РегламентированныйОтчетРасчетИПНиСН» есебі — техникалық сипаттама

1. Сәйкестендіру

Мақсаты. «ЖТС есептеу және ұстап қалу және әлеуметтік салықты есептеу жөніндегі есеп-қисап» регламенттелген есебі Қазақстан Республикасындағы міндетті салық есептілігін қалыптастыруға арналған. Есепті бухгалтерлер мен ұйымның жауапты тұлғалары жеке тұлғалардың табысынан ұсталатын жеке табыс салығын (ЖТС) есептеу және әлеуметтік салықты (ӘС) есептеу үшін пайдаланады. Тоқсан сайын қалыптастырылып, заңнамада белгіленген мерзімдерде салық органдарына тапсырылады. Объект — нысандардың бірнеше нұсқасын (2009, 2019 жылдар) қолдайтын мамандандырылған регламенттелген есеп; ол ақпараттық базаның есепке алу деректерінен көрсеткіштерді толтыруды, қолмен түзету, басып шығару және электрондық түрде жүктеп шығару мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

1С жүйесінде қайдан табуға болады: «Регламенттелген есептілік» бөлімі → «ЖТС есептеу және ұстап қалу және әлеуметтік салықты есептеу жөніндегі есеп-қисап». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Отчет.РегламентированныйОтчетРасчетИПНиСН

Көрсеткіштерді есептеу кезінде қолданылатын, ҚР үшін 2026 жылы өзекті шамалар: АЕК = 4 325 ₸, ЕТЖ = 85 000 ₸, ЖТС бойынша базалық салық шегерімі = айына 30 АЕК (жылына 360 АЕК-тен аспайды), жылдық табыстың 8 500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне ЖТС 10 % және одан асқан бөлігіне 15 %, МЗЖ 10 % (есептеу базасының шекті мөлшері — 50 ЕТЖ), ЖМЗЖ 3,5 %, МӘМС жарналары 2 %, МӘМС аударымдары 3 %, ӘА 5 %, әлеуметтік салық 6 %.

2. Деректемелер мен кестелік бөліктер

2.1 Тақырып бөлігінің деректемелері

2.2 Кестелік бөліктер

Объектіде кестелік бөліктер жоқ. Есеп объект модуліндегі ТаблицаФормОтчёта() функциясы жасайтын және жолдық, сандық әрі уақыттық мәндерге арналған типтелген бағандарды қамтитын ішкі деректер құрылымын пайдаланады. Нысан көрсеткіштері (табыс түрлері, ЖТС, ӘС, міндетті зейнетақы және әлеуметтік аударымдар, МӘМС аударымдары/жарналары бойынша есеп-қисап қосымшалары) объектінің кестелік бөліктерінің деректемелерінде емес, есеп нысанының құрылымында сақталады.

2.3 Нысандар

Негізгі нысан: ФормаОтчёта2019Кв1 — өзекті есептілік үшін пайдаланылады.

3. Модульдердің негізгі рәсімдері

Қоса берілген evidence материалында рәсімдердің бастапқы BSL коды ұсынылмаған; төменде осы объект түріне тән регламенттелген есеп модулінің өңдеуіштері мен функциялары сипатталған.

• ТаблицаФормОтчёта() (объект модулі) — есептің ішкі деректер құрылымын қалыптастырады: жолдық, сандық және уақыттық көрсеткіштерге арналған бағандары бар типтелген мәндер кестесін қайтарады, ол толтыру, қайта есептеу және жүктеп шығару кезінде деректер контейнері қызметін атқарады.

• ПриСозданииНаСервере / ПриОткрытии (нысан модульдері) — нысанды баптандыру: кезеңді, ұйымды, есеп нысанының нұсқасын анықтау; есепті кезеңге қарай көрсеткіштердің өзекті редакциясын таңдау.

• Заполнить / ЗаполнитьОтчёт — есеп көрсеткіштерін ақпараттық базаның есепке алу деректері бойынша толтыру: есепті кезеңдегі есептелген табыс, ұсталған ЖТС, есептелген ӘС, МЗЖ, ЖМЗЖ, МӘМС аударымдары, МӘМС жарналары, ӘА сомаларын сұрау және ЕдиницаИзмерения / ТочностьЕдиницыИзмерения бойынша дөңгелектеуді қолданып, оларды нысан жолдарына бөлу.

• ПересчитатьИтоги / көрсеткіштерді өзгерту өңдеуіштері — пайдаланушы қолмен түзеткен кезде тәуелді жолдарды қайта есептеу.

• СформироватьПечатнуюФорму / Печать — регламентпен белгіленген макет бойынша баспа нысанын құру.

• ВыгрузитьВЭлектронномВиде / ПодготовитьВыгрузку — салық органына тапсыру үшін электрондық есептілік файлын қалыптастыру (СЕӨЖ/МКК).

4. Өткізу және қозғалыстар

Регламенттелген есеп құжат болып табылмайды және тіркелімдер бойынша бухгалтерлік жазбалар мен қозғалыстарды қалыптастырмайды. Ол өткізілмейді; оның міндеті — бұрын қалыптастырылған есепке алу деректерін жинау және ұсыну.

Есеп конфигурацияның басқа объектілері (жалақы есептеу, ЖТС ұстап қалу, салықтар мен жарналарды есептеу құжаттары, салықтар/жарналар және ҚР-дағы ЖДФЛ баламасы бойынша жинақтау тіркелімдері) қалыптастырған деректерді оқиды. Көрсеткіштерді есептеу кезінде мына сомалар пайдаланылады:

• жеке тұлғалардың есептелген табысы;

• қолданылған салық шегерімдері (базалық шегерім айына 30 АЕК, жылына 360 АЕК-тен аспайды);

• жылдық табыстың 8 500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне 10 % және одан асқан бөлігіне 15 % мөлшерлемелері бойынша ұсталған ЖТС;

• есептелген әлеуметтік салық 6 %;

• міндетті аударымдар: МЗЖ 10 % (есептеу базасының шекті мөлшері — 50 ЕТЖ), ЖМЗЖ 3,5 %, ӘА 5 %, МӘМС аударымдары 3 %, МӘМС жарналары 2 %.

Салықтар мен жарналарды есептеуге байланысты бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттар қалыптастырады және олар ҚР-ның үлгілік шоттар жоспарын пайдаланады, мысалы: 1210 (сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі), 1030 (ағымдағы шоттардағы ақша), 1330 (тауарлар), 3310 (жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек), 3130 (ҚҚС мөлшерлемесі 16 % болғанда төленуге тиісті ҚҚС), 6010 (өнімдерді өткізуден және қызметтер көрсетуден алынатын кіріс), 7010 (өткізілген өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны), сондай-ақ 31хх кіші бөліміндегі салықтар мен міндетті төлемдер бойынша есеп айырысуларды есепке алу шоттары. Есептің өзі бұл деректерді тек біріктіреді.

5. Байланысты объектілер және негізінде енгізу

• Есептеулер мен ұсталымдардың бастапқы құжаттары — жеке тұлғаларға табыс есептеу, ЖТС, ӘС, МЗЖ/ЖМЗЖ/ӘА/МӘМС аударымдары/МӘМС жарналарын есептеу; есеп олардың қозғалыстарынан жолдарға арналған сомаларды алады.

• Жинақтау және мәліметтер тіркелімдері — ҚР салықтары мен жарналарын есептеу ішкі жүйесінің нақты дереккөзі.

• «Ұйымдар» анықтамалығы — «Салық төлеуші» деректемесі.

• «Есептілікті дөңгелектеу тәртіптері» тізімі — «Өлшем бірлігі» деректемесі.

• Электрондық құжат айналымы: ЭШФ (ЭШФ АЖ) және ТІЖ — бұл есеппен тікелей толтырылмайды, бірақ ұйымның ҚР-дағы жалпы салық есептілігіне жатады; ЖТС/ӘС-пен байланысы тек есепке алу деректері деңгейінде.

Регламенттелген есептер үшін «негізінде енгізу» тетігі қолданылмайды. Басқа объектілермен өзара іс-қимыл есепке алу деректері бойынша толтыру және электрондық есептілікті жүктеп шығару арқылы іске асырылады.

6. Кеңейту нүктелері

• Конфигурация кеңейтімдері (Extensions) — толтыру/тексеру алгоритмдерін қайта анықтау үшін ФормаОтчёта2019Кв1, ОсновнаяФорма нысандарын және объект модулін кіріктіру.

• Есеп модулінің қайта анықталатын рәсімдері — салалық ерекшелікті есепке алу немесе мөлшерлемелер мен лимиттерді өзгерту үшін ТаблицаФормОтчёта() функциясын және толтыру рәсімдерін жетілдіру.

• Нысан нұсқаларын жаңарту — регламент өзгерген кезде жаңа нысан қосылады (ФормаОтчёта2009Кв1 нысанынан ФормаОтчёта2019Кв1 нысанына көшуге ұқсас); салық кезеңі ауысқанда АЕК/ЕТЖ шамаларын, шегерімдер мен мөлшерлемелерді өзектендіру.

• Дөңгелектеу баптаулары — «Өлшем бірлігі» және «Өлшем бірлігінің дәлдігі» деректемелері арқылы.

7. FAQ (Жиі қойылатын сұрақтар)

Сұрақ: Есепті сақтау кезінде ЖТС пен әлеуметтік салықты есептеу бойынша бухгалтерлік жазбалар неге қалыптаспайды? Жауап: Өйткені бұл құжат емес, есеп. 1С жүйесіндегі регламенттелген есептілік дерекқорда бар деректерді жинауға, көрнекілеуге және жүктеп шығаруға (XML пішімінде) ғана арналған. Шоттар бойынша бухгалтерлік жазбаларды (мысалы, ЖТС үшін Кт 3120 немесе әлеуметтік салық үшін Кт 3150) жалақы және кадрлар ішкі жүйесінің бастапқы құжаттары: «Жалақы есептеу», «Салықтарды, жарналар мен аударымдарды есептеу» қалыптастырады.

Сұрақ: «Толтыру» түймесін басамын, бірақ салық сомалары (ЖТС, ӘС, МЗЖ) қате есептеледі немесе жолдар бос қалады. Себебі неде? Жауап: Есеп салықтарды жоқ жерден «сол сәтте» есептемейді — ол жинақтау тіркелімдерінен дайын сандарды алады. Егер деректер алынбаса немесе қате болса, демек:

1. Сіз есепті кезеңдегі жалақы бойынша бастапқы құжаттарды өткізбегенсіз (немесе қателермен өткізгенсіз).

2. Базада 2026 жылға арналған регламенттелген көрсеткіштер жаңартылмаған (АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸, ЖМЗЖ мөлшерлемесі 3,5% немесе ЖТС-тың 10/15% прогрессивті шәкілі). Алдымен есептеу құжаттарын түзетіп, қайта өткізіңіз, содан кейін есептегі «Толтыру» түймесін қайта басыңыз.

Сұрақ: Конфигураторда ФормаОтчёта2009Кв1 және ФормаОтчёта2019Кв1 нысандарын көріп тұрмын. Олардың қайсысын пайдалану керек? Жауап: Ағымдағы кезеңдер үшін есептілікті (2026 жылды қоса алғанда) тапсыру кезінде бағдарлама ФормаОтчёта2019Кв1 нысанын автоматты түрде ашады — бұл өзекті үлгі. 2009 жылғы нысанды әзірлеушілер өткен онжылдықтардағы ескі мұрағаттық есепті ашу немесе қайта басып шығару қажет болған жағдайдағы кері үйлесімділік үшін ғана қалдырған.

Сұрақ: Бұл есепті салық органына тапсыру үшін қалай жүктеп шығаруға болады (СЕӨЖ / Салық төлеушінің кабинеті)? Жауап: Есептің өзекті нысанында (2019 нысаны) «Жүктеп шығару» (немесе «XML пішімінде жүктеп шығару») түймесі қарастырылған. ВыгрузитьВЭлектронномВиде модулінің рәсімі ҚР ҚМ МКК порталына жүктеуге болатын қажетті пішімдегі файлды қалыптастырады.

Қорытынды

Отчет.РегламентированныйОтчетРасчетИПНиСН объектісі — салық есептілігінің классикалық нысаны болып табылатын жалақы жөніндегі бухгалтердің аса маңызды құралы (ҚР терминологиясында бұл ЖТС және ӘС бойынша декларацияның, 200.00 нысанының баламасы немесе құрамдас бөлігі).

АТ маманы мен бухгалтер түсінуі тиіс ең басты нәрсе: бұл объект — есепке алудың «айнасы». Онда үйреншікті мағынадағы кестелік бөліктер жоқ, оның деректері жалақы құжаттарын өткізу нәтижелерін жинақтай отырып, ТаблицаФормОтчёта() арқылы динамикалық түрде жасалады. Егер есеп «дұрыс емес» сандарды көрсетсе, қатені есептің өзінен іздеу пайдасыз — жалақыны есептеу тіркелімдерін, базалық шегерімнің (30 АЕК) дұрыс қолданылуын және есеп саясатының баптауларындағы мөлшерлемелердің (ЖМЗЖ 3,5%, ӘА 5% және т.б.) өзектілігін тексеру қажет.