1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Тип объекта | Құжат (Documents) |
| Имя | БерілетінНМА |
| Полное имя | Құжат.БерілетінНМА |
| Синоним | «Берілетін НМА» |
| Конфигурация | 1С:Бухгалтерия Қазақстан үшін, ред. 3.0 (версия 3.0.74.2) |
| Валюта учёта | Теңге (₸) |
| Навигационная ссылка | e1cib/list/Құжат.БерілетінНМА |
Мақсаты. Құжат нематериалдық активтердің (НМА) шығуын және берілетін операцияларды тіркейді: контрагентке сату, тегін беру, сондай-ақ ұйымның құрылымдық бөлімшелері арасында НМА-ны ішкі тасымалдау. Құжат бухгалтерлік (БУ) және салықтық (НУ) есепте параллельді есеп жүргізуді қамтамасыз етеді, автоматты түрде табыс, баланс құнын есептен шығару, ҚҚС-ты есептеу және контрагентпен есеп айырысулар бойынша жазбаларды қалыптастырады, сондай-ақ НМА объектісінің күйін жаңартады («Шықты»). Қабылдау-беру актісінің баспа формасын қалыптастырады (ДА-1).
1С-те қайдан табуға болады: «Негізгі құралдар» бөлімі → «Берілетін НМА» (интерфейсте құжат сондай-ақ НҚ және НМА есебінің блогына жатады).
2. Шапка және кестелік бөліктердің реквизиттері
2.1 Шапка реквизиттері (міндетті)
| Реквизит | Тип/мақсаты |
|---|---|
Ұйым |
НМА шығатын ұйым |
Контрагент |
НМА алушы (сатып алушы / қабылдаушы тарап) |
КонтрагентКелісімі |
Есеп айырысу жүргізілетін келісімшарт |
НематериалдықАктив |
Берілетін НМА объектісі (НМА анықтамалығынан) |
Сома |
Сату сомасы (беру келісімшартының құны) |
ҚұжатВалюта |
Құжат валютасы; әдепкі бойынша теңге (₸) |
ЕсепайырысуКурсы |
Құжаттың датасындағы есеп айырысу валютасының курсы |
ЕсепайырысуКратность |
Есеп айырысу валютасының кратность |
ҚҚСМөлшері |
Операцияның ҚҚС мөлшері; РК-да 2026 жылға арналған салық салынатын сату үшін — 16% |
ҚҚСОперацияТүрі |
ҚҚС регистрі үшін сату операциясының түрі (сату / тегін беру және т.б.) |
СалықЕсепТүрі |
Операцияның салықтық есеп түрі (НУ жазбаларын қалыптастыруды басқарады) |
КонтрагентпенЕсепайырысуШоты |
Контрагентпен есеп айырысу шоты; әдетте 1210 (сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық қарызы) |
БУТабысШоты |
НМА беруден БУ табыс шоты; әдетте 6010 |
НУТабысШоты |
НУ табыс шоты |
БУШығынШоты |
БУ шығын шоты (НМА баланс құнын есептен шығару); әдетте 7010 |
НУШығынШоты |
НУ шығын шоты |
ҚҚСЕсепШоты |
Сатудан ҚҚС есеп шоты; 3130 (төленетін ҚҚС) |
Егер аталған реквизиттердің кез келгені толтырылмаса, платформа құжатты өткізбейді және «... өрісі толтырылмаған» деген қате хабарламасын береді.
2.2 Кестелік бөліктер
| Кестелік бөлік | Міндетті бағандар | Мақсаты |
|---|---|---|
БірлескенІс-әрекетҚатысушылары |
БірлескенІс-әрекетҚатысушысы |
Бірлескен іс-әрекет қатысушылары арасында операцияны бөлу (НМА бірлескен іс-әрекет келісімі шеңберінде есептелгенде қолданылады) |
ИнвентаризацияКомиссиясы |
ФизикалықАдам |
ДА-1 қабылдау-беру актісін қол қойған комиссия құрамының мүшелері |
3. Формалар
| Форма | Мақсаты |
|---|---|
| Құжат формасы (ҚұжатФормасы) | Негізгі енгізу формасы: шапка (ұйым, контрагент, келісім, НМА, есеп шоттары, сома, ҚҚС) және кестелік бөліктер (комиссия, СД қатысушылары) |
| Тізім формасы (ТізімФормасы) | «Берілетін НМА» құжаттарының тізімі (ашылады e1cib/list/Құжат.БерілетінНМА бойынша) |
| Таңдау формасы | Басқа объектілерден құжатты таңдау (негізінде енгізу, таңдау кезінде) |
| Баспа формалары | НМА қабылдау-беру актісі ДА-1 — операцияның негізгі бастапқы құжаты |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Еvidence-те жеке BSL-код жоқ, сондықтан төменде РК үшін БК 3.0-дағы осы түрдегі құжаттардың стандартты өңдеушілері:
- ОбъектМодулі →
ТолтыруӨңдеуі— енгізу кезінде әдепкі бойынша толтыру (соның ішінде берілген шот-фактура, келісім бойынша): ұйым, контрагент, есеп шоттарын параметрлерден қою. - ОбъектМодулі →
ӨткізуӨңдеуі— негізгі логика: берілетін НМА-ның баланс құнын есептеу, бухгалтерлік/салықтық регистрлер, ҚҚС регистрі және НМА-ның салықтық есеп регистрлері бойынша қозғалыстарды қалыптастыру. - ОбъектМодулі →
ӨткізудіЖоюӨңдеуі— өткізуді жою кезінде қозғалыстарды тазарту. - ОбъектМодулі →
ЖазбаданБұрын/ЖазбаданБұрын— міндетті реквизиттердің толтырылуын бақылау, есеп айырысу курсы мен кратность бойынша сомаларды қайта есептеу. - МенеджерМодулі →
БасыпШығару— ДА-1 актінің баспа формасын қалыптастыру. - ҚұжатФормасы →
СервердеЖасауКезінде,КонтрагентТүзетілгенКезде,НематериалдықАктивТүзетілгенКезде,ҚҚСМөлшеріТүзетілгенКезде— шапкада шоттарды динамикалық толтыру және ҚҚС-ты қайта есептеу.
Нақты процедуралардың атаулары/жолдары нұсқалық-спецификалық болып табылады және 3.0.74.2 нақты жеткізілім модулінің бойынша нақтыланады (тек осы бөлікте тексеруді талап етеді).
5. Өткізу және қозғалыстар
Құжат өткізілген кезде келесі регистрлер бойынша қозғалыстар қалыптастырылады (мәліметтер бойынша metadata.register_records). Төменде стандартты логика және РК шот жоспарының типтік шоттары.
5.1 AccountingRegister.Типовой (бухгалтерлік есеп)
| Дт | Кт | Мазмұны |
|---|---|---|
1210 (КонтрагентпенЕсепайырысуШоты) |
6010 (БУТабысШоты) |
НМА беруден табыс танылды (сату сомасы бойынша) |
7010 (БУШығынШоты) |
НМА есеп шоты (әдетте 2700 «Нематериалдық активтер») | Шығып жатқан НМА-ның баланс құны есептен шығарылды |
1210 (КонтрагентпенЕсепайырысуШоты) |
3130 (ҚҚСЕсепШоты) |
Бюджетке төленетін ҚҚС есептелді |
Субконто: Контрагент, Келісім, Бөлімше, НМА — шоттардың параметрлеріне байланысты.
5.2 AccountingRegister.Налоговый (салықтық есеп)
Салық жоспары бойынша шоттар бойынша аналогиялық жазбалар (егер УчитыватьКПН = Иә): Дт «салықтық есеп шоты» / Кт НУТабысШоты; Дт НУШығынШоты / Кт «НМА НУ шоты».
5.3 AccumulationRegister.НДС
«Келу» типіндегі қозғалыс — төленетін ҚҚС есептеу (СомаҚҚС, ҚҚСОперацияТүрі). Аналитика: Контрагент, Келісім, НегізгіҚұжат (шот-фактура).
5.4 Ақпараттық регистрлер
ҰйымдардыңНМАКүйлері— «Шықты» жаңа күйді жазу (шығу күні = құжат күні, себеп — контрагентке беру). Аналитика: Ұйым, НематериалдықАктив.СалықтықЕсепОбъектілеріФА—ПризнакОбъектаФА = Иәболғанда — салықтық есептен фиксирленген активтер объектісін шығару. Аналитика: Ұйым, НМА, НУ есеп түрі.МүлікСалықОбъектілері— мүлік салығы бойынша НМА-ны есептен шығару (салық салынатын НМА үшін сирек жағдай).БөлекЕсептелетінФиксирленгенАктивтер— бөлімшелер бойынша бөлек есептен НМА-ны шығару (егер жүргізілсе).
5.5 ҚҚС есептеу мысалы (РК, 2026)
Берудің келісімшарттық құны 1 000 000 ₸ ҚҚС-сыз 16% мөлшерлемесімен:
- ҚҚС = 1 000 000 × 16% = 160 000 ₸ (Дт 1210 / Кт 3130);
- Табыс = 1 000 000 ₸ (Дт 1210 / Кт 6010);
- контрагенттен алынатын жалпы = 1 160 000 ₸.
НМА-ның баланс құны жеке жазба арқылы Дт 7010 / Кт 2700 есептен шығарылады.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Негізінде енгізу / толтыру көздері:
- Шот-фактура берілген (ЭСФ) — ЭСФ-ны ИС ЭСФ-те шығарғаннан кейін берудің фактісін тіркеу;
- Контрагент келісімі — есеп айырысу шарттарын қою.
«Берілетін НМА» негізінде енгізілетін құжаттар:
- Шот-фактура берілген (ЭСФ) — өткізілгеннен кейін электронды шот-фактураны шығаруға қажеттілік болғанда;
- СНТ (тауарларға арналған ілеспе құжат) — қажеттілік болғанда (НМА үшін шектеулі қолданылады).
Есептің байланысты объектілері: Нематериалдық активтер анықтамалығы, НМА-ның күйі мен салықтық есеп регистрлері, РК шот жоспары, ҚҚС жинақтау регистрі, Контрагенттер, Контрагент келісімдері, Бөлімшелер, Физикалық тұлғалар (комиссия).</