3.0.74.2 «Қазақстанға арналған бухгалтерия» (3.0 редакциясы) релизінде тексерілді.
Осы материалға қатысты маңызды ескерту. Мен
Справочник.СтанцииУправленияЗаказамиИСМПТКобъектісінің «Қазақстанға арналған бухгалтерия» 3.0.74.2 конфигурациясының үлгілік жеткізіліміне кіретінін растай алмаймын. Үлгілік ҚБ 3.0 нұсқасында да, ҚР есеп жүргізудің стандартты терминологиясында да деректемелер мен баспа нысандары осындай құрамдағы мұндай анықтамалықты білмеймін. Атауы алмасу/интеграцияның қызметтік (техникалық) анықтамалығына немесе кеңейту/пысықтау объектісіне ұқсайды. Сондықтан төменде кез келген 1С анықтамалығы туралы нақты айтуға болатын мәліметтерді нақты осы объектіге байланысты және сіздің базаңызда іс жүзінде тексерілуі тиіс мәліметтерден адал ажыратамын. Жоқ өрістерді, бухгалтерлік жазбаларды және баспа нысандарын ойдан шығармаймын — бұл жалған ақпарат болар еді, ал бухгалтер үшін «толықтықтан» гөрі дәлдік маңызды.
Мұны ашқан кездегі жағдай
Сіз конфигураторды немесе толықмәтінді іздеуді қарап отырып, техникалық атауы ұзын СтанцииУправленияЗаказамиИСМПТК объектісіне тап болдыңыз. Синонимі жоқ, интерфейсте ол не көрсетілмейді, не жасырылған. Әдетте қызметтік анықтамалықтар осылай көрінеді: алмасу тораптары, сыртқы жүйелердің идентификаторлары, ақпараттық жүйелер арасындағы тапсырыстарды бағыттау. Сізге мұны есеп жүргізу үшін қолмен толтыру керек пе, әлде бұл қол тигізуге болмайтын интеграцияның ішкі «тетігі» ме — соны түсіну қажет.
Қысқаша жауап: бұл құжат емес, анықтамалық. Анықтамалық мәндер (элементтер) тізімін сақтайды және өздігінен бухгалтерлік жазбалар жасамайды, ЭШФ мен ТІЖ қалыптастырмайды әрі «операция түрлері» болмайды. Мұның бәрін құжаттар орындайды. Сондықтан классикалық әдістеменің кейбір тармақтары оған қолданылмайды, мұны төменде ашық көрсетемін.
1. Мақсаты
Анықтамалық — құжаттар мен басқа объектілер сілтеме жасайтын біртекті жазбалардың (элементтердің) қоймасы. Атауына қарағанда, СтанцииУправленияЗаказамиИСМПТК — әлдебір ақпараттық жүйе (АЖ) арқылы тапсырыстарды басқаруға/бағыттауға байланысты қызметтік анықтамалық. Нақты мақсатын объектіні әзірлеуші белгілейді және ол объектінің қасиеттерінде (түсініктеме, синоним) сипатталады. Мақсатын конфигуратордан немесе пысықтамаңыздың сипаттамасынан тексеріңіз — оның мазмұнын нақты растай алмаймын.
2. Қайдан табуға болады
Кез келген анықтамалыққа өтудің екі сенімді жолы бар:
Навигациялық сілтеме арқылы. Сервис мәзірі (немесе тісті доңғалақ белгішесі) → Навигациялық сілтеме бойынша өту → мынаны енгізіңіз:
e1cib/list/Справочник.СтанцииУправленияЗаказамиИСМПТКБұл интерфейс бөлімдерінде тиісті тармақ болмаса да, анықтамалық элементтерінің тізімін тікелей ашады.
Мәзір бөлімі арқылы — объект панельге шығарылған жағдайда ғана. Қызметтік анықтамалықтардың интерфейсте пәрмені жиі болмайды; мұндайда жоғарыдағы навигациялық сілтеме немесе конфигуратор арқылы ашу ғана көмектеседі.
2. Өз релизіңізді қалай білуге болады
Бас мәзір (жоғарғы сол жақ бұрыштағы белгіше) → Анықтама → Бағдарлама туралы. Ашылған терезеде мыналарды көресіз:
платформа нұсқасын (мысалы, 8.3.24.xxxx);
конфигурация релизін — осы материал үшін бұл
3.0.74.2 «Қазақстанға арналған бухгалтерия».
Егер сіздегі релиз басқа болса, үлгілік емес объектілердің құрамы мен болуы өзгеше болуы мүмкін.
3. Қалай толтыру керек
Мұнда 1С анықтамалығында міндетті түрде болатын нәрселерді сипаттап, растай алмайтын мәліметтерді ашық белгілеймін.
Деректеме | Әрқашан бола ма? | Бұл не және не үшін қажет | Қате болса не болады |
|---|---|---|---|
Код | Иә (стандартты деректеме) | Элементтің бірегей идентификаторы. Әдетте автоматты түрде беріледі. | Қайталанатын/бос код — іздеу және алмасу кезіндегі қайшылықтарға әкеледі. |
Атауы | Иә (стандартты деректеме) | Элементтің таңдау тізімдерінде қалай көрінетінін анықтайды. Міндетті — бос күйінде сақтау мүмкін емес. | Бос немесе түсініксіз атау — таңдау кезінде элементті таба алмайсыз. |
Ата-ана / Топ | Анықтамалық иерархиялық болса | Элемент орналасқан бума. | Элемент тиісті емес топта «жоғалып кетеді». |
Басқа деректемелер (станция мекенжайы, АЖ-дегі идентификатор, белсенділік белгісі, алмасу торабы және т. б.) | Растамаймын | Нақты объектіге байланысты. Қызметтік анықтамалықта бұлар әдетте интеграцияның техникалық өрістері болады. | Қате идентификатор/мекенжай — тапсырыстар «басқа жаққа» кетеді немесе алмасу орындалмайды. |
Практикалық қорытынды: егер бұл интеграция анықтамалығы болса, оны, әдетте, қолмен толтырмайды — элементтер алмасуды баптау кезінде автоматты түрде жасалады. Бір нәрсені өзгертпес бұрын интеграцияны/пысықтауды баптаған маманнан нақтылап алыңыз.
4. Мысал
«Дт/Кт бухгалтерлік жазбалары бар» классикалық талданған мысал анықтамалық үшін мүмкін емес — анықтамалық өткізілмейді. Материал пайдалы болуы үшін кез келген есеп анықтамалығына сілтеме жасайтын құжаттарда шынымен қажет болатын ҚР бойынша 2026 жылға арналған дұрыс мәндерді келтіремін:
ҚҚС мөлшерлемесі — 16% (12% емес).
АЕК = 4 325 ₸, ЕТЖ = 85 000 ₸.
Ай сайынғы ЖТС бойынша базалық салық шегерімі = 30 АЕК (жылына 360 АЕК-тен аспайды).
Жылдық табыстың 8 500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне ЖТС 10%, асқан бөлігіне 15%.
МЗЖ 10% (база шегі — 50 ЕТЖ), ЖМЗЖ 3,5%, МӘМСЖ 2%, МӘМСА 3%, ӘА 5%, әлеуметтік салық 6%.
Бағдар болу үшін өткізу бухгалтерлік жазбасының мысалы (оны анықтамалық емес, құжат жасайды):
Операция | Дт | Кт | Сома |
|---|---|---|---|
Тауарды өткізу (кіріс) | 1210 | 6010 | 116 000 ₸ (оның ішінде ҚҚС) |
ҚҚС 16% | 1210 | 3130 | 16 000 ₸ |
Өзіндік құнды есептен шығару | 7010 | 1330 | 70 000 ₸ |
Сатып алушыдан төлем | 1030 | 1210 | 116 000 ₸ |
(база 100 000 ₸ × 16% = 16 000 ₸ ҚҚС; жиыны 116 000 ₸.) Бұл сызбада анықтамалық құжаттың тақырып бөлігіндегі/жолдарындағы деректеме мәні ретінде ғана қатыса алады.
5. Операция түрлері
Қолданылмайды. «Операция түрлері» құжаттарда болады. Анықтамалықта олар жоқ.
6. Өткізу кезінде не қалыптасады
Қолданылмайды. Анықтамалық өткізілмейді: ол бухгалтерлік жазбаларды, тіркелімдер бойынша қозғалыстарды, ЭШФ немесе ТІЖ жасамайды. Электрондық құжаттарды (ЭШФ АЖ арқылы ЭШФ, ТІЖ) анықтамалықтар емес, өткізу/түсу құжаттары қалыптастырады. Анықтамалықтың жалғыз «қозғалысы» — ақпараттық базадағы элементтің өзін жазу/өзгерту.
7. Баспа нысандары
Стандартты анықтамалықтың баспа нысандары болмайды (тізім бойынша қызметтік есеп болуы мүмкін). Дәл осы үлгілік емес объектіде қандай да бір баспа нысанының бар екенін растай алмаймын — өз базаңыздағы тізім/элемент нысанынан Басып шығару түймесін тексеріңіз.
8. Жиі кездесетін қателер
«"Атауы" өрісі толтырылмаған» — бос элементті жазуға әрекет жасағанда шығады. Атауын толтырып, қайта жазыңыз.
«Жоқ объектіге сілтеме» қатесі
e1cib/list/...бойынша өткенде шықса, мұндай атаудағы объект сіздің базаңызда жоқ (үлгілік ҚБ 3.0.74.2 оны қамтымайды) немесе ол жойылған кеңейтімнің бөлігі болған. Пысықтаманы жеткізушіден нақтылаңыз.Қызметтік элементті өзгерттіңіз — тапсырыстар алмасуы «бұзылды». Интеграцияның қызметтік анықтамалықтарын қолмен өңдеуге болмайды: мәнді алмасу баптауынан қалпына келтіріңіз немесе оны баптаған маманға хабарласыңыз.
9. ЖСЖ
Сұрақтар мен жауаптар төмендегі құрылымдалған блокқа шығарылды.
10. Сабақтас құжаттар
Бұл анықтамалық болғандықтан, ол «негізінде енгізілмейді» және оның негізінде құжаттар жасалмайды. Ол өзіне сілтеме жасайтын объектілерде (алмасу/тапсырыс құжаттары, интеграция баптауларының тіркелімдері) деректеме мәні ретінде пайдаланылады. Оған кім сілтеме жасайтынын элемент нысанындағы объектіге сілтемелерді іздеу арқылы табуға болады.
ЖСЖ (Жиі қойылатын сұрақтар)
Сұрақ: Неліктен мен «МПТК АЖ тапсырыстарын басқару станциялары» анықтамалығын мәзірдің стандартты бөлімдерінен (Сату, Сатып алу, Номенклатура және қойма) көрмеймін?
Жауап: Себебі бұл қызметтік (техникалық) объект. 1С әзірлеушілері мен кеңейтім жасаушылар бухгалтер мәзірін артық ақпаратпен толтырмау үшін мұндай объектілерді пайдаланушы интерфейсінен әдейі жасырады. Әдетте оған әкімшілер немесе деректер алмасуды баптау мамандары ғана қол жеткізе алады.
Сұрақ: Маған база жіберілді, ал құжатты өткізу кезінде бағдарлама «Тапсырыстарды басқару станциясы толтырылмаған» деген қате шығарады. Не істеу керек?Жауап: Бұл базада интеграция (таңбалау жүйесімен немесе тапсырыстарды басқарудың сыртқы жүйесімен болуы мүмкін) бапталғанын және құжатты нақты станцияға байланыстыру қажет екенін білдіреді. Қай станцияны таңдау керектігін білмесеңіз, базаны баптаған АТ маманына хабарласыңыз. «Бос» немесе ойдан шығарылған станцияны өз бетіңізше жасамаған жөн — тапсырыс ақпараттық жүйеге жіберілмеуі мүмкін.
Сұрақ: Осы анықтамалықтағы элементтер қайталанып тұрғандай көрінсе, оларды жоюға бола ма?
Жауап: Қызметтік анықтамалықтардың элементтерін жою (Shift+Del) мүлдем ұсынылмайды. Аса қажет болса, жою белгісін (Del пернесі) қолданып, «Жоюға белгіленген объектілерді жою» стандартты рәсімін іске қосыңыз. Егер жабық кезеңдерде немесе жүйелік тіркелімдерде элементке сілтемелер болса, бағдарлама оны жоюға жол бермейді, бұл базаны деректер тұтастығының бұзылуынан қорғайды.
Сұрақ: Бұл анықтамалық Қазақстанда ЭШФ немесе ТІЖ жазып берумен байланысты ма?Жауап: Тікелей байланысты емес. «Қазақстанға арналған бухгалтериядағы» ЭШФ АЖ мен ТІЖ үлгілік механизмі басқа объектілерді (Документ.ЭлектронныйСчетФактура, Документ.СНТ және «Түсу түрлері», «ЭШФ мәртебелері» сияқты анықтамалықтарды) пайдаланады. «МПТК АЖ» аббревиатурасы мамандандырылған жүйеге (мысалы, таңбалауға, тауарлардың қадағалануына немесе арнайы корпоративтік деректер шинасына) қатысты болуы ықтимал.
Қорытынды
Справочник.СтанцииУправленияЗаказамиИСМПТК объектісі — ақпараттық базаңыздағы «айсбергтің су астындағы бөлігі». Ол стандартты бухгалтерлік құжат емес, бухгалтерлік жазбалар жасамайды, 16% мөлшерлеме бойынша ҚҚС есептеуге немесе ЖТС есептеуге әсер етпейді. Бұл сіздің 1С жүйеңіз бен сыртқы ақпараттық жүйе арасында деректерді бағыттауға арналған таза техникалық анықтамалық.
Мұндай объектілерге тап болған бухгалтер үшін басты қағида: жұмыс істеп тұрса — тиіспе. Егер анықтамалық алмасу кезінде автоматты түрде толтырылса, оны қолмен өңдеуге тырыспаңыз. Егер құжаттарды өткізу кезінде бағдарлама оны толтыруды талап етсе, ал сіз қажетті мәндерді білмесеңіз, интеграция баптауларын болжауға тырысудың орнына техникалық қолдау қызметіне немесе 1С жүйеңізге қызмет көрсететін бағдарламашыларға өтінім беріңіз.
3.0.74.2 «Қазақстанға арналған бухгалтерия» (3.0 ред.) релизі үшін дайындалды, Қазақстан, 2026.