1. Объектінің идентификациясы
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Есеп (Report) |
| Аты | ҚҚСКөрсеткіштерініңТүсіндірмесі |
| Толық аты | Есеп.ҚҚСКөрсеткіштерініңТүсіндірмесі |
| Синоним | «ҚҚС көрсеткіштерінің түсіндірмесі» |
| Конфигурация | Қазақстан үшін Бухгалтерия, редакция 3.0 (нұсқа 3.0.74.2) |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Есеп.ҚҚСКөрсеткіштерініңТүсіндірмесі |
| Негіз | Деректерді компоновка жүйесі (ДКЖ) |
Мақсаты. Есеп Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес қосылған құн салығы бойынша есептеулер мен шегерімдерді терең аналитикалық талдау үшін арналған. Ол бухгалтерлер мен салық мамандары тарапынан ҚҚС декларациясының (форма 300.00) деректерін дайындау және тексеру, декларация жолдары бойынша көрсеткіштерді түсіндіру, сату кезінде есептеулердің дұрыстығын бақылау, сатып алу бойынша шегерімдер, сондай-ақ импорт операциялары мен резидент емес тұлғалармен операциялар үшін пайдаланылады. Есеп ай сайын немесе ұйымның салық кезеңіне байланысты тоқсан сайын қалыптастырылады. Мысалдардағы актуалды стандартты ҚҚС ставкасы — 16 % (Қазақстан, 2026 жыл).
1С-те қайдан табуға болады: «Есептер» бөлімі → «ҚҚС» блогы → «ҚҚС көрсеткіштерінің түсіндірмесі».
2. Реквизиттер мен кестелік бөліктер
ДКЖ-дағы есеп ретінде, объект «шапка» реквизиттеріне ие емес — төменде көрсетілген өрістер есеп параметрлерінің реквизиттері (құрастыру параметрлері) болып табылады, олар компоновка/сақталған нұсқалар құрылымында сақталады.
2.1 Құрастыру параметрлері (настройка реквизиттері)
| Аты | Түрі | Міндеттілігі | Мақсаты |
|---|---|---|---|
| ПериодБасы | xs:dateTime |
DontCheck | Құрастыру кезеңінің басталу күні; ҚҚС бойынша қозғалыс таңдау шекарасын анықтайды |
| ПериодСоңы | xs:dateTime |
ShowError | Кезеңнің аяқталу күні; міндетті түрде толтырылуы тиіс, ҚҚС бойынша қозғалыс таңдау шекарасын анықтайды |
| ТүсіндіруРежимі | xs:boolean |
DontCheck | Детализация режимінің ауыстырғышы (агрегирленген қорытынды немесе толық жолдық түсіндіру) |
| ҚосымшаӨрістерОрналасуы | xs:decimal |
DontCheck | Макеттегі қосымша колонкалардың орналасуын басқарады (тік/көлденең) |
| ҰйымдарТізімініңКөрінісі | xs:string |
DontCheck | Фильтр үшін таңдалған ұйымдардың мәтіндік көрінісі; ұйымдар тізімінде таңдалғанда автоматты түрде қалыптастырылады |
| БөлімдерТізімініңКөрінісі | xs:string |
DontCheck | Фильтр үшін таңдалған бөлімдердің мәтіндік көрінісі; бөлімдер тізімінде таңдалғанда автоматты түрде қалыптастырылады |
2.2 «Топтастыру» кестелік бөлігі
Мақсаты: деректерді құрылымдау үшін топтастырулар (өлшемдер) жиынтығын анықтайды — контрагенттер, есеп құжаттары, номенклатура, есеп шоттары және т. б.
| Аты | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
| Пайдалану | xs:boolean |
Топтастырудың белсенділік жалауы; егер алынған болса, өлшем құрастыру кезінде қолданылмайды |
| Өріс | xs:string |
Топтастырудың техникалық аты (мысалы, Контрагент, ЕсепҚұжаты) |
| Көрініс | xs:string |
Есеп параметрлері мен тақырыптарындағы топтастырудың пайдаланушы атауы |
| ТоптастыруТүрі | xs:decimal |
Түр код (0 — топтастыру, 1 — детальды жазбалар, 2 — кесте және т. б.) |
| АлдыналаБелгіленген | xs:boolean |
Пайдаланушы тарапынан жойылмайтын алдын ала орнатылған топтастыру белгісі |
| Аты | xs:string |
Бағдарламалық түрде сілтеме жасау үшін топтастырудың бірегей идентификаторы |
2.3 «ҚосымшаӨрістер» кестелік бөлігі
Мақсаты: негізгі ҚҚС көрсеткіштерінен басқа есепте көрсетілетін қосымша колонкаларды (өлшемдер мен ресурстар) анықтайды.
| Аты | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
| Пайдалану | xs:boolean |
Макетке қосымша өрісті қосу жалауы |
| Өріс | xs:string |
Шығару өрісінің техникалық аты (мысалы, ЕсепШоты, ҰйымБөлімі) |
| Көрініс | xs:string |
Колонканың пайдаланушы атауы |
| Аты | xs:string |
Бағдарламалық түрде сілтеме жасау үшін өрістің бірегей идентификаторы |
3. Формалар
| Форма | Мақсаты |
|---|---|
Есеп формасы (ЕсепФормасы / негізгі форма) |
Бірегей және негізгі форма. Период өрісі, ұйымдар мен бөлімдерді таңдау, параметрлер панелі (топтастыру, сұрыптау, қосымша өрістер), «Құрастыру» түймесі және нәтижемен кестелік құжат өрісі бар. Түсіндіруді интерактивті түрде құрастыруды, ячейкаларды (drill-down) құжат-регистраторға дейін түсіндіруді және басып шығару/экспорттауды қамтамасыз етеді. |
| ДКЖ параметрлерінің формалары (қызметтік) | Сұрыптау, шартты безендіру және есеп нұсқалары құрылымын редакциялау үшін платформаның стандартты формалары. Конфигураторда бөлек, әдетте, қайта анықталмайды. |
ДКЖ-дағы есептер, құжаттардан айырмашылығы, объектінің тізім/таңдау формаларына ие емес; нұсқалар тізімі навигациялық сілтеме бойынша ашылады
e1cib/list/Есеп.ҚҚСКөрсеткіштерініңТүсіндірмесі.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Модуль бойынша BSL-evidence бастапқы материалдарда берілмеген, сондықтан төменде типтік өңдеушілер есептің ДКЖ-дағы конфигурациясы 3.0. Тек нақты процедуралардың аттары 3.0.74.2 нұсқасында конфигуратормен тексеруді талап етеді.
Объект модулі / менеджер модулі:
НәтиженіКомпоновкаКезінде(ҚұжатНәтижесі, ТүсіндірмеДеректері, СтандарттыӨңдеу)— компоновканы ұстап алу: бағдарламалық түрде қалыптастыру, тақырыпқа кезеңді қою,ТүсіндіруРежиміменҚосымшаӨрістерОрналасуыбойынша макетті қайта баптау.ТехникалықЖурналғаПараметрлер()/ТаңдалғанӨрістердіҚою()— «Топтастыру» және «ҚосымшаӨрістер» кестелік бөліктерінен колонкалардың құрамын қызметтік түрде қалыптастыру.
Форма модулі:
СервердеЖасау(Қабылдамау, СтандарттыӨңдеу)— әдепкі кезеңді орнату (қазіргі салық кезеңі), ұйымдар/бөлімдер тізімдерін толтыру, сақталған параметрлерді қалпына келтіру.Құрастыру(Команда)→СервердеНәтиженіКомпоновка()— компоновка параметрлерін жинау (ПериодБасы,ПериодСоңы, ұйымдар/бөлімдер бойынша сұрыптаулар) және нәтижені кестелік құжатқа шығару.ПериодӨзгергенКезде,ҰйымдарТізіміӨзгергенКезде,БөлімдерТізіміӨзгергенКездеөңдеушілері —ҰйымдарТізімініңКөрінісі/БөлімдерТізімініңКөрінісіжәне сұрыптау параметрлерін жаңарту.ҚұжатНәтистіңТүсіндіруӨңдеуі(...)— ҚҚС қозғалысы бойынша құжат-регистраторға дейін ячейкаларды түсіндіру.
5. Дереккөздер (регистерлер мен шоттар)
Есеп жүргізуді орындамайды және қозғалыстарды қалыптастырмайды — бұл тек оқу үшін аналитикалық құрал. Ол ҚҚС подсистемасының регистерлері мен бухгалтерлік деректер бойынша таңдау құрастырады, оларды 300.00 декларациясының жолдарымен салыстырады.
Оқылатын регистерлер (БК 3.0 үшін типтік):
- ҚҚС есептеу регистрлері — салық салынатын айналым сомалары, сатудан алынған ҚҚС, сатып алу бойынша шегерілетін ҚҚС, түзетулер, импорт, нөлдік ставка бойынша айналымдар және босатылғандар.
- Шот-фактуралармен (ЭСФ) және ИС ЭСФ деректерімен байланыс регистрі.
Типтік шоттар жоспары бойынша салыстырылатын шоттар:
| Шот | Мақсаты | ҚҚС түсіндіруіндегі рөлі |
|---|---|---|
| 1210 | Сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі | Сату — салық салынатын айналымның базасы |
| 1030 | Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаттары | Төлем/ақша түсуі бойынша есептеулер |
| 1330 | Тауарлар | ТМЗ сатып алу — шегерілетін ҚҚС |
| 3310 | Жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек | Сатып алу — ҚҚС бойынша шегерімнің базасы |
| 3130 | Қосылған құн салығы (төлеуге) | Сатудан алынған ҚҚС |
| 6010 | Сатудан түскен табыс | Сатудан айналым (ҚҚС-сыз) |
| 7010 | Сатылған өнімдер мен қызметтердің өзіндік құны | Сатудың өзіндік құнын бақылау |
Мысал есептеу (ҚҚС ставкасы 16 %, Қазақстан 2026): тауарды 1 160 000 ₸ сомасына сатқанда, салық салынатын айналым 1 000 000 ₸, ҚҚС сомасы — 160 000 ₸.
- Дт 1210 Кт 6010 — 1 000 000 ₸ (сатудан түскен табыс);
- Дт 1210 Кт 3130 — 160 000 ₸ (сатудан алынған ҚҚС, 16 %);
- Дт 7010 Кт 1330 — өзіндік