен.
Бұл аудитормен, банкпен немесе айды жабу бойынша өз архивіңіз үшін шығын сомасының дайын негіздемесі.
8. Жиі кездесетін қателіктер
Анықтама бос, бірақ РБП бар. Себебі: есептен шығару басталатын күн келген жоқ, немесе есептік кезең одан бұрын, немесе РБП толық есептен шығарылған. Анықтама элементіндегі даталарды және есептік кезеңді тексеріңіз.
«Ұйым таңдалмаған» / бөтен сандар көрсетіледі. Көпфирмалық базада ұйым бойынша таңдау белгіленбеген. Ұйым өрісін орнатыңыз және қайтадан қалыптастырыңыз.
Есептен шығару айды жабуға кірмеді. «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» регламенттік операциясы орындалмады деген хабарлама. Анықтама күтілетін соманы көрсетеді, бірақ есептеулер болмайды. Айды жабуды қайтадан орындаңыз — операция Дт 7210 Кт 1620 есептеуді жасайды.
Ай бойынша сома «дұрыс емес». Күнтізбелік күндер бойынша тәсілінде ай үлестері әртүрлі (30/31/28 күн). Бұл қалыпты жағдай, қате емес. Дұрыс сандарды қаласаңыз — «ай бойынша» тәсілін таңдаңыз.
Күтілгеннен көп/аз есептен шығарылды. Егер РБП-ның сомасын немесе даталарын артқа қарай өзгертсеңіз, ал айлар жабылған болса — өзгерту айынан бастап жабуды қайтадан өткізіңіз. Әйтпесе, қалдық «жоғалады».
Шығындар дұрыс емес шотқа кетті. РБП элементінде дұрыс емес шығындар шоты көрсетілген. Аналитиканы түзетіңіз және кезеңді қайтадан жабыңыз.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл құжат па әлде есеп пе? Есеп (анықтама-есеп). Ол ештеңе өткізбейді — тек регламенттік операция РБП-ны қалай есептен шығарғанын көрсетеді.
Неге анықтама бос? Немесе РБП «Болашақ кезеңдердің шығындары» анықтамасында тіркелмеген, немесе есептен шығару басталатын күн келген жоқ, немесе РБП толық есептен шығарылған, немесе есептік кезең дұрыс емес.
РБП-ны есептен шығару бойынша есептеулерді кім жасайды? «Болашақ кезеңдердің шығындарын есептен шығару» регламенттік операциясы айды жабу кезінде: Дт шығындар шоты (7210, 7110, 8410) Кт 1620 (немесе 2920).
Ай сайынғы есептен шығару сомасын қалай белгілеуге болады? Ол РБП параметрлерінен автоматты түрде есептеледі: «ай бойынша» тәсілінде — сома ÷ ай саны; «күнтізбелік күндер бойынша» — сома ÷ жалпы күн саны × ай күндері.
«Ай бойынша» және «күнтізбелік күндер бойынша» айырмашылығы неде? «Ай бойынша» әр айда бірдей соманы береді. «Күндер бойынша» — күнтізбелік күндерге пропорционалды, сондықтан айлардың сандары әртүрлі.
РБП қалдығын