3.0.74.2 «Қазақстан үшін бухгалтерия» нұсқасында тексерілді (редакция 3.0).
Сіз мердігерден акт пен материалдар бойынша накладная алдыңыз: «Склад №2 — 1 160 000 ₸». Ал сіздің 2930 шотындағы айналымыңызда бұл объект мүлдем жоқ — немесе ол «Склад-2», «склад 2» және тағы үш түрлі атаумен аталған, және сандар үш түрлі жолға бөлінген. Құрылыс шығындарын жинау мүмкін емес. Себебі біреу: аяқталмаған құрылыс аналитика бойынша жүргізіледі, ал бұл аналитика — «Құрылыс объектілері» анықтамалығының элементтері. Объект бір рет және дұрыс енгізілмейінше, барлық шығындар «бір-бірін жоғалтады». Тәртіп орнатудың жолдарын қарастырайық.
1. Мақсаты
«Құрылыс объектілері» — бұл капиталдық салымдарды есепке алу үшін аналитикалық анықтамалық (субконто). Әрбір құрылыс немесе реконструкцияланатын объект (ғимарат, цех, жол, ұңғыма) — жеке элемент. Оған 2930 «Аяқталмаған құрылыс» шотында шығындар жиналады, ал пайдалануға берілгенде — негізгі құралға ауыстырылады.
2. Қайдан табуға болады
- «Негізгі құралдар және НМА» → «Капиталдық құрылыс» блогы → «Құрылыс объектілері».
- Сондай-ақ анықтамалық «ТМЗ және қызметтерді қабылдау», «Талап-накладная», «Амортизацияны есептеу» және т. б. құжаттардан ашылады — «Құрылыс объектісі» реквизитінде таңдау батырмасы арқылы.
1С-те тікелей тізімді ашудың жылдам жолы: Сервис → «Навигациялық сілтеме бойынша өту» және енгізіңіз:
e1cib/list/Справочник.ҚұрылысОбъектілері
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
«Ақпарат» → «Бағдарлама туралы» (немесе оң жақ жоғарғы бұрыштағы ℹ️ белгішесі). Онда платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24) және конфигурация релизі — 3.0.74.2 түріндегі сандар көрсетілген. Егер сізде басқа релиз болса, кейбір өрістер басқа атаулармен аталуы мүмкін, бірақ анықтамалықтың логикасы өзгермейді.
3. Қалай толтыру керек
Анықтамалық қарапайым, бірақ әрбір деталь шығындардың жиналуына әсер етеді. Жасау: тізімде «Жасау» батырмасы (немесе Ins).
| Өріс | Міндетті | Неге және қате болған жағдайда не болады |
|---|---|---|
| Атауы | Иә | Объект айналымда және құжаттар таңдауында көрінеді. Түсінікті және біркелкі жазыңыз: «Склад №2, Абая көшесі 10». Егер бір объект үшін екі ұқсас атау енгізсеңіз, шығындар екі субконтоға бөлініп, шығындар сәйкес келмейді. |
| Код | Автоматты түрде толтырылады | Автоматты түрде беріледі, өзгерту қажет емес. Бірегей — бағдарлама ұқсас атаулары бар объектілерді ажыратады. |
| Топ (папка) | Жоқ | Анықтамалық иерархиялық. Тізімді жіпке айналдырмау үшін құрылыс алаңдары немесе жылдар бойынша папкалар жасаңыз. Жазбаларға әсер етпейді — бұл тек ыңғайлылық үшін. |
| Жауапты тұлға / прораб | Жоқ | Объект үшін жауап беретін адам туралы анықтамалық ақпарат. Есепке әсер етпейді, бірақ тексеру кезінде көмектеседі. |
| Пікір | Жоқ | Бос мәтін: келісімшарт, мекенжай, тапсыру мерзімі. |
Негізгі ереже: бір физикалық объект = бір анықтамалық элемент. Көшірмелерді көбейтпеңіз. Жаңа жасаудан бұрын, тізімді тексеріңіз (тізімнің үстіндегі іздеу жолына бірнеше әріп енгізіңіз).
Толтырғаннан кейін — «Жазу және жабу».
4. Жазбалармен мысал
Жағдай. Сіз шаруашылық әдіспен склад саласыз. «Склад №2» объектісін енгіздіңіз. 2026 жылдың қыркүйегінде мердігер құрылыс материалдарын 1 160 000 ₸ жеткізді, оның ішінде ҚҚС 16%.
ҚҚС-ны «қосқанда» 16% ставка бойынша есептейміз (2026 жылға арналған РК-дағы қолданыстағы ставка):
- ҚҚС-сыз база: 1 160 000 ⁄ 1,16 = 1 000 000 ₸
- ҚҚС 16%: 1 160 000 − 1 000 000 = 160 000 ₸
«ТМЗ және қызметтерді қабылдау» құжатында (операция түрі «Құрылыс / капиталдық салымдар») шығындар шотын 2930 және субконто «Склад №2» көрсетесіз. Жүргізу кезінде:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 2930 «Склад №2» | 3310 | 1 000 000 | Құрылыс шығындары |
| 1420 | 3310 | 160 000 | ҚҚС (16%) |
Содан кейін объектіге «Талап-накладная» арқылы 300 000 ₸ материалдар таратылды және жұмысшыларға жалақы есептелді:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 2930 «Склад №2» | 1330 | 300 000 | Құрылысқа материалдар |
| 2930 «Склад №2» | 3350 | 500 000 | Жұмысшылардың жалақысы |
2930 шотындағы «Склад №2» субконто бойынша айналым 1 000 000 + 300 000 + 500 000 = 1 800 000 ₸ жинақталды. Құрылыс аяқталды. «Негізгі құралдарды есепке алу» құжатымен ауыстырамыз:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 2410 «Негізгі құралдар» | 2930 «Склад №2» | 1 800 000 | Объектіні пайдалануға беру |
Осыдан кейін 2930 шотындағы «Склад №2» субконто нөлге жабылады. Барлық шығындар жиналды, себебі әрбір құжат бір және сол анықтамалық элементке сілтеме жасады.
5. Объект есепте қалай қатысады (сценарийлер)
Анықтамалық ештеңені қозғалмайды — ол құжаттардағы аналитика ретінде жұмыс істейді. Типтік сценарийлер:
- Шаруашылық әдіспен құрылыс — мердігерлер, материалдар, жалақы бойынша шығындар 2930-ға «Құрылыс объектісі» субконто бойынша түседі.
- Мердігерлік құрылыс — мердігердің актілері 2930-да объект бойынша.
- Негізгі құралдарды реконструкциялау / модернизациялау — объект бойынша шығындарды жинақтау, бұрынғы НК-ның құнын арттыру алдында.
- Пайдалануға беру — 2930-дан 2410 «Негізгі құралдар» шотына жинақталған шығындарды шығару.
6. Не қалыптасады
Анықтамалық жүргізілмейді — бұл құжат емес, оның жазбалары мен электронды құжаттары жоқ (ЭСФ/СНТ қабылдау/сату құжаттарын қалыптастырады, ал объект емес). Анықтамалықтың рөлі — субконто болу:
- 2930 «Аяқталмаған құрылыс» шотында аналитиканың үшінші/екінші кескіні ретінде қызмет етеді;
- 2930 шотындағы «Айналым-сальдолық ведомость» және «Шот карточкасы» есептерінде бөлуді қамтамасыз етеді;
- Негізгі құралдардың құнын қалыптастыру кезінде капиталдық салымдар есебінің регистрлерінде қатысады.
7. Баспа формалары
Элемент анықтамалығында жеке баспа формасы жоқ. Не басып шығаруға болады:
- Объектілер тізімі — тізім формасынан «Басып шығару» батырмасы / тізім шығару (барлық объектілермен кестелік құжат).
- Объект бойынша аналитиканы есептер арқылы алады: 2930 шотындағы ОСВ, 2930 шот карточкасы «Құрылыс объектісі» субконто бойынша таңдау.
8. Жиі кездесетін қателіктер
«"Атау" өрісі толтырылмаған!» — сіз бос атаумен «Жазу» батырмасын басып қойдыңыз. Атауды толтырып, қайта жазыңыз.
Объектілердің дубликаттары. 2930 айналымында бір склад екі жолмен әртүрлі сандармен тұр. Себебі — құжаттарда әртүрлі элементтерді таңдаған («Склад 2» және «Склад №2»). «Барлық функциялар» → «Дубликаттарды іздеу және жою» арқылы немесе құжаттарды бір элементке қайта жүргізу арқылы шешіледі.
«Объект жойылмайды, себебі басқа объектілерде сілтемелер бар». Сіз жазбалары бар объектіні жоюға тырысасыз. Тікелей жоюға болмайды — жоюға белгілеңіз (Del) және «Әкімшілік» → «Белгіленген объектілерді жою» арқылы жойыңыз; бағдарлама кедергі келтіретін құжаттарды өзі айтады.
Объектте шығындар жиналмайды. Қабылдау құжатында шығындар шотында 2930 тұр, бірақ «Құрылыс объектісі» реквизиті бос — сома аналитикасыз түседі. Барлық жолдарда объектінің таңдалғанын тексеріңіз.
Объект енгізілді, бірақ құжат таңдауда жоқ. Мүмкін, ол басқа папкада (топта) немесе жоюға белгіленген. Топ бойынша таңдау немесе белгілеуді алып тастаңыз.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
3.0.74.2 «Қазақстан үшін бухгалтерия» нұсқасында тексерілді (редакция 3.0).
Өз релизіңізді қалай білуге болады
«Ақпарат» → «Бағдарлама туралы» — онда платформа нұсқасы мен конфигурация релизі. Жоғарыда көрсетілген сандармен салыстырыңыз: нұсқа 3.0.74.2 үшін өзекті, көрші релиздерде өрістердің атаулары сәл өзгеше болуы мүмкін.
Әдістеме 3.0.74.2 «Қазақстан үшін бухгалтерия» конфигурациясында дайындалды, редакция 3.0.