Мәселенің мәні: ЖТС (ИПН) сомасының болмауы
Құрметті әріптестер! Жалақыны есептеу барысында бағдарламада Жеке табыс салығы (ЖТС/ИПН) есептелмей қалатын немесе күтілгеннен аз сомада шығатын жағдайлар жиі кездеседі. Тәжірибелі маман ретінде айтарым, бұл көп жағдайда бағдарламаның техникалық қатесі емес, керісінше, салық заңнамасына сай бапталған ішкі логиканың нәтижесі. Мұндай сәйкессіздік туындағанда дүрбелеңге түспей, есептеу тетіктерін байыппен талдау қажет.
Негізгі себеп: Ауыспалы салықтық шегерім механизмі
Бұл жағдайдың негізгі себебі — ауыспалы шегерім (переходящий вычет) механизмінде. Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес, егер қызметкердің белгілі бір айдағы табысы оған тиесілі салықтық шегерімдерден (мысалы, 14 АЕК көлеміндегі стандартты шегерім) аз болса, пайдаланылмаған шегерім сомасы келесі айларға ауысады.Бағдарлама ЖТС-ны есептемес бұрын қызметкердің табысынан БЖЗҚ (ЕНПФ) жарналарын және МӘМС жарналарын шегеріп, содан кейін барып салықтық шегерімдерді қолданады. Осыдан кейін салық салынатын база анықталады.Мысалы: Егер қызметкердің айлық табысы аз болып (айталық, толық емес жұмыс күніне байланысты 40 000 теңге), ал оған тиесілі 14 АЕК шегерімі 51 688 теңге болса, пайдаланылмаған 11 688 теңге келесі айға ауысады. Бұл «ауыспалы шегерім» келесі айдың салық салынатын базасын азайтып, нәтижесінде ЖТС сомасының нөлге тең болуына немесе айтарлықтай азаюына алып келеді.
Бухгалтерге арналған іс-қимыл алгоритмі
Есептеулердегі инциденттерді тексеру үшін келесі кәсіби қадамдарды орындауды ұсынамын:
Нақтылау құралдарын пайдалану: "Жалақыны есептеу" (Начисление зарплаты) құжатының ішіндегі "ЖТС есептеу" (Расчет ИПН) қосымша бетіне өтіп, шегерімдердің қалай қолданылғанын көріңіз. Онда "Пайдаланылмаған шегерім" (Неиспользованный вычет) бағанына ерекше назар аударыңыз.
Салық регистрін талдау: Қызметкер бойынша "Салықтық есепке алу регистрін" (Регистр налогового учета) қалыптастырыңыз. Бұл есеп беру формасы айлар кесіндісінде шегерімдердің қалай көшірілгенін және ӘлЖС , БЖЗҚ секілді басқа да ұсталымдардың салық базасына әсерін нақты көрсетеді.
Құжаттарды өткізу жүйелілігін тексеру: 1С-дағы ең маңызды талап — хронология. Егер өткен айдың құжаттары кейіннен өзгертілсе немесе кешіктіріліп өткізілсе, ауыспалы шегерім логикасы бұзылуы мүмкін. Барлық жалақы құжаттарының қатаң хронологиялық тәртіппен өткізілгеніне көз жеткізіңіз.
Нәтижені қорытындылау: Егер регистрде шегерімнің өткен айдан ауысқаны расталса, бұл — қалыпты жағдай . Бағдарлама салықты заңнамаға сәйкес автоматты түрде оңтайландырып тұр.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл бағдарламаның қатесі ме? Жоқ, бұл — салықтық шегерімдерді есептеу механизмінің заңды ерекшелігі. Егер шегерім алдыңғы кезеңде табыстың аздығына байланысты толық қолданылмаса, ол заң бойынша келесі кезеңге көшеді.Қолмен түзету енгізу қажет пе? Әдетте, қолмен түзету енгізудің қажеті жоқ. Егер бастапқы деректер (өтініштер, табыс мөлшері) дұрыс болса және құжаттардың жүйелілігі сақталса, 1С ауыспалы шегерімді өзі есепке алады. Қолмен түзету енгізу кейіннен салықтық есептілікте (200.00-нысан) қателіктердің туындауына себеп болуы мүмкін.