1. Объектіні анықтау
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Справочник (Catalog) |
| Толық атауы | Справочник.СертификатыКлючейЭлектроннойПодписиИШифрования |
| Атауы (латиница) | DigitalSignatureAndEncryptionKeysCertificates |
| Синоним | «Электрондық қолтаңба және шифрлау кілттерінің сертификаттары» |
| Иеленуші подсистема | Стандартты подсистемалар → Электрондық қолтаңба (БСП) |
| Конфигурация | Қазақстан үшін бухгалтерия, редакция 3.0, нұсқа 3.0.74.2 |
| Иерархия | Жоқ (жазық тізім) |
| Иеленушілер | Жоқ |
Мақсаты. Справочник электрондық қолтаңба (ЭП) және шифрлау кілттерінің сертификаттары туралы ақпаратты сақтайды, олар электрондық құжаттарды заңнамаға сәйкес қол қою және қорғау үшін қолданылады. Справочник жазбалары сертификаттың ашық бөлігін (X.509) және қызметтік белгілерді сақтайды; жабық кілт ақпараттық базада сақталмайды — ол криптопровайдерде/токенде қалады және конфигурацияланған криптография бағдарламасы арқылы пайдаланылады (Қазақстан үшін типтік NCALayer / КриптоПро CSP). Справочник ЭСФ (ИС ЭСФ), СНТ, мемлекеттік органдарға есептілікті рәсімдеу және контрагенттермен электрондық құжаттармен алмасу кезінде қолданылады.
1С-те қайдан табуға болады:
- Навигациялық сілтеме:
e1cib/list/Справочник.СертификатыКлючейЭлектроннойПодписиИШифрования - Интерфейс арқылы: Әкімшілік → Электрондық қолтаңба және шифрлау параметрлері → «Сертификаттар» қойындысы. Стандартты тізімді ашқанда, пайдаланушы автоматты түрде осы параметрлер формасына бағытталады («Сертификаттар» беті).
2. Басты реквизиттер мен кестелік бөліктер
2.1 Басты реквизиттер
Барлық реквизиттер — міндетті емес («Толтыруды тексеру» қасиеті тексерілмейді); көпшілігі сертификат деректерін оқу кезінде автоматты түрде толтырылады.
| Атауы | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
| КомуВыдан | Жол | Сертификат иесінің толық аты (Subject); сертификат деректерінен автоматты түрде толтырылады |
| Фирма | Жол | Сертификат деректеріндегі ұйым атауы |
| Фамилия | Жол | Сертификат иесінің фамилиясы |
| Имя | Жол | Сертификат иесінің аты |
| Отчество | Жол | Физикалық тұлғаның әкесінің аты |
| Должность | Жол | Сертификат иесінің ұйымдағы лауазымы |
| КемВыдан | Жол | Сертификатты шығарған куәландыру орталығының (УЦ / CA) атауы |
| ДействителенДо | ДатаУақыт | Мерзімнің аяқталу күні; автоматты хабарламалар үшін маңызды |
| Подписание | Булево | Құжаттарды электрондық қолтаңба үшін сертификатты пайдалану белгісі |
| Шифрование | Булево | Деректерді шифрлау үшін сертификатты пайдалану белгісі |
| Отпечаток | Жол | Сертификаттың бірегей хеш-идентификаторы (SHA-1/SHA-256); іздеу және тексеру үшін пайдаланылады |
| ДанныеСертификата | МәндердіСақтау | Сертификаттың бинарлық (ашық) көрінісі X.509 форматында (Base64) қол қою/шифрлау операциялары үшін |
| Программа | СправочникСсылка.ПрограммыЭлектроннойПодписиИШифрования | Конфигурацияланған криптография бағдарламасына сілтеме (мысалы, NCALayer Қазақстан үшін); сертификаттың жұмыс істеуі үшін қажет |
| Отозван | Булево | Қолданылмайтын сертификат белгісі (қол қою үшін пайдаланылмайды) |
| ВводитьПарольВПрограммеЭлектроннойПодписи | Булево | Орнатылған жағдайда, пароль криптография бағдарламасымен сұралады, 1С құралдарымен емес |
| Организация | СправочникСсылка | Сертификаттың ұйыммен байланысы (заңды тұлғалар үшін) |
| ФизическоеЛицо | СправочникСсылка | Физикалық тұлғалар справочнигімен байланыс |
| Пользователь | СправочникСсылка.Пользователи | 1С-тің негізгі пайдаланушысы — сертификат иесі |
| Добавил | СправочникСсылка.Пользователи | Сертификатты ақпараттық базада қосқан пайдаланушы (техникалық аудит алаңы) |
Стандартты реквизиттер
Наименование,Код,ПометкаУдаленияәдепкі бойынша бар.Наименованиеәдетте иесінің көрінісін (ФИО/ұйым) қамтиды.
2.2 Кестелік бөліктер
Справочник өз кестелік бөліктерін қамтымайды — барлық деректер басты реквизиттерде орналастырылған. «Сертификат ↔ қол қою құқығы бар пайдаланушылар» байланысы БСП-ның жеке механизмімен (сертификаттардың электрондық қолтаңба және шифрлау пайдаланушылары туралы ақпараттар регистрі) жүргізіледі, ал кестелік бөлік ретінде емес.
3. Формалар
| Форма | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
| ФормаЭлемента | Элемент формасы | Сертификат карточкасын қарау/редакциялау: иесінің реквизиттері, УЦ, мерзімі, «Қол қою»/«Шифрлау» белгілері, ұйымға, физикалық тұлғаға және пайдаланушыға байланыс |
| ФормаСписка | Тізім формасы | Стандартты тізім; ашылғанда, әдетте, ЭП параметрлерінің жалпы формасына бағыттайды |
| ФормаВыбора | Таңдау формасы | Құжатты (ЭСФ, СНТ, есептілік) қол қою кезінде сертификатты таңдау |
| БСП формалары (жалпы) | Жалпы формалар | «Сертификатты қосу», «Сертификат шығару туралы өтініш», парольді енгізу, тексеру және ұзарту диалогтары. «Электрондық қолтаңба» подсистемасының жалпы формалары ретінде жүзеге асырылған, ал сертификаттың өз формалары емес |
Пайдаланушының справочникке кіруі әдетте
ФормаСпискаарқылы емес, Электрондық қолтаңба және шифрлау параметрлері (сертификаттар беті) арқылы жүзеге асырылады, онда сертификаттарды қосу, тексеру және параметрлеу операциялары жинақталған.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Осы тапсырмаға арналған BSL-кодымен жеке анықтамалық evidence берілмеген, сондықтан төменде БСП-ның осы типтегі объектілерінің типтік өңдеушілері тізімі берілген. Нақты атаулар/процедуралардың сигнатураларын орнатылған 3.0.74.2 нұсқасының модулі бойынша нақтылау қажет — бұл бөлімнің жалғыз нақты нұсқаға тән орны.
Объект модулі (ОбъектМодуль):
ПередЗаписью—Отпечаток/ДанныеСертификататолтыруды бақылау, сертификаттың отпечаткасы бойынша дубликаттарды болдырмау.ОбработкаПроверкиЗаполнения— қажет болған жағдайда сертификат деректері мен бағдарламаның бар-жоғын тексереді.
Менеджер модулі (МодульМенеджера):
- Сертификатты отпечатка бойынша іздеу функциялары (
НайтиПоОтпечатку) және сертификат деректері бойынша элемент жасау — ЭП подсистемасы қосу кезінде пайдаланады.
Элемент формасының модулі:
ПриСозданииНаСервере/ПриОткрытии— сертификат деректерін сақтау орнынан оқу, иесінің реквизиттері мен мерзімін көрсету, мерзімі өткен/қайтарылғандарды жарықтандыру.ПроверитьСертификат,ПоказатьДанныеСертификата,Продлитькомандалары — ЭП подсистемасының клиенттік процедураларын шақыру (криптопровайдерменПрограммареквизиті арқылы бағдарламамен жұмыс).
Подсистема жалпы модульдері (БСП үшін типтік):
ЭлектроннаяПодпись/ЭлектроннаяПодписьКлиент/ЭлектроннаяПодписьСлужебный(Клиент/Сервер)— қол қою, қолтаңбаны тексеру, шифрлау/шифрды шешу, криптопровайдерді орнату және тексеру.
5. Рәсімдер мен қозғалыстар
Справочник құжат емес және рәсімделмейді — жинақтау регистрлері, бухгалтерия регистрлері және бухгалтерлік жазбалар бойынша құрастырады. Бұл параметрлердің сақтау объектісі.
Сертификаттың есепке әсері — жанама: ол құжаттар мен электрондық құжат айналымы қызметтерінде қол қою құралы ретінде қолданылады. Жазбаларды сертификатпен қол қойылған құжаттар құрастырады. Қазақстан-2026 контексті үшін:
- ЭСФ шығарумен жүзеге асыру (ИС ЭСФ) және қажет болған жағдайда СНТ. Қазақстанның типтік есеп шоттар жоспары бойынша 1 160 000 ₸ (оның ішінде НДС 16%) сомасына тауарды сату бойынша жазбалардың мысалы:
- Дт 1210 Кт 6010 — 1 000 000 ₸ (сатудан түскен табыс);
- Дт 1210 Кт 3130 — 160 000 ₸ (төленетін НДС, ставка 16%);
- Дт 7010 Кт 1330 — сатылған тауарлардың өзіндік құнын есептен шығару.
- Жеткізушіден түскен кіріс ЭСФ алу: Дт 1330 Кт 3310; Дт 1420 Кт 3310 — «есептеу» НДС (есептеу құқығы болған жағдайда).
- Төлем: Дт 3310 Кт 1030 / Дт 1030 Кт 1210.
Сертификат осы жазбаларда қатыспайды — ол тек ЭСФ/СНТ/есептілікті заңды түрде маңызды қол қоюды қамтамасыз етеді. 2026 жылға арналған Қазақстан үшін қолданыстағы ставкалар мен көрсеткіштер: НДС 16%, МРП 4 325 ₸, МЗП 85 000 ₸, ИПН бойынша базалық салықтық шегерім 30 МРП/ай (жылына 360 МРП-дан аспайды), ИПН 10% 8 500 МРП жылдық табысқа дейін және 15% одан жоғары, ОПВ 10% (негіздің шегі — 50 МЗП), ОПВР 3,5%, ВОСМС 2%, ОСМС 3%, СО 5%, әлеуметтік салық 6%.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Негізінде енгізу: справочник «негізінде енгізу» схемаларында қатыспайды.
Тікелей байланыстар (реквизиттер бойынша):
Справочник.ПрограммыЭлектроннойПодписиИШифрования— криптография бағдарлам