3.0.74.2 «Қазақстанға арналған бухгалтерия» (3.0 редакциясы) релизінде тексерілді.
Контрагент сізге қол қойылған актіні жіберді, ал ондағы сома сіздің бухгалтерлік жазбаңызбен сәйкес келмейді. Сіз өткізу құжатын ашасыз, бірақ түпнұсқаны поштадан, дискідегі қалталардан және мессенджерден іздеуге уақыт жоқ — сканның өзі құжаттың жанында болуы керек. «РеализацияТоваровУслугПрисоединённые файлы» анықтамалығы дәл осы үшін арналған: ол скандарды, PDF файлдарын, жүкқұжат фотосуретін, шартты және хат алмасуды нақты өткізу құжатының ішінде сақтайды. Өткізу құжатын ашсаңыз — оның барлық файлын да бір рет басу арқылы ашасыз.
Бастысы: бұл құжат емес, файлдарды сақтауға арналған қызметтік анықтамалық. Бухгалтерлік операциялар мен электрондық құжаттар «Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжатымен ресімделеді. Төменде файлдармен қалай жұмыс істеу керектігі және қандай бухгалтерлік жазбалар өткізудің өзіне қатысты екені көрсетілген.
1. Мақсаты
Анықтамалық нақты «Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжатына байланыстырылған файлдарды: қол қойылған актілер мен жүкқұжаттардың скандарын, шарттарды, сенімхаттарды, фотосуреттерді, хаттарды сақтайды. Әрбір жазба — өз өткізу құжатына «тіркелген» бір файл. Файл құжатпен бірге қолжетімді, сондықтан бухгалтерге оны сыртқы қалталар мен хат алмасудан іздеудің қажеті жоқ.
2. Қайдан табуға болады
Анықтамалықтың жеке мәзір тармағы жоқ — оған әрдайым иеленуші құжаттан өтесіз:
«Сату» бөлімі → «Өткізу (актілер, жүкқұжаттар, ЭШФ)».
Қажетті өткізу құжатын ашыңыз.
Жоғарғы панельдегі қыстырғыш 📎 белгішесін немесе «Тағы» → «Тіркелген файлдар» тармағын басыңыз.
1-сур. Тіркелген файлдар.
3. Қалай толтыру керек (файлды тіркеу)
Құжатқа тіркелген файлдардың тізімін ашып, «Қосу» түймесін басыңыз да, тәсілді таңдаңыз:
Дискідегі файл — стандартты таңдау.
Сканерден — сканер қосылған болса: скан бірден жүктеледі.
Үлгі бойынша — алдын ала бапталған үлгіден жаңа файл жасау.
2-сур. Тіркелген файлды қосу тәсілін таңдау.
Карточкадағы пайдалы түймелер: «Ашу» — қарап шығу; «Өңдеу» — өңдеу кезінде файл басқа пайдаланушылар үшін бұғатталады; «Өңдеуді аяқтау» — өзгерістер жаңа нұсқа ретінде сақталады; «Басқаша сақтау…» — көшірме дискіге жүктеп шығарылады.
4. Талданған мысал
Сіз сатып алушы «Астана-Снаб» ЖШС-не ҚҚС-пен бірге 1 160 000 ₸ сомасына тауар жөнелттіңіз. 2026 жылғы ҚҚС мөлшерлемесі — 16 %. Партияның өзіндік құны — 700 000 ₸.
Алдымен «Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжаты қолданылады. Соманың жіктелуі:
ҚҚС-сыз құны: 1 160 000 ÷ 1,16 = 1 000 000 ₸.
ҚҚС 16 %: 160 000 ₸.
ҚҚС-пен жиыны: 1 160 000 ₸.
Өткізу құжатын жүргізген кезде мына бухгалтерлік жазбалар қалыптасады:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 1210 | 6010 | 1 160 000 | Сатып алушының берешегі және өткізуден түскен кіріс |
| 6010 | 3130 | 160 000 | Төлеуге жататын ҚҚС есептелді |
| 7010 | 1330 | 700 000 | Тауардың өзіндік құны есептен шығарылды |
Қорытынды: ҚҚС-сыз кіріс 1 000 000 ₸, ҚҚС 160 000 ₸, жалпы пайда 300 000 ₸.
Ал енді — файл. Контрагент сомасы 1 200 000 ₸ деп көрсетілген қол қойылған актіні жібереді. Сіз осы өткізу құжатын ашып, қыстырғыш 📎 → «Қосу» → «Дискідегі файл» тармақтарын басасыз, «Акт_Астана-Снаб_подписанный.pdf» сканын таңдап, «№ 14 қол қойылған акт» атауын бересіз. Осыдан кейін файл құжатқа тіркеледі.
Енді скан мен есепке алу деректері қатар орналасады. Контрагент актісіндегі сома 2026 жылға дейін қолданылған мөлшерлеме бойынша есептелгенін және 16 % мөлшерлемесі бойынша өткізу сомасынан өзгеше екенін бірден көресіз. Контрагентке дұрыс акт жіберіледі, ал бастапқы скан хат алмасу мен айырмашылықты құжаттамалық растау үшін базада сақталады.
5. Не қалыптасады
Файлды қосқан кезде өткізу құжатымен байланыстырылған тіркелген файлдар анықтамалығында жазба жасалады.
Файлдың өзі бапталған сақтау орнына: ақпараттық базаның ішіне немесе дискідегі томға орналастырылады.
Нұсқалар тарихы қолданылса, өңдеп, сақтағаннан кейін файлдың жаңа нұсқасы тіркеледі.
ЭШФ және ТІЖ өткізу мен тиісті ақпараттық жүйелер аясында ресімделеді, ал тіркелген файл операцияға қатысты құжатты сақтау үшін пайдаланылады.
6. Жиі кездесетін қателер
«Файл өлшемі рұқсат етілген ең жоғары мөлшерден асады». Жүктелетін файлдың өлшеміне шектеу қойылған. Скан көлемін азайтыңыз: DPI мәнін төмендетіңіз, PDF файлын сығыңыз немесе файлдармен жұмыс істеу баптауларында әкімші белгілеген шекті өзгертіңіз: «Әкімшілендіру» → «Файлдармен жұмыс істеу баптаулары».
«Файлды … пайдаланушысы өңдеп жатыр». Файл басқа сеанста «Өңдеу» түймесі арқылы ашылған және бұғатталған күйде қалып қойған. Жұмысты «Өңдеуді аяқтау» немесе «Өңдеуден бас тарту» түймесімен аяқтаңыз. Әкімші қолжетімсіз пайдаланушы қойған бұғаттауды алып тастай алады.
«Файл кеңейтімі рұқсат етілмеген». Баптауларда exe және bat сияқты ықтимал қауіпті пішімдерге тыйым салынған. Құжатты рұқсат етілген пішімде сақтаңыз: PDF, JPG немесе XLSX.
Файл тіркелді, бірақ ашылмайды. Компьютерде осы кеңейтіммен жұмыс істейтін бағдарлама, мысалы PDF қарау құралы жоқ. Тиісті қолданбаны орнатыңыз немесе файлды «Басқаша сақтау…» пәрмені арқылы сақтап, қолмен ашыңыз.
Скандар санының көптігінен база көлемі ұлғайды. Егер файлдар ақпараттық базада сақталса, оларды дискідегі томдарда сақтауға ауыстырыңыз: «Әкімшілендіру» → «Файлдармен жұмыс істеу баптаулары» → «Файлдарды дискідегі томдарда сақтау». Бұл көлемді тіркемелерді ақпараттық базадан тыс сақтауға мүмкіндік береді.
9. Сұрақтар мен жауаптар
Тіркелген файл мен өткізу бойынша бухгалтерлік жазбалар қалай байланысты? 1210/6010, 6010/3130 және 7010/1330 бухгалтерлік жазбалары «Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжатын жүргізуге қатысты. Тіркелген файл сканды, шартты, жүкқұжатты немесе басқа растаушы құжатты сақтау үшін пайдаланылады.
Файлды тіркеу мен ЭШФ немесе ТІЖ ресімдеу қалай байланысты? ЭШФ және ТІЖ өткізу бойынша тиісті үдеріс аясында ресімделеді. Тіркелген файл операцияға қатысты құжатты, мысалы қол қойылған актіні немесе жүкқұжатты сақтайды.
Файлдар физикалық тұрғыдан қайда орналасады — базада ма, әлде дискіде ме? Орналасатын жері әкімші баптаулары арқылы анықталады: файлдар ақпараттық базаның ішінде немесе дискідегі не сервердегі томдарда сақталады. Скандар көлемі үлкен болса, томдарды пайдалану ыңғайлы.
Бір өткізу құжатына қанша файл тіркеуге болады? Бір өткізу құжатына қажетті құжаттар жиынтығын: актіні, жүкқұжатты, шартты, сенімхатты, хат алмасуды және операцияға қатысты басқа файлдарды қосуға болады. Іс жүзіндегі көлем сақтау баптауларына және файл өлшеміне қойылған шектеуге байланысты.
Файлдар құжатпен бірге көшіріле ме? Өткізу құжатының көшірмесін жасаған кезде жаңа құжаттың тіркелген файлдар тізімін тексеріңіз: әрбір өткізу құжаты үшін өзінің растаушы құжаттар жиынтығы сақталуға тиіс.
Сканға тікелей 1С ішінде электрондық қолтаңбамен қалай қол қоюға болады? Егер тиісті мүмкіндік пайдаланушыға қолжетімді болса, файл карточкасынан «ЭЦҚ-мен қол қою» пәрменін және қажетті сертификатты таңдаңыз. Қолтаңба туралы ақпарат файлмен бірге сақталады.
Файлды сыртқа жүктемей өңдеуге бола ма? Иә. «Өңдеу» түймесін басыңыз: файл ашылып, басқа пайдаланушылардың бір мезгілде өңдеуі үшін бұғатталады. Өзгерістер енгізілгеннен кейін нұсқаны сақтау орнына сақтау үшін «Өңдеуді аяқтау» түймесін басыңыз.
Өткізу құжаты жойылған кезде файлдар не болады? Байланысты объектілер жоюға белгіленген объектілерді жоюдың штаттық тетігімен өңделеді. Егер құнды скандар ұйым мұрағатында қалуға тиіс болса, өткізу құжатын жоймас бұрын оларды бөлек сақтаңыз.
Мен 2026 жылға дейін қолданылған мөлшерлемесі бар актіні жүктедім, ал өткізу құжатында 16 % көрсетілген — бұл файл қатесі ме? Тіркелген файл контрагенттен алынған құжатты бастапқы күйінде сақтайды. Мысалдағы 2026 жылғы операцияға ҚҚС мөлшерлемесі 16 % қолданылады, сондықтан айырмашылық есепке алу құжатында және тараптар өткізуді ресімдеу үшін пайдаланатын актіде түзетіледі.
Файл базаның басқа пайдаланушыларына көріне ме? Қолжетімділік пайдаланушының өткізу құжатына және тіркелген файлдармен жұмыс істеуге арналған құқықтарымен анықталады. Тиісті құқықтары бар пайдаланушылар ақпараттық базадағы немесе бапталған сақтау орнындағы ортақ файлмен жұмыс істейді.