1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Атауы | ВидыСделокСКлиентами |
| Толық атауы | Справочник.ВидыСделокСКлиентами (Catalogs.ВидыСделокСКлиентами) |
| Синоним | «Клиенттермен жасалатын мәмілелердің түрлері» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған Сауданы басқару, 3.4 редакциясы (нұсқасы 3.4.5.21) |
| Ішкі жүйе | Қызметтік ішкі жүйелер |
| 1С-те қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Клиенттермен жасалатын мәмілелердің түрлері». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ВидыСделокСКлиентами |
Мақсаты. Клиенттермен жасалатын мәмілелердің түрлерінің тізбесін белгілейтін жіктеуіш-анықтамалық. Элемент мәндері өзара әрекеттесу мен сату құжаттарында (клиенттермен мәмілелер, коммерциялық ұсыныстар, тапсырыстар) талдамалық белгі ретінде, сондай-ақ сату шұңқыры, менеджерлердің тиімділігі және мәмілелердің ұтылу/ұту себептері бойынша есептерде қима ретінде пайдаланылады. Объектінің өзі нормативтік-анықтамалық сипатта: ол сомалық көрсеткіштерді сақтамайды және салықтарды есептеуге тікелей қатыспайды — ол тек сату құжаттары қаржылық салдарын көрсететін мәмілелерді жіктейді.
Ескертпе: анықтамалық қызметтік (баптау) объектілерге жатады. Оның элементтері, әдетте, бастапқы баптау кезінде толтырылады және пайдалану барысында сирек өзгереді.
2. Тақырыптық деректемелер және кестелік бөліктер
Деректемелер құрамы бойынша дәлел ұсынылмаған. Төменде осы түрдегі жіктеуіш-анықтамалықтың типтік құрамы келтірілген; деректемелердің нақты жиынтығын 3.4.5.21 нұсқасы үшін конфигураторда тексеру қажет.
Стандартты деректемелер (платформамен алдын ала анықталған):
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол/Сан | Элементтің бірегей коды, автонөмірлеу |
Наименование |
Жол (әдетте 150) | Мәміле түрінің тізімдер мен таңдауда көрінуі |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Жоюға белгіленген белгі |
Предопределённый |
Логикалық | Алдын ала анықталған элемент белгісі (белгіленген болса) |
Тақырыптың типтік деректемелері:
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Наименование |
Жол | Мәміле түрінің атауы (мысалы, «Бастапқы сату», «Қайталама сату», «Ұзарту», «Жобалық мәміле») |
Комментарий / Описание |
Жол (шектеусіз) | Мәміле түріне еркін түсіндірме |
Порядок / ИндексКартинки |
Сан | Көрсету реті / көрнекілік белгісі (бар болса) |
Кестелік бөліктер. Осындай мақсаттағы жіктеуіш-анықтамалық үшін кестелік бөліктер, әдетте, болмайды. Егер нақты жинақта «ДополнительныеРеквизиты»/«ДополнительныеСведения» КБ болса, ол БЖК-нің «Қасиеттер» ішкі жүйесінің механизмімен қамтамасыз етіледі, объектінің жеке өрістерімен емес.
3. Пішіндер
Әдетте, қызметтік жіктеуіш-анықтамалық үшін пішіндер автоматты түрде жасалады немесе минималды құрамда белгіленеді:
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
Тізім пішіні (ФормаСписка) |
Мәміле түрлерінің тізбесін қарау және жүргізу, жоюға белгілеу, іздеу/іріктеу |
Элемент пішіні (ФормаЭлемента) |
Бір мәміле түрін құру/өңдеу (атауы, сипаттамасы) |
Таңдау пішіні (ФормаВыбора) |
Құжаттардағы «Мәміле түрі» деректемесін толтыру кезінде мән таңдау |
Жеке басқарылатын пішіндер белгіленбеуі мүмкін (автогенерацияланатындар пайдаланылады). Нақты анықталған пішіндердің болуын 3.4.5.21 нұсқасы үшін конфигураторда нақтылау қажет.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
BSL кодымен дәлел ұсынылмаған. Ерекше бизнес-логикасы жоқ жіктеуіш-анықтамалық үшін минималды өңдеушілер жиынтығы (немесе олардың болмауы) тән. Жүзеге асырылуы мүмкін типтік нүктелер:
- Объект модулі →
ОбработкаЗаполнения— жаңа элементті енгізу кезінде деректемелерді бастапқы толтыру (соның ішінде негіз бойынша). - Объект модулі →
ПередЗаписью/ПриУстановкеНовогоКода— дұрыстықты бақылау және қызметтік өрістерді толтыру. - Менеджер модулі →
ОбработкаПолученияФормы— ерекше сценарийлерде пішінді ауыстыру (әдетте қажет емес). - Элемент пішіні →
ПриСозданииНаСервере,ПриЧтенииНаСервере— өрістердің қолжетімділігін баптау, БЖК-нің «Қасиеттер» ішкі жүйесін қосу. - Тізім пішіні →
ПриСозданииНаСервере— шартты безендіру мен іріктеулерді баптау.
Аталған процедуралардың болуы мен мазмұны нұсқаға тәуелді — 3.4.5.21 жинағы үшін объект модульдерінде нақтыланады.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық құжат болып табылмайды және өткізілмейді — регистрлер бойынша өз қозғалыстарын қалыптастырмайды. Оның есептегі рөлі — қаржылық нәтижесін байланысты сату құжаттары көрсететін мәміленің талдамалық қимасы болу. Төменде осы қиманың ҚР шоттар жоспары бойынша типтік іске асыру тізбегіне қатысуы көрсетілген (Қазақстанның 2026 жылғы параметрлерімен).
Мәміле түрі байланыстырылған тауарларды сатудың типтік бухгалтерлік жазбалары:
| Операция | Дт | Кт | Түсініктеме |
|---|---|---|---|
| Сатудан түскен табыс танылды | 1210 | 6010 | Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ / сатудан түскен табыс |
| ҚҚС есептелді | 1210 | 3130 | 16 % мөлшерлемесі бойынша төленуге тиіс ҚҚС (ҚР 2026 ставкасы) |
| Өзіндік құн есептен шығарылды | 7010 | 1330 | Сатудың өзіндік құны / тауарлар |
| Төлем түсті | 1030 | 1210 | Ағымдағы шоттардағы ақша / ДБ өтелуі |
Мысал: ҚҚС 16 % 1 160 000 ₸ сомасына сату → табыс 1 000 000 ₸ (Дт 1210 Кт 6010), ҚҚС 160 000 ₸ (Дт 1210 Кт 3130); төлем түскенде — Дт 1030 Кт 1210 1 160 000 ₸ сомасына.
Анықтамалық мәні талдау деректемесі/өлшемі ретінде қатысатын регистрлер: CRM/сату ішкі жүйесінің мәліметтер мен жинақтау регистрлері (мәмілелер, мәміле күйлері, сату шұңқыры). «Мәміле түрі» өлшемі бар регистрлердің нақты тізбесі 3.4.5.21 нұсқасы үшін ішкі жүйе құрамында нақтыланады.
Электрондық құжаттар. Анықтамалықтың өзі ЭШФ-ке (ЭШФ АЖ) және ТЖХ-ге шығарылмайды. Ол есепке тек жанама түрде — ЭШФ/ТЖХ қалыптастыратын сату құжаттары арқылы әсер етеді. Мәміленің салықтық салдарын (ҚҚС 16 %, қажет болса жеке тұлғалардың табысы бойынша есептеулер — ЖТС 10 %/15 %, МЗЖ 10 %, МӘМС 2 %, әлеуметтік салық 6 % және т.б.) осы жіктеуіш емес, құжаттар мен есеп саясаты баптаулары анықтайды.
6. Байланысты объектілер және негіз бойынша енгізу
- Мәміле түрін талдау деректемесі ретінде пайдаланатын құжаттар: CRM мен сату құжаттары — «Клиентпен мәміле», «Клиентке коммерциялық ұсыныс», «Клиент тапсырысы», сондай-ақ байланысты есептер (сату шұңқыры, мәмілелердің тиімділігі).
- Негіз бойынша енгізу: жіктеуіш-анықтамалық, әдетте, негіз де, негіз бойынша енгізу объектісі де болып табылмайды. Элемент тізім пішінінен қолмен немесе құжат өрісінен «жаңасын» таңдау арқылы жасалады.
- Анықтамалықтармен байланыс: мәміленің талдау қималарының бірі ретінде «Серіктестер»/«Контрагенттер», «Клиенттермен келісімдер», «Пайдаланушылар» (менеджерлер) анықтамалықтарымен бірге пайдаланылады.
7. Кеңейту нүктелері
- БЖК-нің «Қасиеттер» ішкі жүйесі — объектінің метадеректерін өзгертпей мәміле түрлеріне қосымша деректемелер мен мәліметтер қосу.
- Конфигурацияны кеңейту — типтіні қолдаудан алмай, өз деректемелерін, пішіндерін және өңдеушілерін (
ПередЗаписью,ПриСозданииНаСервере) қосу. - Оқиғаларға жазылу — интеграциялар мен журналдау үшін анықтамалық элементтерін жазу/жоюды өңдеу.
- Қосымша есептер мен өңдеулер — «Мәміле түрі» қимасы бойынша сыртқы есептер (сату талдауы).
- Алдын ала анықталған элементтер — логиканы белгілі бір мәміле түріне қатаң байланыстыру қажет болғанда алдын ала анықталған мәндер белгіленеді (олардың 3.4.5.21 нұсқасында бар-жоғын нақтылау қажет).
Ұсыныс: 3.4.x жаңартулары кезінде типтіні қолдауда сақтау үшін мінез-құлықты БЖК механизмдері мен конфигурация кеңейтулері арқылы кеңейтіңіз.