1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Тип объекта метаданных | Есеп (Report) |
| Имя | НегізгіҰйымПараметрлері |
| Полный путь | Есеп.НегізгіҰйымПараметрлері (Reports.НегізгіҰйымПараметрлері) |
| Синоним | Негізгі ұйым параметрлері |
| Альтернативные команды | «Негізгі ұйым параметрлері», «Ұйым параметрлері» (таңдалған ұйым үшін) |
| Конфигурация | Қазақстан үшін Бухгалтерия, ред. 3.0 (нұсқа 3.0.74.2) |
| Раздел интерфейса | «Кәсіпорын» |
| Навигационная ссылка | e1cib/list/Есеп.НегізгіҰйымПараметрлері |
Мақсаты. Есеп таңдалған ұйымның негізгі есеп параметрлері туралы жинақталған ақпаратты көрсетеді. Ол негізгі банк шотын, есеп саясатын (бухгалтерлік есеп, салықтық есеп, персонал, байланыс ақпараттары, жауапты тұлғалар) және ұйымның жалпы реквизиттерін қамтиды. Бухгалтерлер, аудиторлар және әкімшілер тарапынан ұйым ішіндегі есеп саясатын тексеру, параметрлердің дұрыстығын тексеру және есеп беру кезеңдеріне дайындық үшін қолданылады.
Бұл Есеп түріндегі объект — тек оқу және деректерді визуализациялау үшін арналған. Ол өтпейді, есеп деректерін өзгертпейді және регистрлер бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды (қараңыз 5-бөлім).
2. Параметрлер мен шығару құрылымы
Бұл түрдегі есеп бір ұйымның параметрлерін параметрленген түрде көрсетеді. Ол анықтамалық және мерзімді деректерді оқығандықтан, негізгі элементтер — бұл іріктеу параметрлері мен логикалық шығару блоктары (құжаттың кестелік бөліктеріне ұқсас).
2.1. Параметрлер (есеп «шапкасы» реквизиттері)
| Параметр | Мақсаты |
|---|---|
Ұйым |
Іріктеудің негізгі параметрі. Қай ұйымның параметрлері көрсетілетінін анықтайды. «Ұйымдар» анықтамалық элементінің формасынан шақырылғанда автоматты түрде қойылады. |
Период / Дата |
Параметрлердің өзектілігі күні. Есеп саясаты мен шоттардың тағайындалуы мерзімді болғандықтан, есеп көрсетілген күнге (әдетте — жұмыс күні) сәйкес мәндерді көрсетеді. |
ЖауаптыТұлғалардыКөрсету |
Жауапты тұлғалар блогын қосу белгісі (басшы, бас бухгалтер, кассир). |
БайланысАқпаратынКөрсету |
Мекенжайлар, телефондар, электрондық пошта көрсету белгісі. |
2.2. Логикалық шығару блоктары
| Блок | Не қамтиды |
|---|---|
| Ұйымның жалпы реквизиттері | Атауы, толық атауы, БИН/ИИН, түрі (заңды тұлға/ЖШС), префикс, регламенттелген есеп валютасы — теңге (₸). |
| Органда тіркелу | Тіркеу деректері, ҚҚС төлеуші белгісі, салық төлеушінің категориясы. |
| Негізгі банк шоты | «Банк шоттары» анықтамалығынан тағайындалған шот, банк, БИК, шот валютасы. |
| Есеп саясаты: бухгалтерлік есеп | Запастарды бағалау тәсілі (ФИФО / орташа бойынша), шығындарды есептеу әдісі, қолданылатын РК шот жоспары. |
| Есеп саясаты: салықтық есеп | ҚҚС белгісі мен ставкасы, салық салу режимі, КПН/ИПН, СНР параметрлері. |
| Есеп саясаты: персонал | Жалақыны есептеу параметрлері, қолданылатын шегерімдер, ОПВ/ОПВР/ОСМС/ВОСМС/СО/СН параметрлері. |
| Жауапты тұлғалар | Басшы, бас бухгалтер, кассир («Ұйымдардың жауапты тұлғалары» деректер регистрінен). |
| Байланыс ақпараттары | Заңды/фактикалық мекенжай, телефондар, электрондық пошта. |
3. Формалар
| Форма | Вид | Мақсаты |
|---|---|---|
Есеп формасы (ЕсепФормасы / негізгі) |
Есеп формасы | Негізгі форма: ұйым мен кезеңді таңдау өрісі, «Құрастыру» батырмасы, нәтижені көрсету үшін кестелік құжат өрісі. Навигациялық сілтеме мен мәзір командалары арқылы ашылады. |
| Параметрлер / нұсқа формасы | Қызметтік | Есеп нұсқаларын және пайдаланушы параметрлерін басқару (блоктар құрамы, шығару белгілері). |
СКД-да есептер үшін арнайы формалар әдетте жасалмайды — платформа арқылы генерацияланған негізгі форма пайдаланылады. Егер нақты жинақта есеп СКД-да емес, макетте жүзеге асырылса, есептің негізгі формасы кестелік құжатты қалыптастыру үшін өз өңдегішін қамтиды.
4. Модульдің негізгі процедуралары
Бұл есеп үшін нақты BSL жолдарымен Evidence қосылмаған, сондықтан төменде осы конфигурацияның «Есеп» түріндегі объектісі үшін стандартты өңдегіштер құрамы берілген.
Объект модулі / есеп менеджері:
НәтиженіКомпоновкаКезінде(ЕсепНәтижесі, ДеректерТүсіндірмелері, СтандарттыӨңдеу)— СКД-дағы есептер үшін: компоновканы ұстап алу, ұйым параметрлері туралы жетіспейтін деректерді бағдарламалық түрде толтыру, қорытынды кестелік құжатты рәсімдеу.- Блоктарды толтыру процедуралары (мысалы,
ЕсепСаясатынТолтыру,ЖауаптыТұлғалардыТолтыру) — мерзімді деректер регистрлерін және анықтамалықтарды параметр күніне оқиды.
Форма модулі:
СервердеЖасау(Қабылдау, СтандарттыӨңдеу)— инициализация: ұйымды қою (ашу параметрі арқылы берілгенде), кезеңді жұмыс күніне орнату, параметрлерді қалпына келтіру.ЕсепҚұрастыру()/Құрастыру(Команда)— құрастыру командасының өңдегіші: «Ұйым» параметрінің толтырылғанын тексеру және кестелік құжатты компоновка/құрастыруды шақыру.ҰйымдыӨзгерту(Элемент)— басқа ұйымды таңдағанда тәуелді реквизиттерді жаңартады (негізгі шот, қолжетімді параметрлер).
5. Деректер, қозғалыстар және өткізу
Есеп өткізілмейді және регистрлер бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды. Ол тек оқу үшін жұмыс істейді.
Есеп деректерінің көздері:
- «Ұйымдар» анықтамалығы және оның кестелік бөліктері (реквизиттер, кодтар).
- «Есеп саясаты (бухгалтерлік есеп)», «Есеп саясаты (салықтық есеп)», персонал параметрлері — мерзімді, есеп күніне кесіндімен оқылады.
- «Ұйымдардың жауапты тұлғалары» деректер регистрі.
- «Банк шоттары», байланыс ақпараттары анықтамалықтары.
Есепте көрсетілген параметрлер конфигурацияның басқа объектілеріндегі есепке әсер етеді және РК-ның типтік шот жоспарына негізделеді. Қандай параметрлер көрсетілетінін және олар басқа құжаттардағы жазбаларда қалай қолданылатынын түсіну үшін, төменде 2026 жылға арналған РК-ға қатысты актуалды нұсқаулар берілген.
РК-ның типтік шот жоспары, көрсетілген параметрлерге қатысты:
| Шот | Мақсаты |
|---|---|
| 1210 | Сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі |
| 1030 | Ағымдағы банк шоттарындағы ақша қаражаттары |
| 1330 | Тауарлар |
| 3310 | Жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек |
| 3130 | Төленетін ҚҚС |
| 6010 | Сатудан түскен табыс |
| 7010 | Сатудың өзіндік құны |
ҚҚС параметрінің әсер ету мысалы: 16% ставкасы (2026 жылдан бастап РК-да күшінде; бұрынғы 12% актуалды емес) сату құжаты, мысалы: Дт 1210 Кт 6010 — ҚҚС-сыз сома, Дт 1210 Кт 3130 — 16% ҚҚС сомасы, Дт 7010 Кт 1330 — өзіндік құнды есептен шығару.
2026 жылға арналған РК-ның актуалды нормалары (салықтық/жалақы параметрлерінде көрсетілетін мәндер):
| Көрсеткіш | 2026 жылғы мән |
|---|---|
| ҚҚС ставкасы | 16% |
| МРП | 4 325 ₸ |
| МЗП | 85 000 ₸ |
| ИПН бойынша базалық салық шегерімі | Айына 30 МРП, жылына 360 МРП-дан аспайды |
| ИПН | 8 500 МРП жылдық табысқа дейін 10%, одан жоғары 15% |
| ОПВ | 10% (негізгі база — 50 МЗП) |
| ОПВР | 3,5% |
| ВОСМС | 2% |
| ОСМС | 3% |
| СО (әлеуметтік аударымдар) | 5% |
| Әлеуметтік салық | 6% |
Ұйымға қатысты интеграция параметрлері бар электрондық құжаттар: ЭСФ (ИС ЭСФ) және СНТ.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
«Негізінде енгізу» есебі қолданылмайды. Байланыстар деректер көздері мен шақыру нүктелерінің сипатына ие:
- «Ұйымдар» анықтамалығы — негізгі параметрдің көзі; элемент формасынан «Ұйым параметрлері» командасы шақырылады.
- Есеп саясаты деректер регистрлері (бухгалтерлік/салықтық есеп, персонал) — оқылатын көздер.
- «Ұйымдардың жауапты тұлғалары» деректер регистрі — жауапты тұлғалар блогы.
- «Банк шоттары» анықтамалығы — негізгі банк шоты блогы.
- «Байланыс ақпараттары» анықтамалығы — мекенжайлар мен байланыстар блогы.
- Параметрлердің шектес объектілері: «Есеп саясаты», «Функционалдылық», ЭСФ/СНТ алмасу параметрлері — есеп олардың келісімділігін тексеруге көмектеседі.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту — есеп модулін алу және
НәтиженіКомпоновкаКезіндеқайта анықтау арқылы өз блоктарын шығару. - Есептің қосымша нұсқалары — конфигурацияны өзгертпей, пайдаланушы нұсқаларын сақтау.
- Қосымша есептер (сыртқы) — параметрлерді тексеру үшін кастомды форма қажет болған жағдайда, «Қосымша есептер мен өңдеулер» подсистемасы арқылы сыртқы есепті қосуға болады.
- Кеңейтудегі форма өңдегіштері (
СервердеЖасау,ЕсепҚұрастыру) — параметрлерді алдын ала толтыру немесе тексерулер қосу үшін. - Сандық нормаларды локализациялау — МРП, МЗП, ставкалар мен шегерімдер мәндері деректер регистрлерінде (мысалы, «МРП мәндері», «Салық ставкалары») белгіленеді; заңнаманы жаңартқанда, олар сонда түзетіледі, ал есеп актуалды жазбаларды көрсетеді.