1. Объектіні сәйкестендіру
Қасиет | Мәні |
|---|---|
Объект түрі | Есеп |
Атауы | СправкаРасчетСебестоимостиПродукцииИУслуг |
Толық атауы | Отчет.СправкаРасчетСебестоимостиПродукцииИУслуг (Reports.СправкаРасчетСебестоимостиПродукцииИУслуг) |
Синонимі | «Өнімдер мен қызметтердің өзіндік құны» анықтама-есебі |
Конфигурация | «Қазақстанға арналған бухгалтерия», 3.0 редакциясы, 3.0.74.2 шығарылымы |
Іске асыру негізі | Деректерді құрастыру жүйесі (ДҚЖ) |
Көрсеткіштер валютасы | Теңге (₸) |
Мақсаты. Басқарушылық және бухгалтерлік есепке арналған талдамалық есеп. Таңдалған кезеңде шығарылған өнімдер мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құнын есептеуге және талдауға арналған. Бухгалтерлер мен қаржы талдаушылары оны өндірістік шығындарды бақылау, өзіндік құнды калькуляциялау, тікелей және жанама шығыстардың құрамын, аяқталмаған өндіріс қалдықтарын талдау және басқарушылық есептілікті қалыптастыру үшін пайдаланады. Есеп кезеңнің, ұйымның, бөлімшелердің және көрсеткіштер жиынтығының бапталатын параметрлерімен пайдаланушының сұрауы бойынша қалыптастырылады.
1С жүйесінде қайдан табуға болады:
«Операциялар» бөлімі → «“Өнімдер мен қызметтердің өзіндік құны” анықтама-есебі».
2. Параметрлер (деректемелер) және кестелік бөліктер
2.1 Тақырып бөлігінің параметрлері (есеп баптаулары)
Атауы | Түрі | Міндеттілігі | Мақсаты |
|---|---|---|---|
НачалоПериода | Күн (xs:dateTime) | DontCheck | Өзіндік құнды талдау кезеңінің басталу күні. Шығындар мен өнім шығарылымы туралы деректерді іріктеуге арналған уақыт аралығының сол жақ шегін айқындайды. |
КонецПериода | Күн (xs:dateTime) | DontCheck | Талдау кезеңінің аяқталу күні. Аралықтың оң жақ шегін айқындайды. НачалоПериода параметрімен бірге өзіндік құнды есептеу ауқымын құрайды. |
ПредставлениеСпискаОрганизаций | Жол | DontCheck | Есеп тақырыбы мен баптауларына арналған таңдалған ұйымдардың мәтіндік көрінісі. Ұйымдарды тізімнен таңдаған кезде автоматты түрде қалыптастырылады. |
ПредставлениеСпискаПодразделений | Жол | DontCheck | Таңдалған бөлімшелердің мәтіндік көрінісі. Деректерді құрылымдық бірліктер бойынша сүзу және баптауларда көрсету үшін пайдаланылады. |
РежимРасшифровки | Булево | DontCheck | Егжей-тегжейлеуді белсендіру жалаушасы. Қосылған кезде өзіндік құн көрсеткіштерінен қолжетімді есепке алу деректеріне өтуге мүмкіндік береді. |
НаборПоказателейОтчета | Сан (xs:decimal) | ShowError | Міндетті параметр. Есеп көрсеткіштерінің құрамын айқындайды: тікелей шығындар, жанама шығыстар, аяқталмаған өндіріс және нұсқада көзделген басқа көрсеткіштер. Нәтиженің құрылымына әсер етеді. |
СНачалаГода | Булево | DontCheck | Өспелі қорытындымен есептеу жалаушасы. Орнатылған кезде ағымдағы жылдың басын кезеңнің бастапқы шегі ретінде белгілеп, жыл басынан бергі есептеуді қамтамасыз етеді. |
НачалоПериода және КонецПериода параметрлері іс жүзінде кезеңнің стандартты элементі арқылы толтырылып, қалыптастыру сәтінде екі шекке бөлінеді.
2.2 Кестелік бөліктер
Есепте кестелік бөліктер жоқ. Барлық дерек параметрлер мен пайдаланушы баптауларының негізінде деректерді құрастыру схемасы арқылы динамикалық түрде қалыптастырылады. Шығыс көрсеткіштері, деректер жиынтықтары, ресурстар мен топтаулар объектінің деректемелерінде емес, негізгі құрастыру схемасында сипатталған.
3. Нысандар
Нысан | Мақсаты |
|---|---|
ФормаОтчета | Пайдаланушының негізгі нысаны. Кезеңі, ұйымы, бөлімшелері, көрсеткіштер жиынтығы мен режим жалаушалары бар баптаулар тақтасын, кестелік құжат түріндегі нәтиже аймағын, сондай-ақ іріктеу, сұрыптау және шартты безендіруді басқару элементтерін қамтиды. Ол арқылы параметрлер бапталады, нәтиже қалыптастырылады және көрсеткіштер толық жазылады. |
Пайдаланушылық жұмыс үшін стандартты құрастыру механизмі қолданылады: жылдам баптаулар тақтасы ДҚЖ схемасы бойынша қалыптастырылады, ал кеңейтілген баптаулар нұсқа мен есеп баптауларын өзгерту командалары арқылы қолжетімді.
4. Модульдердің негізгі рәсімдері
Есептің жұмысы ДҚЖ механизміне және оның нысанының өңдеуіштеріне негізделген. Қолжетімді рәсімдердің құрамы конфигурацияның нақты шығарылымының іске асырылуына байланысты. Конфигураторда объект пен нысан модулінде іс жүзінде бар рәсімдерді басшылыққа алу керек.
Нысан модулі (ФормаОтчета):
ПриСозданииНаСервере — өңдеуіш болған жағдайда нысанды, параметрлерді және қолжетімді интерфейс элементтерін бастапқы баптауды орындайды.
ПриОткрытии — өңдеуіш болған жағдайда нысан ашылғаннан кейін интерфейсті баптайды.
Кезең, ұйым және бөлімшелер өрістерінің өзгеру өңдеуіштері, егер мұндай логика нысан модулінде көзделсе, байланысты параметрлер мен таңдалған мәндердің көріністерін жаңартады.
ПриИзмененииНабораПоказателей — рәсім болған жағдайда таңдалған жиынтыққа сәйкес шығарылатын өрістер мен топтаулардың құрамын ауыстырады.
ОбработкаРасшифровки — өңдеуіш болған жағдайда таңдалған көрсеткіштің қолжетімді егжей-тегжейіне өтуді қамтамасыз етеді.
Есеп объектісінің модулі:
ПриКомпоновкеРезультата — рәсім болған жағдайда нәтиже қалыптастырылғанға дейін құрастыру құралын бағдарламалық баптау, параметрлер мен іріктеулерді беру үшін пайдаланылады.
Рәсімдердің нақты құрамы 3.0.74.2 шығарылымының конфигурациясымен айқындалады және конфигуратордағы объект пен нысан модульдерінде көрсетіледі.
5. Деректер, тіркелімдер және шоттар (қалыптастыру логикасы)
Есеп өнім шығаруға, қызмет көрсетуге және шығындарға байланысты есепке алу деректерін талдайды. Деректер жиынтықтарының, өрістер мен талдамалардың нақты құрамы таңдалған есеп нұсқасының құрастыру схемасымен айқындалады.
Бухгалтерлік есеп тіркелімі «Шаруашылық есеп» есеп баптауларында көзделген шоттар бойынша айналымдар мен қалдықтарды алу үшін пайдаланылуы мүмкін:
Шот | Атауы | Анықтама-есептегі рөлі |
|---|---|---|
8010–8040 / шығындар шоттары | Негізгі және қосалқы өндіріс, үстеме шығыстар | Қолжетімді өндірістік талдама бойынша тікелей және жанама шығындарды талдау. |
1330 | Тауарлар | Көзделген есепке алу талдамасында қорлар туралы деректерді көрсету. |
7010 | Өткізілген өнімдер мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құны | Есептің қолжетімді көрсеткіштері құрамында өткізу өзіндік құнын талдау. |
6010 | Өнімді өткізуден және қызмет көрсетуден түскен кіріс | Көрсеткіштерді салыстыру көзделген есеп нұсқаларында кіріс туралы деректерді пайдалану. |
Құрастыру схемасында шығарылымды, шығындарды бөлуді және аяқталмаған өндірісті көрсету үшін қажетті өндіріс пен шығындарды есепке алу кіші жүйелерінің деректері де пайдаланылуы мүмкін.
Таңдалған көрсеткіштер жиынтығына байланысты есепте көрсетілетін мәліметтер:
қолжетімді талдамалық қималардағы кезең ішіндегі тікелей шығындар сомасы;
бөлінген жанама шығыстар;
кезең басындағы және соңындағы аяқталмаған өндіріс қалдықтары;
шығарылымның нақты өзіндік құны және бірліктің өзіндік құны;
СНачалаГода параметрі қосылған кезде — жыл басынан бері өспелі қорытындымен көзделген көрсеткіштер.
Сабақтас есептеулерде қолданылатын ҚР-ның 2026 жылға арналған қолданыстағы мәндері:
ҚҚС мөлшерлемесі — 16 %;
АЕК — 4 325 ₸;
ЕТЖ — 85 000 ₸;
ЖТС бойынша базалық салық шегерімі — 30 АЕК.
Есеп айырысулар және ақша: сатып алуға, төлеуге және өткізуге байланысты деректерде 1210 — сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі, 1030 — ағымдағы банктік шоттардағы ақша, 3310 — жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек шоттары кездесуі мүмкін.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Негізінде енгізу мүмкіндігі жоқ: есеп құжат болып табылмайды, сондықтан оған негізінде енгізу командасы қолданылмайды.
Деректер көздері: өндіріс, өнім шығару, қызмет көрсету, материалдарды есептен шығару, шығыстарды бөлу, өткізу құжаттарының және кезеңді жабудың регламенттік операцияларының есепке алу деректері.
Толық жазу есеп көрсеткіштерін ДҚЖ баптаулары шегіндегі қолжетімді есепке алу деректерімен байланыстырады.
ҚР электрондық құжаттары: өткізу көрсеткіштерін ЭШФ және ТІЖ-ге байланысты есепке алу деректерімен салыстыруға болады. Электрондық құжаттармен жұмыс конфигурацияның осыған арналған бөлімдері мен объектілерінде орындалады.
7. Кеңейту нүктелері
Есеп нұсқалары (ДҚЖ): нұсқаны өзгерту командасы арқылы пайдаланушы нұсқаларын жасау және сақтау.
Конфигурацияны кеңейту: конфигурацияны қолдау қағидаларын ескере отырып, кеңейту арқылы құрастыру схемасын немесе нысанды өзгерту.
Қосымша көрсеткіштер жиынтықтары: НаборПоказателейОтчета параметрі мәндерінің тізбесін және онымен байланысты ДҚЖ топтаулары мен ресурстарын кеңейту.
Шартты безендіру және іріктеулер: нысанның пайдаланушылық баптаулары арқылы аяқталмаған өндірісті, теріс өзіндік құнды және ауытқуларды ерекшелеуді баптау.
Сыртқы деректер жиынтықтары және сыртқы есеп: пайдаланылатын конфигурацияның мүмкіндіктері шегінде типтік емес пысықтаулар үшін қолдану.
Типтік кіші жүйелер: егер бұл функциялар ақпараттық базада қосылған болса, есептерді тарату және пайдаланушы баптауларын сақтау мүмкіндіктерін пайдалану.
Есеп бухгалтерлерге, экономистерге және қаржы басшыларына арналған талдамалық құрал болып табылады. Ол өзіндік құнды калькуляциялауды ашып көрсетуге, тікелей және бөлінген жанама шығыстарды, аяқталмаған өндірістің қозғалысы мен қалдықтарын талдауға, сондай-ақ конфигурацияда көзделген талдамалық қималарда өнімнің немесе қызметтің нақты өзіндік құнын айқындауға көмектеседі.
Сұрақтар мен жауаптар
Неліктен есеп деректері ай жабылғанға дейін және жабылғаннан кейін өзгеше болуы мүмкін?
Кезеңді жабудың регламенттік операциялары қорытынды өзіндік құнға әсер ететін есептеулер мен бөлулерді орындайды. Түпкілікті көрсеткіштерді талдау үшін есеп таңдалған кезең бойынша тиісті операциялар аяқталғаннан кейін қалыптастырылады.
Жыл басынан бергі көрсеткіштерді қалай алуға болады?
СНачалаГода параметрін қосыңыз. Ағымдағы жылдың басы бастапқы шек болады, ал нұсқада көзделген көрсеткіштер өспелі қорытындымен ұсынылады.
Есептегі соманы қалай егжей-тегжейлеуге болады?
Көрсеткіштің қолжетімді толық жазуын пайдаланыңыз. Егжей-тегжейлеу тереңдігі ДҚЖ құрылымына, нұсқа баптауларына және бастапқы есепке алу деректерінің талдамасына байланысты.
Есепте деректер көрсетілмесе, нені тексеру керек?
Таңдалған кезеңді, ұйымды, бөлімшелерді, көрсеткіштер жиынтығын және пайдаланушылық іріктеулерді тексеріңіз. Содан кейін кезеңге қатысты құжаттардың есепте көрсетілгеніне және қажетті жабу операцияларының орындалғанына көз жеткізіңіз.