1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Есеп (Report / Отчет) |
| Аты | ВыручкаИСебестоимостьРозничныхПродаж |
| Толық аты | Отчет.ВыручкаИСебестоимостьРозничныхПродаж |
| Синонимі | «Бөлшек сатудың кірісі мен өзіндік құны» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған сауданы басқару, ред. 3.4.5.21 |
| Іске асыру негізі | Деректерді компоновкалау жүйесі (ДКЖ) |
| Қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Бөлшек сатудың кірісі мен өзіндік құны». Тікелей навигациялық сілтеме: e1cib/list/Отчет.ВыручкаИСебестоимостьРозничныхПродаж |
Мақсаты. Есеп бөлшек сауда нәтижесін талдауға арналған: ол бөлшек саудадан түскен кірісті сатылған тауарлардың өзіндік құнымен салыстырады және аналитикалар бөлінісінде (ұйым, қойма/дүкен, ККМ кассасы, номенклатура, кезең) жалпы пайданы (маржаны) және рентабельділікті шығарады. Бөлшек сауда басшысы, тауартанушы және бухгалтер сауда нүктелерінің, тауар топтарының және жеке позициялардың пайдалылығын бақылау үшін пайдаланады.
Объект есеп болғандықтан, ол тек регистрлерден деректерді оқиды және жазу/өткізуді орындамайды — қозғалыстар қалыптастырмайды (5-бөлімді қараңыз).
2. Деректемелер және деректерді компоновкалау құрылымы
Есептің құжаттағы мағынасында бас бөлім деректемелері мен кестелік бөліктері жоқ. Оның «құрылымы» ДКЖ макетімен (ОсновнаяСхемаКомпоновкиДанных) және баптаулар құрамымен беріледі. Төменде — типтік құрам.
2.1. Схема параметрлері (есептің бас бөлігі)
| Параметр | Мақсаты |
|---|---|
НачалоПериода / КонецПериода |
Талданатын кезеңнің шекаралары (формадағы стандартты «Кезең») |
Организация |
Ұйым бойынша іріктеу; бос болса — барлығы бойынша |
Склад (дүкен, бөлшек сауда қоймасы) |
«Бөлшек» түріндегі сауда нүктесі/қойма бойынша іріктеу |
КассаККМ |
ККМ кассасы бойынша іріктеу (кассаға дейін нақтылау кезінде) |
Валюта |
Сомаларды көрсету валютасы — теңге (₸) |
2.2. Деректер жиынының өрістері (ресурстар мен топтастырулар)
| Өріс | ДКЖ-дағы рөлі | Мағынасы |
|---|---|---|
Организация, Склад, КассаККМ |
Өлшем/топтастыру | Жоғарғы деңгейдегі аналитика |
Номенклатура, ХарактеристикаНоменклатуры |
Өлшем/топтастыру | Тауарлық аналитика |
Количество |
Ресурс | Сатылған тауар саны |
Выручка (СуммаПродажи) |
Ресурс | ҚҚС-сыз өткізу сомасы, ₸ |
Себестоимость |
Ресурс | Есептен шығарылған тауардың өзіндік құны, ₸ |
ВаловаяПрибыль |
Ресурс (есептелетін) | Выручка − Себестоимость, ₸ |
Рентабельность |
Ресурс (есептелетін) | ВаловаяПрибыль / Выручка × 100, % |
СуммаНДС |
Ресурс | Бөлшек сауда өткізілімінен ҚҚС; ҚР ставкасы 2026 жылға — 16 % |
Чек бойынша бөлшек сауда бағасы, әдетте, ҚҚС-ты қамтиды; кірісті есептеу үшін ҚҚС 16 % ставкамен бөлінеді. Мысалы: 116 000 ₸ чек → кіріс (табыс) 100 000 ₸, ҚҚС 16 000 ₸.
3. Пішіндер
| Пішін | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
ФормаНастроек / есептің негізгі пішіні |
Есеп пішіні | Кезеңді, іріктеулерді, топтастыруларды баптау, қалыптастыруды іске қосу және нәтижені кестелік құжат өрісіне шығару |
Настройки (ДКЖ-ның пайдаланушы баптаулары) |
Есеп пішініне енгізілген | Кеңейтілген баптауларды ашпай-ақ Период, Организация, Склад параметрлеріне жылдам қол жеткізу |
Есеп үшін бөлек таңдау/тізім пішіні қажет емес — ашу навигациялық сілтеме немесе ішкі жүйе командасы арқылы жүзеге асады. ДКЖ есебінің стандартты пішіні есеп нұсқаларын, жылдам іріктеулерді, топтастыруларды, шартты форматтауды және детализацияларды ұсынады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Тіркелген evidence-те тек naznachenie фасеті (мақсаты және интерфейстегі жол) бар. Объект модульдерінің бастапқы BSL-коды evidence-те тіркелмеген, сондықтан төменде — осы конфигурация үшін ДКЖ негізіндегі есептің типтік өңдеушілері (нақты аттар/жолдар 3.4.5.21 нақты құрастырылымында тексеруді қажет етеді).
Есеп объектісінің модулі (МодульОбъекта):
ПриКомпоновкеРезультата(ДокументРезультат, ДанныеРасшифровки, СтандартнаяОбработка)— нәтижені шығаруды ұстап алу: кестелік құжатты бағдарламалық түрде толық рәсімдеу, тәуелді көрсеткіштерді есептеу (маржа, рентабельділік), қажет болған жағдайда —ПроцессорКомпоновкиДанныхарқылы қолмен компоновкалауменСтандартнаяОбработка = Ложь.
Есеп пішінінің модулі (Форма.МодульФормы):
ПриСозданииНаСервере(Отказ, СтандартнаяОбработка)— әдепкі кезеңді инициализациялау, пайдаланушы баптауларынан ұйым бойынша іріктеуді орнату, элементтердің қолжетімділігін баптау.ПриОткрытии(Отказ)— командалар мен сыртқы көріністі қосымша баптау.<Параметр>ПриИзменении(Элемент)(мысалыОрганизацияПриИзменении) — жылдам іріктеулерді компоновщик баптауларымен синхрондау.- Детализация өңдеушілері (
ДетальныеЗаписиВыбор/ ДКЖ-ның стандартты детализациясы) — тіркеуші құжаттарға (ККМ чектеріне, бөлшек сатылым туралы есептерге) өту.
Тексеруді қажет етеді: процедуралардың нақты тізімі және жол нөмірлері — тек 3.4.5.21 нақты құрастырылымының бастапқы кодтары бойынша; патч-нұсқалар арасында олар өзгереді.
5. Деректер көздері (есеп қозғалыстар қалыптастырмайды)
Есеп — оқитын объект: ол өткізілмейді және регистрлерге қозғалыстар жазбайды. Ол деректерді бөлшек сауда құжаттарымен («Бөлшек сатылым туралы есеп», «ККМ чегі», «Тауарлар мен қызметтерді өткізу») толтырылатын регистрлерден алады. Типтік көздер:
| Көзі | Не алынады |
|---|---|
| «Сатылымдардың кірісі мен өзіндік құны» / «Сатылымдар» жинақтау регистрі | Кіріс, өзіндік құн, саны, жалпы пайда |
| «Қоймалардағы тауарлар» / «Тауарлардың өзіндік құны» регистрі | Есептен шығару өзіндік құны (орташа/ФИФО бойынша) |
| «Бөлшек сатылымдар» / «ККМ кассаларындағы ақша қаражаттары» регистрі | ККМ кассалары мен бөлшек чектер бойынша деректер |
Көрсеткіштердің негізінде жатқан бухгалтерлік жазулар (ҚР типтік шоттар жоспары бойынша)
Есеп бөлшек сауда құжаттарымен қалыптастырылатын қаржылық нәтижені бейнелейді. Сомалардың көзін түсіну үшін — бөлшек саудада өткізудің типтік бухгалтерлік жазулары (₸):
| Операция | Дебет | Кредит | Түсініктеме |
|---|---|---|---|
| Кассаға/шотқа кірістің түсуі | 1030 | 6010 | Өткізуден түскен табыс (ҚҚС-сыз) |
| Өткізуден ҚҚС есептеу | 6010 (немесе есеп айырысу шоты) | 3130 | Төленуге тиіс ҚҚС, ставка 16 % |
| Сатылған тауарлардың өзіндік құнын есептен шығару | 7010 | 1330 | Өткізу өзіндік құны / тауарлар |
Анықтама үшін — ҚР шоттар жоспарының пайдаланылатын шоттары: 1210 (сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ), 1030 (ағымдағы шоттардағы ақша), 1330 (тауарлар), 3310 (жеткізушілер алдындағы КБ), 3130 (төленуге тиіс ҚҚС), 6010 (өткізуден түскен табыс), 7010 (өткізу өзіндік құны).
Есеп көрсеткіштері:
- Кіріс = 6010 кредиті бойынша айналым (ҚҚС-сыз табыс);
- Өзіндік құн = 7010 дебеті бойынша айналым;
- Жалпы пайда = Кіріс − Өзіндік құн;
- Рентабельділік = Жалпы пайда / Кіріс × 100 %.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Есеп (құжаттан айырмашылығы) «негізінде енгізу» механизміне қатыспайды және басқа объектілердің негізінде енгізілмейді. Байланысты объектілер — оның деректер көздері және детализация нүктелері:
- Құжаттар: «Бөлшек сатылым туралы есеп», «ККМ чегі», «Тауарлар мен қызметтерді өткізу», «Кассаға түсу ордері», «Тауарларды түгендеу».
- Аналитика анықтамалықтары: «Ұйымдар», «Қоймалар (дүкендер)», «ККМ кассалары», «Номенклатура», «Номенклатура сипаттамалары».
- ҚР электрондық құжаттары: бөлшек сауда өткізілуі ЭШС жазып берумен (ЭШС АЖ арқылы) және бақыланатын тауарларды жылжыту кезінде — ТЖЖ (СНТ) шығарумен қоса жүреді; бұл құжаттар — өткізу сомаларының көзі және растамасы, бірақ есеппен қалыптастырылмайды.
- Детализация: есеп ұяшықтарынан пайдаланушы тіркеуші құжаттарға және ДКЖ баптауларына өтеді.
7. Кеңейту нүктелері
- ДКЖ есеп нұсқалары — кодты өзгертпей пайдаланушы нұсқаларын қосу (ККМ кассалары бойынша, тауар топтары бойынша, маржаның ABC-талдауы).
- Конфигурацияны кеңейту — көрсеткіштер/рәсімдеу қосу үшін пішіннің
ПриКомпоновкеРезультатажәнеПриСозданииНаСерверепроцедураларын қайта анықтау; пішін деректемелерін қосу. - Сыртқы есеп / қосымша есеп (БҚЖ) — қолдаудан шығармай, «Қосымша есептер мен өңдеулер» ішкі жүйесі арқылы қосу.
- ДКЖ макеті — кеңейтудегі өзгертілген схема көшірмесі арқылы есептелетін өрістерді (
ВаловаяПрибыль,Рентабельность, ҚҚС үлесі) және ресурстарды қосу. - Функционалдық опциялар мен рөлдер — есептің көрінуін және аналитика құрамын басқару.
Тексеруді қажет етеді: қолдаудан шығармай үздіксіз кеңейту мүмкіндігі нақты ақпараттық базаның үйлесімділік режимі мен қолдау баптауларына байланысты.
ҚР анықтамалық нормалары (2026)
Байланысты есептеулерде (өткізу, сатушылардың жалақысы, нүкте салықтары) қолданылады, мәндер — 2026 жылға өзекті:
- ҚҚС ставкасы — 16 %; АЕК — 4 325 ₸; ең төменгі жалақы — 85 000 ₸.
- ЖТС: базалық шегерім айына 30 АЕК (жылына 360 АЕК-тен аспайды); жылдық табыстың 8 500 АЕК-іне дейін ставка 10 %, одан асқан бөлігіне 15 %.
- МЗЖ — 10 % (база шегі 50 ең төменгі жалақы); МӘЗЖ — 3,5 %; ЖТМСҚ — 2 %; МӘМСҚ — 3 %; ӘЖ — 5 %; әлеуметтік салық — 6 %.