1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Атауы | ВидыЦен |
| Толық атауы | Справочник.ВидыЦен / Catalogs.ВидыЦен |
| Синонимі | «Баға түрлері (Прайс-парақ бағаналары)» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған сауданы басқару, ред. 3.4 (нұсқасы 3.4.5.21) |
| Қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Баға түрлері (Прайс-парақ бағаналары)». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ВидыЦен |
Мақсаты. Анықтамалық кәсіпорынның меншікті бағаларын есептеу ережелерінің тізбесін сақтайды. Әрбір элемент — жеке «прайс-парақ бағанасы»: сатып алу, көтерме, бөлшек, жоспарлы өзіндік құн, бәсекелес бағасы және т.б. Баға түрінің бағасы қолмен белгіленуі, басқа баға түрлерінен, жеткізушілер/бәсекелестер бағаларынан немесе тауар позициясының өзіндік құнынан есептелуі мүмкін. Баға түрлері сату, сатып алу құжаттарында, номенклатура бағаларын белгілеуде және клиенттермен келісімдерде баға көзі ретінде пайдаланылады. Есептесу валютасы — теңге (₸).
2. Деректемелер мен кестелік бөліктер
Тақырыптама деректемелері (ред. 3.4 үшін типтік құрам)
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол | Элементтің ішкі коды. |
Наименование |
Жол | Прайс-парақ бағанасының атауы («Көтерме», «Бөлшек», «Сатып алу» және т.б.). |
Идентификатор |
Жол | Формулаларда және алмасуларда пайдалану үшін техникалық жолдық идентификатор. |
ВалютаЦены |
СправочникСсылка.Валюты | Баға сақталатын және басып шығарылатын валюта (әдепкі бойынша — теңге). |
ЦенаВключаетНДС |
Логикалық | «Баға ҚҚС-пен» белгісі. Орнатылған кезде ҚР 2026 жылғы ҚҚС ставкасы 16 % салықсыз бағаға қайта есептеу кезінде ескеріледі. |
СпособЗаданияЦены |
Санақ | Баға қалай қалыптасады: «Қолмен (қолмен белгілеу)», «Басқа баға түріне үстеме бағамен», «Формула бойынша», «АБ деректері бойынша толтыру (жеткізушілер/бәсекелестер бағалары/өзіндік құн)». |
БазовыйВидЦен |
СправочникСсылка.ВидыЦен | Үстемемен/формуламен есептеу кезіндегі көзі-баға түрі (осы анықтамалыққа рекурсивті сілтеме). |
ПроцентНаценкиНаценка / ПроцентСкидки |
Сан | Негізгі баға түрінен үстеме/жеңілдік пайызы. |
Формула / СхемаКомпоновкиДанных |
Жол / Макет | «Формула бойынша» тәсілінде бағаны есептеудің еркін формуласы (ДҚС). |
ПравилоОкругления / ПорядокОкругления |
Санақ / Сан | Есептелген бағаны дөңгелектеу ережесі (тиынға дейін, бүтінге дейін, «психологиялық» дөңгелектеу). |
ИспользоватьПриПродаже / ИспользоватьПриЗакупках |
Логикалық | Баға түрін қолдану саласы. |
ГруппаЦеновая / Комментарий |
СправочникСсылка / Жол | Топтастыру және еркін сипаттама. |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Стандартты деректеме. |
Кестелік бөліктер
| Кестелік бөлік | Мақсаты |
|---|---|
Зависимости (есептеу шарттары) |
Осы түрді есептеу формуласына қатысатын негізгі баға түрлерінің және коэффициенттердің тізбесі. |
ПравилаОкругления |
Сомалар диапазондары және әрбір диапазон бойынша нәтижені дөңгелектеу ережелері. |
Деректемелердің нақты құрамы нұсқаға тәуелді — баға түрін өңдеу тақтасының құрамы «қолмен» және «есептелетін» белгілеу тәсілдері үшін ерекшеленеді. Бұл нақты 3.4.5.21 релизінің құрылымымен салыстыруды қажет ететін жалғыз орын.
3. Пішіндер
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
| ФормаЭлемента | Бір баға түрін баптау: атауы, валютасы, «баға ҚҚС-пен» белгісі, бағаны белгілеу тәсілі, негізгі түрі, үстеме пайыздары, дөңгелектеу ережелері. |
| ФормаСписка | Қолдану саласы бойынша сүзгіленген (сату/сатып алу) барлық прайс-парақ бағаналарының тізімі. e1cib/list/Справочник.ВидыЦен сілтемесі арқылы ашылады. |
| ФормаВыбора | Құжаттар мен өңдеулерден (бағаларды белгілеу, келісімдер, сату/сатып алу құжаттары) баға түрін таңдау. |
| Бағаны белгілеу шебері пішіні (шебер) | Бағаны есептеу ережесін кезең-кезеңімен құрастыру: көзін, үстемені, дөңгелектеуді таңдау, нәтижені алдын ала қарау арқылы. |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Осы объект үшін BSL бойынша дәлел қоса берілмеген (дереккөзде тек «мақсаты» фасеті бар), сондықтан төменде — ред. 3.4-тегі осындай түрдегі анықтамалықтың типтік өңдеушілері келтірілген:
- МодульОбъекта →
ОбработкаЗаполнения— әдепкі мәндерді белгілеу (валюта = теңге, «баға ҚҚС-пен» белгісі, «Қолмен» белгілеу тәсілі). - МодульОбъекта →
ПередЗаписью/ОбработкаПроверкиЗаполнения— қайшылықсыздықты бақылау: есептелетін тәсілде негізгі түрдің толтырылуы, «түр → негізгі түр → …» циклдік сілтемелерінің болмауы, формуланың дұрыстығы. - ФормаЭлемента →
ПриСозданииНаСервере/СпособЗаданияЦеныПриИзменении— бағаны белгілеу тәсіліне байланысты өрістердің (үстеме пайыздары, негізгі түрі, формула, дөңгелектеу ережелері) көрінуін және қолжетімділігін басқару. - Менеджер модулі / бағаны қалыптастырудың жалпы модулі — бағаны алу функциялары (
РассчитатьЦенуПоВидуЦен, негізгі түрлердің тәуелділік ағашын аралау, дөңгелектеуді қолдану). Сату/сатып алу құжаттарында және бағаларды белгілеу өңдеуінде пайдаланылады.
Экспортталған BSL болған жағдайда бөлім нақты процедураны сипаттайтын
жол:жол нөміріформатындағы сілтемелермен толықтырылады.
5. Өткізу және қозғалыстар
ВидыЦен анықтамалығы өткізілмейді және регистрлер бойынша қозғалыстар қалыптастырмайды — бұл жіктеуіш-объект (нормативтік-анықтамалық ақпарат). Оның өткізу тетігі жоқ және тікелей бухгалтерлік жазбалар құрмайды.
Баға түрлері есепке жанама түрде, құжаттар мен регистрлер үшін баға көзі ретінде қатысады:
- «Номенклатура бағалары» мәліметтер регистрі — «Номенклатура бағаларын белгілеу» құжаты нақты баға түрі (
ВидЦены) бойынша регистрдің өлшемі ретінде бағаны жазады. - Сату құжаттары (өткізу) таңдалған түрдің бағасын жолдарға қояды, бұл кейін өзара есеп айырысу, өзіндік құн және ҚҚС регистрлері бойынша қозғалыстарды қалыптастырады.
Бухгалтерлік жазбаларды баға түрін пайдаланатын құжаттар ҚР типтік шоттар жоспары бойынша қалыптастырады:
| Шаруашылық операция | Дт | Кт |
|---|---|---|
| Өткізуден түскен кірісті тану (сату бағасы бойынша сома) | 1210 «Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ» | 6010 «Өткізуден түскен кіріс» |
| Өткізу бойынша ҚҚС (ставка 16 %) | 1210 | 3130 «Төленуге тиіс ҚҚС» |
| Тауардың өзіндік құнын есептен шығару | 7010 «Өткізудің өзіндік құны» | 1330 «Тауарлар» |
| Сатып алушыдан төлемнің түсуі | 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша» | 1210 |
| Жеткізушіден тауарды кіріске алу | 1330 | 3310 «Жеткізушілерге КБ» |
Егер баға түрінде ЦенаВключаетНДС жалауы орнатылса, соманы ажырату кезінде салық 16 % ставкасы бойынша (ҚР, 2026 ж.) бөлінеді: ҚҚС-сыз сома = сома ÷ 1,16; ҚҚС = сома − сома ÷ 1,16.
Өткізу операциялары бойынша ЭШФ (ЭШФ АЖ) электрондық құжаттары және бақыланатын тауарлар қозғалысы кезінде ТЖЖ қалыптастырылады — олардағы баға мен сома баға түрі бойынша толтырылған құжат жолдарынан алынады.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Мынада пайдаланылады:
РегистрСведений.ЦеныНоменклатуры—ВидЦеныөлшемі.Документ.УстановкаЦенНоменклатуры— түрлер бойынша бағаларды белгілеу.Справочник.СоглашенияСКлиентами/СоглашенияСПоставщиками— сату/сатып алу шарттарындағы баға түрі.- Сату және сатып алу құжаттары (өткізу, клиент тапсырысы, шот-фактура, түсу) — түрі бойынша бағаларды толтыру.
- Бағалар бойынша есептер, прайс-парақтар, үстеме/табыстылық талдауы.
Сілтеме жасайды:
Справочник.Валюты— баға валютасы.Справочник.ВидыЦен(рекурсивті) — есептелетін тәсілдегі негізгі түр.
Негізінде енгізу. Жіктеуіш-анықтамалық үшін негізінде енгізу типтік емес; элементтерді құру тізім пішінінде немесе бағаны белгілеу шебері арқылы орындалады. Іс жүзінде «туындау» «Номенклатура бағаларын белгілеу» құжатында орын алады, онда баға түрі толтырылатын бағалар бағанасын белгілейді.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту: деректемелерді қосу (мысалы, маркетплейс немесе экспорт үшін баға түрі), бағаны белгілеудің жаңа тәсілдері, жазылымдар мен қайта анықталатын модульдер арқылы қосымша дөңгелектеу ережелері.
- Есептеу формулалары (ДҚС): «Формула бойынша» тәсілі үшін меншікті формулалар — өзіндік құннан, валюта бағамынан, бәсекелестер бағаларынан есептеу.
- Бағаны қалыптастырудың қайта анықталатын жалпы модульдері: типтік модульдерді өзгертпей, бағаны алудың меншікті логикасын (
РассчитатьЦенуПоВидуЦенжәне байланыстылар) енгізу. - Қосымша деректемелер/мәліметтер: баға түрлерін салалық жіктеу үшін қасиеттер тетігі (
ПланВидовХарактеристик) арқылы. - Алмасу ережелері/интеграция: баға түрлерін және номенклатура бағаларын сыртқы жүйелерге (сайт, маркетплейс, ЭШФ контуры) шығару.
2026 жылға арналған ҚР анықтамалық мәндері (бағалар мен салықтарды пайдаланатын есептеулер үшін)
| Көрсеткіш | 2026 жылғы мәні |
|---|---|
| ҚҚС ставкасы | 16 % |
| АЕК | 4 325 ₸ |
| ЕТМ | 85 000 ₸ |
| ЖТС бойынша базалық салықтық шегерім | 30 АЕК/ай, жылына 360 АЕК-тен аспайды |
| ЖТС | жылдық табыстың 8 500 АЕК дейін 10 %, одан жоғарысына 15 % |
| МЗЖ | 10 % (база шегі — 50 ЕТМ) |
| МЗЖЖ | 3,5 % |
| МӘМС / ӘМС | 2 % / 3 % |
| ӘЖ | 5 % |
| Әлеуметтік салық | 6 % |