1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Тип метаданных | Справочник (Catalog) |
| Имя | ТипыЦенНоменклатуры |
| Полное имя | Справочник.ТипыЦенНоменклатуры / Catalogs.ТипыЦенНоменклатуры |
| Синоним | Тауарлар мен қызметтердің бағаларының түрлері |
| Конфигурация | Қазақстан үшін бухгалтерия, редакция 3.0 (версия 3.0.74.2) |
| Иерархия | Иерархиялық емес (қарапайым тізім) |
| Функциональная опция | ИспользоватьТипыЦенНоменклатуры (бірінші элементті жасаған кезде автоматты түрде іске қосылады) |
Мақсаты. Справочник тауарлар мен қызметтердің баға түрлерін сақтайды: бөлшек, көтерме, келісімшарт, сатып алу, жоспарлы және т.б. Әрбір баға түрі бағаны қалыптастыру және сақтау ережелерін белгілейді — валюта, ҚҚС/акцизді қосу белгісі, дөңгелектеу тәртібі. Баға түрлері сату және сатып алу құжаттарында, номенклатура бағаларын орнату құжатында және бағалар бойынша есептерде қолданылады. Баға қалыптастыруды орнату кезінде сату менеджерлері, сатып алу мамандары және бухгалтерлер жұмыс істейді.
1С-те қайдан табуға болады: «Номенклатура және қойма» бөлімі → «Номенклатура бағаларының түрлері».
Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ТипыЦенНоменклатуры.
2. Реквизиттер мен кестелік бөліктер
2.1 Шапка реквизиттері
| Имя | Тип | Обязательность | Назначение |
|---|---|---|---|
| ВалютаЦены | Справочник.Валюты | Тексерілмейді | Әдепкі бойынша осы түрдегі бағалар орнатылатын және сақталатын валюта. Көпвалюталы баға есебін қамтамасыз етеді (теңге ₸, доллар, евро және т.б.). |
| ЦенаВключаетНДС | Булево | Тексерілмейді | Бағаға ҚҚС-ның қосылғанын білдіретін белгі. ҚҚС бағаның ішінен («соның ішінде») бөлініп шығатынын немесе үстіне қосылатынын анықтайды. Дұрыс салық есебі үшін маңызды. |
| ЦенаВключаетАкциз | Булево | Тексерілмейді | Бағаға акциздің қосылғанын білдіретін белгі. Акцизделетін тауарлар үшін (алкоголь, темекі, отын, ГСМ) қолданылады. Салық базасын есептеуге әсер етеді. |
| ПорядокОкругления | Перечисление.ПорядкиОкругления | Тексерілмейді | Бағаны дөңгелектеу дәлдігі (тиынға, теңгеге, ондықтарға және т.б.). Автоматты есептеу және бағаны орнату кезінде қолданылады. |
| ОкруглятьВБольшуюСторону | Булево | Тексерілмейді | Дөңгелектеу әдісі: Шын — әрқашан жоғары, Жалған — математикалық (арифметикалық) дөңгелектеу. ПорядокОкругления -мен бірге жұмыс істейді. |
| Комментарий | Строка | Тексерілмейді | Ішкі пайдалану үшін баға түрінің еркін мәтіндік сипаттамасы. |
Стандартты реквизиттер: Код, Наименование, ПометкаУдаления, Предопределённый.
2.2 Кестелік бөліктер
Кестелік бөліктер жоқ. Справочник қарапайым құрылымға ие — барлық реквизиттер элементтің шапкасында орналасқан.
ҚҚС ставкасы туралы. Баға түрі тек белгі
ЦенаВключаетНДСсақтайды; сандық ставка құжаттан/номенклатурадан алынады. 2026 жылға арналған РК-да базалық ҚҚС ставкасы — 16 %.ЦенаВключаетНДС = Шынболғанда, бағадан ҚҚСЦена × 16 / 116формуласы бойынша бөлінеді;Жалғанболғанда — үстінеЦена × 16 %қосылады.
3. Формалар
Справочник үш форманы қамтиды:
| Форма | Назначение |
|---|---|
| ФормаЭлемента | Баға түрін жасау және өңдеу үшін негізгі форма (≈35 басқару элементі, 6 енгізу өрісі). Мұнда валюта, ҚҚС/акциз белгілері, дөңгелектеу тәртібі және пікір толтырылады. |
| ФормаВыбора | Құжаттарды толтыру кезінде баға түрін таңдау формасы (≈29 элемент, енгізу өрістері жоқ — тек таңдау кестесі). Құжаттар мен параметрлердегі «Баға түрі» өрістерінен шақырылады. |
| ФормаСписка | Барлық баға түрлерінің тізімі формасы топтық өңдеумен (≈47 элемент, «Таңдалғандарды өзгерту» батырмасы). «Номенклатура және қойма» бөлімінен негізгі кіру нүктесі. |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Қосымшада берілген evidence бастапқы BSL-код модульдері берілмеген, сондықтан төменде — типтік осы түрдегі справочниктер үшін өңдегіштер жиынтығы (нақты атаулар/жолдар нақты 3.0.74.2 жинағына сәйкес нақтыланады).
Объект модулі (ОбъектМодуль):
ПередЗаписью(Отказ)—ВалютаЦенытолтыруды бақылау; элементті бірінші рет жазу кезіндеИспользоватьТипыЦенНоменклатурыфункционалдық опциясын қосу.ПриКопировании(ОбъектКопирования)— көшіру кезінде дөңгелектеу және ҚҚС/акциз белгілерін беру.ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, ТекстЗаполнения, СтандартнаяОбработка)— әдепкі мәндерді орнату (валюта есеп саясаты/константалардан,ПорядокОкругления).
Элемент формасының модулі (ФормаЭлемента):
ПриСозданииНаСервере(Отказ, СтандартнаяОбработка)— өрістердің көрінуін/қолжетімділігін орнату (мысалы, акцизді есепке алу болмаған кездеЦенаВключаетАкцизблоктау).ЦенаВключаетНДСПриИзменении(Элемент)/ПорядокОкругленияПриИзменении(Элемент)— форма элементтерінің тәуелді қолжетімділігін жаңарту.
Менеджер модулі (МодульМенеджера):
ОбработкаПолученияФормы— бағдарламалық түрде ашу кезінде форманы таңдау.- Құжаттарда пайдалануға арналған алдын ала анықталған/негізгі баға түрлерін алу экспорттық функциялары.
«Тексеруді талап етеді» (нұсқалық-арнайы): қосылатын функционалдық опциялардың нақты құрамы және объект модуліндегі опцияны іске қосу өңдегішінің болуы оқиғаға жазылу — нақты жинақтың подсистемасына байланысты.
5. Жүргізу және қозғалыстар
Справочник құжат емес және жүргізілмейді — өз регистрлерінде қозғалыстарды қалыптастырмайды. Бұл нормативтік-анықтамалық ақпарат элементі (баға қалыптастыру).
Баға түрі сілтеме жасайтын құжаттарды жүргізуге қатысады. Төменде — стандартты логика РК-ның типтік шоттар жоспары бойынша нақты шоттармен (ҚҚС үшін 16 % ставкасы қолданылады).
Ақпарат регистрі «ЦеныНоменклатуры». «Номенклатура бағаларын орнату» құжаты ТипЦен (осы справочникқа сілтеме), Номенклатура, Валюта ( ВалютаЦены ). ЦенаВключаетНДС белгісі бағамен бірге фиксирленеді.
Сату құжаттарының жазбалары (баға түрі — бөлшек/көтерме):
| Дт | Кт | Содержание |
|---|---|---|
| 1210 | 6010 | Сатып алушыға сату көрсетілді (қысқа мерзімді дебиторлық берешек / сатудан түскен табыс) |
| 1210 | 3130 | Төленетін ҚҚС есептелді (16 % — ЦенаВключаетНДС = Шын болғанда бағадан бөлінеді немесе Жалған болғанда үстіне қосылады) |
| 7010 | 1330 | Сатылған тауарлардың өзіндік құны есептен шығарылды |
Мысал. Тауардың бөлшек бағасы = 11 600 ₸, баға түрі ЦенаВключаетНДС = Шын:
- ҚҚС = 11 600 × 16 / 116 = 1 600 ₸ (Дт 1210 Кт 3130);
- ҚҚС-сыз табыс = 10 000 ₸ (Кт 6010).
Сатып алу құжаттарының жазбалары (баға түрі — сатып алу):
| Дт | Кт | Содержание |
|---|---|---|
| 1330 | 3310 | Жеткізушіден тауар қабылданды |
| 1420 | 3310 | Зачетке жататын ҚҚС есептелді (16 %) |
| 3310 | 1030 | Ағымдағы шоттан жеткізушіге төлем |
Электронды құжаттар. Сату кезінде ЭСФ (ИС ЭСФ) қалыптасады және қажет болған жағдайда СНТ; құжаттың салық көрсеткіштері таңдалған баға түрінің бағасы мен ЦенаВключаетНДС белгісіне негізделеді. ЭСФ-те ҚҚС ставкасы — 16 %.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Справочникқа сілтеме жасайды:
- Ақпарат регистрі
ЦеныНоменклатуры(өлшемТипЦен). - Құжат
УстановкаЦенНоменклатуры(реквизит «Баға түрі»). - Сату құжаттары (
РеализацияТоваровУслуг, шоттар, бөлшек сату) — баға түрі бойынша бағаларды таңдау. - Сатып алу құжаттары (
ПоступлениеТоваровУслуг) — сатып алу бағасы түрін қолданған кезде. - Ақпарат регистрі
ТипыЦенНоменклатурыКонтрагентов/ контрагенттер келісімдерінің параметрлері (контрагент үшін әдепкі баға түрі). - Бағалар бойынша есептер (баға тізімдері, бағаларды талдау).
Негізінде енгізу. Баға түрі бойынша «негізінде» құжаттарды тікелей енгізу қарастырылмаған. Баға түрі басқа объектілерді (құжаттар мен келісімдер) толтыру параметрі ретінде қолданылады.
Реквизиттердің тәуелділіктері: ВалютаЦены → «Валюты» справочнигі; ПорядокОкругления → «ПорядкиОкругления» тізімі.
7. Кеңейту нүктелері
- Оқиғаларға жазылу
ПередЗаписью/ПриЗаписиобъектісі — қосымша валидация үшін (мысалы, белгілі бір санаттар үшін ҚҚС және акцизді бір уақытта қосуға тыйым салу немесе рұқсат етілген валютаны бақылау). - Конфигурацияны кеңейту (Extensions): реквизиттерді қосу (мысалы, «Әдепкі жеңілдік», «Баға категориясы»), жаңа формалар, формалардың өңдегіштерін өзгерту арқылы заем.
- Қосымша реквизиттер мен мәліметтер (подсистема «Свойства»)