«Қазақстанға арналған бухгалтерия» (3.0 редакциясы) бағдарламасының 3.0.74.2 нұсқасында тексерілді.
Салық органы хабарлама жіберді: 200.00 нысанындағы ЖТС сомалары есеп деректерімен сәйкес келмейді. Немесе жұмыскер бұрынғы жалақысы өзгермесе де, ұсталым мөлшерінің неліктен өзгергенін сұрады. Есеп айырысу парақтарын бір-бірден ашу ұзақ уақыт алады. Талдау үшін әрбір адам бойынша кірістер, қолданылған шегерімдер, салық салынатын база, ЖТС және әлеуметтік салық көрінетін жиынтық қажет. Бағдарламада бұл үшін ЖТС және әлеуметтік салық бойынша салықтық есепке алу тіркелімі қолданылады.
1. Мақсаты
Бағдарлама интерфейсінде бұл салықтық есепке алу деректерін жинақтауға арналған есеп. Бұл ретте Салық кодексіне сәйкес салық тіркелімі салық салу объектілері және салық салуға байланысты объектілер туралы мәліметтерді қамтитын салық төлеушінің немесе салық агентінің құжаты болып табылады. Салық тіркелімдері салықтық есепке алу ақпаратын жинақтау және жүйелеу үшін қызмет етеді (ҚР СК 205-бабы).
Есеп таңдалған кезеңде ақпараттық базада көрсетілген мәліметтерді әрбір жеке тұлға бойынша жинайды: кірістер, шегерімдер мен түзетулер, салық салынатын база және ЖТС сомасы, сондай-ақ әлеуметтік салық көрсеткіштері. Оны 200.00 нысанымен салыстыру, қызметкер бойынша есептеуді талдау және салық тіркелімін дайындау үшін пайдалану ыңғайлы.
Уәкілетті орган белгілеген нысандарды қоспағанда, салық төлеуші салық тіркелімінің нысанын және онда деректерді көрсету тәртібін дербес әзірлейді және салықтық есепке алу саясатында бекітеді. Сондықтан бағдарламадан шығарылған баспа нысанын салық тіркелімі ретінде пайдаланар алдында оның құрамын ұйымның салықтық есепке алу саясатында бекітілген нысанмен салыстырыңыз (ҚР СК 205-бабы).
2. Қайдан табуға болады
Интерфейстегі жолы: «Жалақы» бөлімі → «Есептер» блогы, «Негізгі» тобы → «Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша салықтық есепке алу тіркелімі».
Бөлімнің атауы немесе пәрменнің орналасуы интерфейс баптаулары мен пайдаланушы құқықтарына байланысты өзгеше болуы мүмкін. Егер есеп тізімде көрсетілмесе, оны есептердің жалпы тізімі арқылы табуға немесе жиі қойылатын сұрақтар бөлімінде келтірілген навигациялық сілтеме бойынша ашуға болады.
3. Есепті қалай толтыру және баптау керек
Есеп ақпараттық базаның деректері бойынша қалыптастырылады. Пайдаланушы параметрлерді белгілейді, қажетті іріктеулерді таңдайды және «Қалыптастыру» түймесін басады.
Өріс | Не үшін қажет | Қате жіберілгенде не болады |
|---|---|---|
Кезең | Деректерді іріктеу шекараларын айқындайды. | Тым қысқа кезең көрсеткіштердің бір бөлігін алып тастайды, ал айлық талдау кезінде жылдық кезең бірнеше айдың деректерін біріктіреді. 200.00 нысанымен салыстыру үшін тиісті есепті кезеңді белгілеңіз. |
Ұйым | Тіркелім қалыптастырылатын заңды тұлғаны немесе ЖК-ні айқындайды. Бір ұйымның есебі жүргізілген кезде мән автоматты түрде қойылуы мүмкін. | Басқа ұйым таңдалса, есепте басқа салық төлеушінің немесе салық агентінің деректері көрсетіледі. |
Бөлімше | Іріктеуді таңдалған бөлімшемен шектейді. | Белгіленген іріктеу деректер құрамын қысқартады, сондықтан бөлімше бойынша қорытындыны бүкіл ұйым бойынша қорытындымен тікелей салыстыруға болмайды. |
Баптаулар | Топтастыруларды, іріктеулерді және шығарылатын көрсеткіштердің құрамын басқарады. | Жасырылған көрсеткіштер баспа нысанында көрінбейді, соның салдарынан салық салынатын базаның есептелуін қадағалау қиындайды. |
Әрекеттер тәртібі:
Кезеңді белгілеңіз және ұйымды таңдаңыз.
Қажет болған жағдайда бөлімше немесе жеке тұлға бойынша іріктеуді белгілеңіз.
«Қалыптастыру» түймесін басыңыз.
Декларациямен салыстырып тексеру үшін 200.00 нысанының кезеңіне сәйкес келетін кезеңді белгілеңіз.
Алшақтықтар болған жағдайда қызметкерлер мен айлар бойынша егжей-тегжейлі деректерді ашыңыз, содан кейін кірісті, шегерімдерді, салық салынатын базаны және салық сомасын салыстырыңыз.
Басып шығару алдында салық тіркелімінің міндетті деректемелерін тексеріңіз.
ҚР СК 205-бабына сәйкес салық тіркелімінде оның атауы, салық төлеушінің немесе салық агентінің сәйкестендіру нөмірі, жасалған кезеңі, сондай-ақ оны жасауға жауапты тұлғаның тегі, аты және әкесінің аты қамтылуға тиіс. Егер осы деректемелердің бір бөлігі есептің стандартты баптауында шығарылмаса, олар ұйым бекіткен тіркелім нысанында көзделуге тиіс (ҚР СК 205-бабы).
Егер бастапқы деректер өзгертілгеннен кейін есеп көрсеткіштері жаңартылмаса, таңдалған кезеңді, ұйымды және іріктеулерді тексеріп, есепті қайта қалыптастырыңыз. Алшақтықтың себебін іздеу үшін жалпы қорытындыдан нақты қызметкер мен айдың жолына біртіндеп өтіңіз.
4. 2026 жылға арналған есептеу мысалы
Қызметкерге айына 500 000 ₸ жалақы есептелді. Ол резидент болып табылады, негізгі жұмыс орны бойынша жұмыс істейді және базалық салықтық шегерімді қолдану үшін құжаттарды ұсынды. 2026 жылы АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸ мөлшерінде, ал ЖТС бойынша базалық салықтық шегерім 30 АЕК-ке немесе айына 129 750 ₸-ге тең.
Базалық шегерімді тексеру
Бір АЕК мөлшері: 4 325 ₸.
Базалық шегерімге арналған АЕК саны: 30.
Базалық шегерім сомасы: 4 325 × 30 = 129 750 ₸.
Есептегі бақылау: шегерім сомасы есептеу тиесілі қызметкер мен ай бойынша көрсетілуге тиіс.
ЖТС пен әлеуметтік салықты есептеудің қалған көрсеткіштерін есепте іс жүзінде көрсетілген кірістермен, ұсталымдармен, шегерімдермен және есептеу баптауларымен салыстыру қажет. Жалақының бірдей сомасының өзі қорытындының бірдей болуына кепілдік бермейді: оған кірістің құрамы, оны көрсету кезеңі және қолданылған шегерімдер әсер етуі мүмкін.
Жұмыс берушінің көрсеткіштерін тексеру
Әлеуметтік салық бөлігінде қорытынды соманы ғана емес, бағдарлама салық салынатын базаны айқындау үшін пайдаланған көрсеткіштерді де талдаңыз. Алдымен қызметкер бойынша есептелген кірісті, содан кейін базадан алып тасталған сомаларды және тек содан кейін салық қорытындысын салыстырыңыз. Мұндай тәртіп алшақтықтың қай кезеңде пайда болғанын анықтауға мүмкіндік береді.
Қарастырылып отырған мысал үшін тіркелімде мына көрсеткіштерді дәйекті түрде тексерген жөн:
Көрсеткіш | Нені тексеру керек |
|---|---|
Есептелген кіріс | Есепте таңдалған ай үшін 500 000 ₸ кіріс көрсетілген. |
Базалық шегерім | Негіз болған кезде 129 750 ₸ көрсетілген. |
Басқа шегерімдер мен ұсталымдар | Сомалар сол қызметкерге және кезеңге қатысты әрі қайталанып көрсетілмеген. |
ЖТС салынатын база | Егжей-тегжейлі деректерде көрсетілген кіріс құрамы мен қолданылған шегерімдерге сәйкес келеді. |
ЖТС | Қорытынды тиісті кезеңдегі 200.00 нысанының деректерімен салыстырылған. |
Әлеуметтік салық салынатын база | Есептегі кірістер мен алып тасталатын сомалардың егжей-тегжейлі деректерімен салыстырылған. |
Әлеуметтік салық | Қорытынды қызметкер, ай және ұйым бойынша тексерілген. |
Талдауды ұйым бойынша жалпы сомадан бастамаңыз. Алдымен бір қызметкер мен бір айды таңдаңыз, есептелген кіріс пен базалық шегерімді салыстырыңыз, содан кейін салық салынатын база мен қорытындыға өтіңіз. Жеке жолдарды тексергеннен кейін жиынтық сомаларды 200.00 нысанымен салыстыруға болады.
Егер тіркелімдегі базалық шегерім 129 750 ₸-ден өзгеше болса, АЕК мөлшерін, АЕК санын, шегерімді қолдану кезеңін және қызметкердің деректерін салыстырыңыз. 2026 жылғы есептеулер үшін базалық салықтық шегерім 30 АЕК мөлшерінде болады. АЕК 4 325 ₸ болған кезде оның айлық сомасы 129 750 ₸-ге тең.
Баптауларда немесе есептің сақталған нұсқасында жолдардың бір бөлігін жасыратын іріктеу орнатылмағанын бөлек тексеріңіз. Бір бөлімше, қызметкерлер тобы немесе жеке ай бойынша қорытындының ұйымның есепті кезеңдегі жалпы қорытындысынан өзгеше болуы заңды.
5. Есеп режимдері
Есепте бастапқы құжаттарға тән операция түрлері жоқ, бірақ оны әртүрлі талдау міндеттері үшін баптауға болады:
Әрбір жеке тұлға бойынша — кірісті, шегерімдерді, салық салынатын базаны, ЖТС пен әлеуметтік салықты дәйекті түрде тексеру үшін.
Ұйым бойынша жиынтық — жалпы қорытындыларды 200.00 нысанымен салыстыру үшін.
Айлар бойынша бөліністе — алшақтықтың қай айда пайда болғанын көру үшін.
Бөлімшелер бойынша бөліністе — есептеулер мен салық көрсеткіштерін ішкі талдау үшін.
Қосымша көрсеткіштермен — салық салынатын базаны есептеуге қатысатын сомаларды тексеру үшін.
Есептің сақталған нұсқасында өзіндік іріктеулер мен бағандар құрамы болуы мүмкін. Егер екі пайдаланушыда әртүрлі қорытындылар шықса, алдымен кезеңді, ұйымды, есеп нұсқасын, іріктеулерді және егжей-тегжейлеу деңгейін салыстырыңыз.
6. Қалыптастыру кезінде не жасалады
Қалыптастыру нәтижесі белгіленген параметрлер бойынша іріктелген мәліметтері бар кестелік нысан болып табылады. Оның құрамы есеп нұсқасына, қолжетімді егжей-тегжейлеуге және ақпараттық базаның деректеріне байланысты.
Салық тіркелімі үшін қорытынды сомалардың болуы ғана маңызды емес. ҚР СК 205-бабы салықтық есепке алу деректерін хронологиялық тәртіппен қалыптастыруды және салықтық кезеңдер арасындағы сабақтастықты қамтамасыз етуді талап етеді. Сондықтан тіркелімді дайындау кезінде кезең, қызметкер, есептеу көрсеткіштері мен қорытынды арасындағы түсінікті байланысты сақтаңыз (ҚР СК 205-бабы).
Тексеру кезінде мыналарды пайдаланыңыз:
жеке тұлғалар мен кезеңдер бойынша кірістердің егжей-тегжейлі деректерін;
қолданылған салықтық шегерімдер туралы мәліметтерді;
салық салынатын база мен есептелген салық көрсеткіштерін;
ұйым, бөлімше және қызметкер бойынша іріктеулерді;
салық тіркелімі нысанының міндетті деректемелерін.
Салық тіркелімдерінде шаруашылық операциялардың дұрыс көрсетілуін осы тіркелімдерге қол қойған тұлғалар қамтамасыз етеді. Сондықтан қорытынды нысанды ұйымның салықтық есепке алу саясатында бекітілген тәртіппен ресімдеп, оған қол қою қажет (ҚР СК 205-бабы).
Алшақтық анықталса, деректері алшақтайтын қызметкерді, айды және көрсеткішті тіркеңіз. Есеп деректерін түзеткеннен кейін сол кезең үшін есепті қайта қалыптастырып, іріктеулерді өзгертпей салыстыруды қайталаңыз.
7. Басып шығару және жүктеп шығару
Қалыптастырылған есеп кестелік нысан болып табылады. Конфигурацияда қолжетімді пәрмендерге байланысты оны:
басып шығаруға;
қолжетімді кестелік немесе баспа форматында сақтауға;
ұйымның ішкі тәртібінде көзделген тәсілмен жауапты тұлғаға беруге болады.
Сақтау немесе басып шығару алдында нысанда міндетті деректемелердің бар екенін тексеріңіз: тіркелімнің атауы, салық төлеушінің немесе салық агентінің сәйкестендіру нөмірі, кезең және оны жасауға жауапты тұлғаның деректері (ҚР СК 205-бабы).
Егер нысанды уәкілетті орган белгілемесе, салық төлеуші салық тіркелімдерінің нысандарын және оларда деректерді көрсету тәртібін дербес әзірлейді. Бұл нысандар салықтық есепке алу саясатында бекітіледі. Сондықтан ұйым қолданатын нысан бағдарламадағы есептің стандартты түріне ғана емес, оның салықтық есепке алу саясатына да сәйкес келуге тиіс (ҚР СК 205-бабы).
8. Жиі кездесетін қателер
Ұйым толтырылмаған. Жоғарғы бөліктен заңды тұлғаны немесе ЖК-ні таңдап, есепті қайта қалыптастырыңыз.
Есеп бос. Кезеңді, ұйымды, белгіленген іріктеулерді және таңдалған кезеңдегі деректердің бар-жоғын тексеріңіз. Содан кейін артық іріктеулерді алып тастап, есепті қайта қалыптастырыңыз.
Базалық шегерім бұрынғы мөлшерде көрсетілген. 2026 жыл үшін 30 АЕК мөлшеріндегі базалық салықтық шегерімді қолданыңыз. АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл айына 129 750 ₸ болады.
Қызметкер бойынша қорытынды күтілген мәннен өзгеше. Кіріс құрамын, көрсету кезеңін, қолданылған шегерімдерді және салық салынатын базаны салыстырыңыз. Салықтың қорытынды сомасын ғана емес, көрсеткіштерді ретімен тексеріңіз.
Тіркелім 200.00 нысанымен сәйкес келмейді. Есеп пен декларацияның бір кезеңге және бір ұйымға қатысты екеніне көз жеткізіңіз. Осыдан кейін қызметкерлер мен айлар бойынша деректерді, содан соң жалпы қорытындыларды салыстырыңыз.
Шегерім екі рет көрсетілген. Бір қызметкердің бір айдағы жолдарын тауып, шегерімді қолдану негіздері мен кезеңдерін салыстырыңыз. Деректерді түзеткеннен кейін есепті бұрынғы параметрлермен қайта қалыптастырыңыз.
Нысанда міндетті деректемелер жоқ. Баспа нысанын салық тіркелімінің бекітілген нысанымен салыстырыңыз. Атауы, сәйкестендіру нөмірі, кезеңі және жауапты тұлғаның деректері міндетті деректемелерге жатады (ҚР СК 205-бабы).
Пайдаланушыларда әртүрлі сомалар шығады. Есептің сақталған нұсқаларын, ұйымды, кезеңді, бөлімше немесе қызметкер бойынша іріктеуді және шығарылған көрсеткіштердің құрамын салыстырыңыз.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
ЖТС және әлеуметтік салық бойынша тіркелімді тікелей қалай ашуға болады? — «Сервис» → «Навигациялық сілтеме бойынша өту» мәзірін ашып, e1cib/list/Отчет.РегистрНалоговогоУчетаПоИПНиСН енгізіңіз де, «Өту» түймесін басыңыз. Пәрменнің қолжетімділігі пайдаланушы құқықтары мен интерфейс баптауларына байланысты.
Неліктен тіркелімдегі ЖТС сомасы есеп айырысу парағымен сәйкес келмейді? — Алдымен екі нысанның да бір кезең және бір қызметкер бойынша қалыптастырылғанын тексеріңіз. Содан кейін есептелген кірісті, қолданылған шегерімдерді және салық салынатын базаны салыстырыңыз. Сондай-ақ тіркелімде қосымша іріктеу орнатылмағанына көз жеткізіңіз.
2026 жылы ЖТС бойынша қандай базалық салықтық шегерім қолданылады? — Базалық салықтық шегерім айына 30 АЕК мөлшерінде болады: 30 × 4 325 = 129 750 ₸.
2026 жылы АЕК пен ЕТЖ қаншаға тең? — АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸ мөлшерінде.
Салық тіркелімінде міндетті түрде қандай деректемелер болуға тиіс? — Тіркелімнің атауы, салық төлеушінің немесе салық агентінің сәйкестендіру нөмірі, жасалған кезеңі, сондай-ақ оны жасауға жауапты тұлғаның тегі, аты және әкесінің аты (ҚР СК 205-бабы).
Стандартты есепті салық тіркелімінің нысаны ретінде пайдалануға бола ма? — Оны ұйымның салықтық есепке алу саясатында бекітілген нысанмен және толтыру тәртібімен салыстыру қажет. Уәкілетті орган белгілеген нысандарды қоспағанда, салық төлеуші мұндай нысандарды дербес әзірлейді (ҚР СК 205-бабы).
Неліктен бөлімше бойынша қорытынды 200.00 нысанымен сәйкес келмейді? — Бөлімше бойынша іріктеу ұйым деректерінің бір бөлігін ғана көрсетеді. Жалпы қорытындыны салыстыру үшін бұл іріктеуді алып тастап, тиісті кезең үшін есепті қалыптастырыңыз.
Тіркелім бос болса, алдымен нені тексеру керек? — Таңдалған ұйымды, кезеңді, есептің сақталған нұсқасын және белсенді іріктеулерді тексеріңіз. Осыдан кейін есепті қайта қалыптастырыңыз.
Тіркелімді салық органына ұсыну үшін қалай жүктеп шығаруға болады? — Есепті қалыптастырып, оның деректемелерін тексеріңіз және қолжетімді форматта сақтаңыз. Нысан ұйымның салықтық есепке алу саясатына сәйкес келуге және ҚР СК 205-бабында көзделген міндетті деректемелерді қамтуға тиіс.
Тіркелімнің дұрыстығына кім жауап береді? — Шаруашылық операциялардың дұрыс көрсетілуін салық тіркеліміне қол қойған тұлғалар қамтамасыз етеді (ҚР СК 205-бабы).
Дереккөздер
Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 205-бап «Салық тіркелімдері».