1. Объектінің идентификациясы
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Құжат (Documents) |
| Аты | БастапқыҚалдықтардыЕнгізуОС |
| Толық жол | Documents.БастапқыҚалдықтардыЕнгізуОС |
| Синоним | «Негізгі құралдар бойынша бастапқы қалдықтарды енгізу» |
| Конфигурация | Қазақстан үшін бухгалтерлік есеп, редакция 3.0 (нұсқа 3.0.74.2) |
| Есеп жүргізу елі | Қазақстан Республикасы (теңге, ₸) |
Мақсаты. Құжат негізгі құралдар (ОС) бойынша бастапқы деректерді енгізу үшін арналған, конфигурациямен жұмыс басталғанда немесе басқа есеп жүйесінен ауысқанда. Негізгі құралдарды бастапқы құны, жинақталған амортизация, пайдалы пайдалану мерзімі және бухгалтерлік (БУ) және салықтық есеп (НУ, фиксирленген активтер) параметрлерін заңнамаға сәйкес тіркеуге мүмкіндік береді.
Бухгалтермен бір рет енгізу кезінде немесе есеп беру кезеңінің басындағы бастапқы деректерді түзету кезінде периодты түрде қолданылады.
1С-те қайдан табуға болады: «Кәсіпорын» бөлімі → «Негізгі құралдар бойынша бастапқы қалдықтарды енгізу».
Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Документ.БастапқыҚалдықтардыЕнгізуОС.
2. Басты реквизиттер мен кестелік бөліктер
2.1. Басты реквизиттер
| Реквизит | Мақсаты | Міндеттілігі |
|---|---|---|
Ұйым |
Қалдықтар енгізілетін ұйым | Міндетті |
ҰйымБөлімі |
Негізгі құралдар бекітілген бөлім | Міндетті |
СалықЕсепТүрі |
Салықтық есеп үшін есеп түрі (НК РК бойынша фиксирленген актив ретінде көрсету) | Міндетті |
Кез келген міндетті реквизит толтырылмаған жағдайда, жүргізу блокталады және «... өрісі толтырылмаған» деген хабарлама шығады.
2.2. «ОС» кестелік бөлігі
Жол = бір негізгі құрал. Міндетті бағандар:
| Баған | Мақсаты |
|---|---|
НегізгіҚұрал |
«Негізгі құралдар» анықтамалық элементіне сілтеме |
ИнвентарлықНөмірРегл |
Инвентарлық нөмір (реттелген есеп) |
ҚабылдауКүніРегл |
Негізгі құралдың есепке алынған күні |
БУЕсепШоты |
Негізгі құралдардың БУ-дағы құнының есеп шоты (типтік РК — 2410 «Негізгі құралдар») |
БастапқыҚұныБУ |
БУ бойынша бастапқы құны, ₸ |
АғымдағыҚұныБУ |
Ағымдағы (қалдық/қайта бағаланған) құны БУ бойынша, ₸ |
МОЛ |
Материалдық жауапты тұлға |
Қосымша жолда (қажет болған жағдайда толтырылады): ЖинақталғанАмортизацияБУ, АмортизацияШотынЕсептеуБУ, ҚабылдауӘдісіРегл, пайдалы пайдалану мерзімі, амортизация әдісі мен графигі, НУ параметрлері (топ/түр ФА), мүлік, көлік және жер салығы бойынша деректер.
3. Форма
| Форма | Мақсаты |
|---|---|
| Тізім формасы | Қалдықтарды енгізу құжаттарын іріктеу, іздеу және ашу |
| Құжат формасы | Негізгі форма: «ОС» басты және кестелік бөлігін толтыру, негізгі құралдарды таңдау, жүргізу |
| Жол формасы (ОС жолын өңдеу диалогы) | Бір ОС-тың барлық параметрлерін ыңғайлы БУ/НУ өрістерін топтастырумен толтыру |
| Таңдау формасы | Басқа объектілерден құжатты таңдау |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Менеджер модулі бойынша evidence:
ДебетПроводкаларынФормалауБух— бухгалтерлік жазбаларды формалайды: бастапқы құн мен енгізу күніне жинақталған амортизацияны көрсету. СомаларБастапқыҚұныБУжәнеЖинақталғанАмортизацияБУөрістерінен алынады; корреспонденцияҚабылдауӘдісіРеглбойынша анықталады.ДебетПроводкаларынФормалауНал— тек фиксирленген активтер үшін салықтық жазбаларды формалайды; ФА құнын НУ-да тұрақты айырмашылықтарды ескере отырып көрсетеді. Аналитика:НУТобы,СалықЕсепТүрі,Ұйым.
Бұл түрдегі құжаттың типтік өңдегіштері (объект модулі):
ЖүргізуӨңдеу— бухгалтерия, жинақтау және деректер регистрлері бойынша қозғалыстарды формалауды шақырады (қараңыз 5-бөлім).ТолтыруӨңдеу— ұйым, бөлім және НУ есеп түрін әдепкі бойынша орнатады.ТолтыруТексеруӨңдеу— басты реквизиттер мен кестелік бөліктің бағандарын тексеру.ЖазуАлдында— жазу алдында қызметтік тексерулер.
5. Жүргізу және қозғалыстар
Құжат жүргізілген кезде бухгалтерия регистрі мен ОС подсистемасының мамандандырылған регистрлері бойынша қозғалыстарды формалайды.
5.1. Бухгалтерлік жазбалар (ДебетПроводкаларынФормалауБух)
| Операция | Дт | Кт | Сома |
|---|---|---|---|
| Негізгі құралдың бастапқы құны | БУЕсепШоты (типтік — 2410) |
Көмекші шот (00 «Көмекші шот» / ҚабылдауӘдісіРегл бойынша тәуелді) |
БастапқыҚұныБУ |
| Жинақталған амортизация | Көмекші шот | АмортизацияШотынЕсептеуБУ (типтік — 2420) |
ЖинақталғанАмортизацияБУ |
Бастапқы қалдықтарды енгізу кезінде корреспонденция әдетте қалдықтарды енгізу үшін көмекші шот арқылы құрылады (шот «00»), өйткені қарсы шаруашылық операция жоқ. Нақты көмекші шот — конфигурацияның нұсқаға тәуелді параметрі.
5.2. Салықтық жазбалар (ДебетПроводкаларынФормалауНал)
Тек фиксирленген активтер үшін формаланады; ФА құнын НУ-да НК РК топтары бойынша тұрақты айырмашылықтарды ескере отырып көрсетеді (аналитика НУТобы, СалықЕсепТүрі, Ұйым).
5.3. ОС подсистемасының регистрлері бойынша қозғалыстар
| Регистр | Не тіркеледі |
|---|---|
| ОС өндірісі | Өндірістік амортизация әдісі бойынша бастапқы деректер |
| Амортизация графиктері | Жылдар бойынша амортизацияны есептеу графигі |
| ОС орналасуы | ОС-тың бөліммен және МОЛ-мен байланысы |
| ОС оқиғалары | «Есепке алу» оқиғасы |
| ОС жағдайлары | «Есепке алынды» жағдайын орнату |
| Салық регистрлері | Мүлік, көлік, жер салығы объектілері |
Құжат негізгі құралдар бойынша қалдықтарды енгізеді және ҚҚС-ты есептемейді: ҚҚС ставкасы 16% (РК, 2026), шот 3130 «ҚҚС төлеуге», ЭСФ/СНТ мұнда формаланбайды — олар сату/қабылдау құжаттарына жатады.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Байланысты объектілер:
- «Негізгі құралдар» анықтамалығы — есеп объектілерінің көзі.
- «Бөлімдер», «Физикалық тұлғалар» (МОЛ), «Амортизация шығындарын көрсету әдістері» анықтамалықтары.
- ОС подсистемасының ақпарат/жинақтау регистрлері (қараңыз 5.3).
- Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп шоттарының жоспары (2410, 2420, қалдықтарды енгізу үшін көмекші шот).
Негізінде енгізу. Құжат қалдықтарды енгізу кезінде соңғы болып табылады және әдетте басқа құжаттарға негіз болмайды және негізінде енгізілмейді. Осы ОС бойынша кейінгі операциялар (амортизация, модернизация, шығару) ОС подсистемасының жеке құжаттары арқылы жүзеге асырылады, олар енгізілген бастапқы деректерді регистрлерден пайдаланады.
Типтік қолдану сценарийлері:
- ОС бастапқы қалдықтарын енгізу кезінде енгізу.
- ОС жолын өңдеу диалогы арқылы редакциялау.
- ОС анықтамалық тобы бойынша жаппай толтыру.
- НК РК бойынша фиксирленген активтерді (НУ) есепке алу.
- Жүргізусіз қалдықтарды түзету.
7. Кеңейту нүктелері
- Менеджер модулі —
ДебетПроводкаларынФормалауБухжәнеДебетПроводкаларынФормалауНалстандартты емес корреспонденциялар мен аналитика үшін қайта анықтау/толтыру. - Жүргізу/толтыру тексеру өңдегіштері — қосымша регистрлер бойынша өз бақылауларын және қозғалыстарын қосу.
- Конфигурацияны кеңейту (Extensions) — басты/кестелік бөліктерге реквизиттер, түймелер қосу және формаларды қолдаудан алып тастамай алу.
- Оқиғаларға жазылу (
ЖазуАлдында,ЖүргізуКезінде) — сыртқы жүйелермен интеграция және қосымша деректерді толтыру. - Формалар — құжат формасын және ОС жолының формасын қызметтік өрістер мен командаларды қосу үшін кеңейту арқылы жетілдіру.