1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Тип объекта | Справочник (Catalog) |
| Имя | ЖалпыСыртқыКомпоненттер |
| Полное имя | Справочник.ЖалпыСыртқыКомпоненттер (Catalogs.ЖалпыСыртқыКомпоненттер) |
| Синоним | берілмеген (—) |
| Конфигурация | Бухгалтерия үшін Қазақстан, редакция 3.0, версия 3.0.74.2 |
| Подсистема | Стандартты подсистемалар (БСП) — «Сыртқы компоненттер» механизмі |
| Иерархия | жоқ (жазық тізім) |
| Владелец | жоқ (тәуелсіз справочник) |
Мақсаты. Справочник сыртқы компоненттерді (DLL, OCX/COM, ZIP-пакеттер Native API) орталықтандырылған сақтау және нұсқалау үшін арналған, олар конфигурацияның функционалдығын сыртқы кітапханалар арқылы кеңейтеді. Қазақстанда қолдану үшін типтік сценарийлер: электрондық цифрлық қолтаңбамен (криптопровайдерлер) жұмыс, электрондық құжаттарды қалыптастыру және қол қою — ЭСФ (ИС ЭСФ) және СНТ, мемлекеттік жүйелермен алмасу, арнайы деректер форматтарын оқу. Справочник автоматты түрде БСП подсистемасы арқылы ақпараттық базаны инициализациялау/жаңарту кезінде толтырылады және қызметтік интерфейстер арқылы клиентке немесе серверге қажетті компонент нұсқасын іздеу және қосу кезінде бағдарламалық түрде қызмет көрсетіледі. Жай пайдаланушылар онымен тікелей жұмыс істемейді; әкімшілер мен әзірлеушілер қызметтік интерфейстер арқылы қол жеткізе алады.
1С-те қайдан табуға болады: «Әкімшілік» бөлімі → «Қызмет көрсету» / БСП қызметтік өңдеулері. Тікелей навигациялық сілтеме:
e1cib/list/Справочник.ЖалпыСыртқыКомпоненттер
2. Реквизиты шапки және табличные бөліктер
2.1 Реквизиты шапки
| Имя | Тип | Обязательность | Назначение |
|---|---|---|---|
| Идентификатор | xs:string (жол) |
Міндетті (ShowError) | Компоненттің бірегей жолдық идентификаторы (GUID немесе символдық атау). НайтиПоИдентификатору арқылы бағдарламалық іздеу кілті. |
| Версия | xs:string (жол) |
Міндетті (ShowError) | Компоненттің жолдық форматтағы нұсқасы (мысалы, 1.0.5.23). Бір компоненттің бірнеше нұсқасын сақтауға және үйлесімділікті бақылауға мүмкіндік береді. |
| ДатаВерсии | xs:dateTime (күн және уақыт) |
Міндетті емес (DontCheck) | Нұсқаның шығу күні мен уақыты. Нақты нұсқаны көрсетпей іздегенде, жүйе ең жаңа күнмен компонентті таңдайды. |
| ХранилищеКомпоненты | v8:ValueStorage (мәндер қоймасы) |
Міндетті емес (DontCheck) | Сыртқы компоненттің файлы (DLL, ZIP-архив және т.б.) бар екілік қойма — элементтің негізгі мазмұны, жүйеге қосылады. |
| ЦелевыеПлатформы | v8:ValueStorage (мәндер қоймасы) |
Міндетті емес (DontCheck) | Нұсқаның мақсатты платформалары/архитектураларының коллекциясы: x86 (32-бит), x86_64 (64-бит), Windows, Linux және т.б. Ағымдағы клиент архитектурасына сәйкес келетін жинақты автоматты түрде таңдауға мүмкіндік береді. |
Стандартты реквизит Атауы элементтің тізімдердегі адамға оқылатын көрінісі ретінде пайдаланылады; Код — стандартты сандық/жолдық код справочника.
2.2 Табличные бөліктер
Справочник табличные бөліктерді қамтымайды. Барлық ақпарат элементтің шапка реквизиттерінде сақталады. ТЧ-ның болмауы БСП қоймаларының қызметтік справочниктері үшін типтік: бір компонент нұсқасы = бір справочник элементі.
3. Формалар
Объектінің метадеректерінде өз формалары анықталмаған (формалар массиві бос). Справочник платформамен автоматты түрде жасалатын формаларды элемент, тізім және таңдау үшін пайдаланады. Арнайы UI қажет емес, себебі компоненттермен жұмыс бағдарламалық түрде жүргізіледі — справочник менеджерінің модулі және БСП подсистемасының «СыртқыКомпоненттердіҚосылу» жалпы модулдері арқылы. Толтыруды басқару (нұсқаларды жүктеу/жаңарту) қызметтік өңдеулер арқылы жүзеге асырылады, қолмен енгізу емес.
4. Кілттік модуль процедуралары
Объектінің BSL-коды evidence-те қосылмаған. Төменде — осы объектінің типтік өңдеушілері мен API БСП «Сыртқы компоненттер» механизмі құрамында. Нақты жолдар жеткізу коды бойынша нақтыланады.
Объект модулі / справочник менеджерінің модулі:
ТолтыруТексеруӨңдеуі— жазу алдындаИдентификаторжәнеВерсияміндетті реквизиттерінің толтырылуын тексеру.ЖазуАлдында—ХранилищеКомпонентымазмұны мен нұсқасының дұрыстығын бақылау.- Іздеу функциялары: идентификатор бойынша элементті алу (аналог
НайтиПоИдентификатору) жәнеДатаВерсии/Версиябойынша өзекті нұсқаны таңдау.
БСП жалпы модулдері (справочникпен жұмыс істеудің сыртқы API):
СыртқыКомпоненттердіҚосылу/СыртқыКомпоненттердіҚосылуКлиент— компонентті клиентке немесе серверге қосу,ЦелевыеПлатформыталдау және ағымдағы архитектураға сәйкес жинақты таңдау.СыртқыКомпоненттердіҚосылуҚызметтік—ХранилищеКомпонентыішіндегі екілік мазмұнды алу, уақытша қойма/каталогқа орналастыру, нұсқаның үйлесімділігін тексеру.- Жүктеу/жаңарту процедуралары — жаңа компонент нұсқаларын жеткізу кезінде справочник элементтерін жасау және актуализациялау.
5. Жүргізу және қозғалыстар
Справочник құжат емес және жүргізуге қатыспайды — жинақтау регистрлері, мәліметтер және бухгалтерия бойынша құжаттар жасамайды. Бұл екілік деректердің қызметтік қоймасы.
Сондықтан, осы объект үшін типтік шот жоспары бойынша жазбалар жоқ. Компонент тек процестердің техникалық жағын қамтамасыз етеді, нәтижелері басқа объектілерде көрсетіледі. Мысалы, ЭСФ/СНТ қалыптастыру және жіберу кезінде қол қою осы справочниктағы криптокомпонентпен жүзеге асырылады, ал нақты іске асыру құжат-регистратор арқылы жүргізіледі және Қазақстан үшін стандартты қозғалыстарды қалыптастырады — мысалы (мәліметтер үшін, справочникқа қатысты емес):
- Дт 1210 «Тұтынушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі» — Кт 6010 «Сатудан түскен табыс»;
- Дт 7010 «Сатудың өзіндік құны» — Кт 1330 «Тауарлар»;
- Дт 1210 — Кт 3130 «Төленетін ҚҚС» 16 % ставка бойынша (2026 жылға арналған Қазақстанның ағымдағы ҚҚС ставкасы);
- төлемді қабылдау: Дт 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша» — Кт 1210;
- жеткізушілермен есеп айырысу: Дт 1330 — Кт 3310 «Жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек».
Бұл қозғалыстар жүзеге асыру/қабылдау құжаттарын қалыптастырады, ал сыртқы компоненттер справочнигі емес.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
- Негізінде енгізу қызметтік справочник үшін қарастырылмаған — не негіз ретінде, не оның негізінде құжаттар енгізілмейді.
- Компонентті тұтынушылар: электрондық құжат айналымы подсистемалары (ЭСФ, СНТ), ЭЦП/шифрлау механизмдері, мемлекеттік жүйелермен алмасу. Олар справочникқа БСП API арқылы жүгінеді, реквизиттерде тікелей сілтеме байланысы жоқ.
- Деректер бойынша байланыс: элементтерді толтыру және актуализациялау механизмдері мен қызметтік өңдеулер.
7. Кеңейту нүктелері
- Компоненттерді жүктеу/жаңарту —
СыртқыКомпоненттердіҚосылу*жалпы модулдерінің процедуралары (жаңа нұсқаны тіркеу,ХранилищеКомпонентымазмұнын ауыстыру). - Нұсқа/платформаны таңдау логикасы —
ЦелевыеПлатформыталдау жәнеВерсия/ДатаВерсиибойынша өзекті жинақты таңдау ережелері. - Конфигурацияны кеңейту — өз реквизиттерін (мысалы, сертификатталған жинақ белгісі, дереккөзге сілтеме) қосу және
ЖазуАлдында/ТолтыруТексеруӨңдеуіоқиғаларына жазылу, объектіні қолдаудан алып тастамай. - Құқықтар — справочникпен жұмыс істеуді әкімші рөлімен шектеу; пайдаланушы интерфейсінде элемент, әдетте, жасырын.
Тексеруді талап етеді (нұсқаға байланысты 3.0.74.2): справочникты қызмет көрсететін БСП жалпы модулдерінің нақты құрамы мен атаулары, басқарылатын формалардың болуы/болмауы — нақты жеткізу релизі бойынша нақтыланады.