1. Объектіні анықтау
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Құжат (Documents) |
| Аты | ПоступлениеНМА |
| Толық аты | Документ.ПоступлениеНМА |
| Синоним | «НМА қабылдау» |
| Конфигурация | Қазақстан үшін Бухгалтерия, ред. 3.0.74.2 |
| Есеп жүргізу елі | Қазақстан Республикасы (2026) |
| Мысал валютасы | теңге (₸) |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Документ.ПоступлениеНМА |
Мақсаты. Құжат ұйымға нематериалдық активтердің (бағдарламалық қамтамасыз ету, лицензиялар, патенттер, тауар белгілері, пайдалану құқықтары және т. б.) қабылдануын тіркеу үшін арналған. Бухгалтерлер тарапынан НМА-ны контрагенттерден сатып алу, бухгалтерлік және салықтық есептеулерде шығындарды көрсету, жеткізушілермен есеп айырысу және кіріс ПДВ-ны есепке алу үшін қолданылады. Операция түрлерін қолдайды: резиденттен сатып алу, резидент емес тұлғадан қабылдау (импорт), бірлескен қызмет туралы келісім шеңберінде есеп жүргізу. Корпоративтік табыс салығы (КПН) бойынша салықтық есеппен интеграцияланады және нақты НМА бойынша БУ/НУ шоттарын автоматты түрде енгізеді. Әдетте, бастапқы құжатпен — алынған шот-фактурамен (ЭСФ) байланысты.
1С-те қайдан табуға болады: «Внеоборотные активы» бөлімінен → «НМА қабылдау».
2. Бастапқы реквизиттер мен кестелік бөліктер
2.1 Бастапқы реквизиттердің міндетті тізімі
| Реквизит | Мақсаты |
|---|---|
Организация |
НМА-ны есепке алатын ұйым |
Контрагент |
НМА жеткізушісі (резидент немесе резидент емес) |
ДоговорКонтрагента |
Есеп айырысу жүргізілетін келісімшарт |
ВидОперации |
Қабылдау түрі: резиденттен сатып алу / резидент емес тұлғадан қабылдау / бірлескен қызмет |
ВалютаДокумента |
Құжат және есеп айырысулар валютасы (әдепкі бойынша ₸) |
КурсВзаиморасчетов |
Құжат күніне есеп айырысу валютасының курсы |
КратностьВзаиморасчетов |
Валюта курсының кратностығы |
ВидУчетаНУ |
Салықтық есептің белгісі/түрі (КПН есептеуге қатысу) |
СчетУчетаРасчетовСКонтрагентом |
Жеткізушімен есеп айырысу шоты — РК типтік жоспары бойынша 3310 «Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек» |
Басқа типтік бастапқы реквизиттер:
Дата,Номер,Ответственный,Комментарий, аванс шотын есепке алу, кіріс құжатының реквизиттері (шот-фактура нөмірі/күні).
2.2 «НМА» кестелік бөлігі
Негізгі кестелік бөлік — есепке алынатын нематериалдық активтердің тізімі.
| Баған | Мақсаты |
|---|---|
НематериальныйАктив |
«Нематериалдық активтер» анықтамалық элементіне сілтеме |
Сумма |
НМА құны ПДВ-сыз (құжат валютасы) |
СтавкаНДС |
ПДВ ставкасы; РК 2026 — 16 % (немесе «ПДВ-сыз» / 0 %) |
СчетУчетаБУ |
Бухгалтерлік есепте НМА-ны есепке алу шоты — РК жоспарының 2700 тобы (мысалы, 2730 «Басқа нематериалдық активтер») |
СчетУчетаНУ |
КПН мақсаттары үшін салықтық есеп шоты (аналитика) |
СчетУчетаНДС |
Кіріс ПДВ шоты — 1420 «Қайтарылатын ПДВ» |
НДСВидОборота |
ПДВ бойынша айналым түрі (салық салынатын / босатылған / шегерім мақсаттары үшін) |
НДСВидПоступления |
ПДВ бойынша регламенттелген есептілік үшін қабылдау классификациясы |
2.3 «Бірлескен қызмет қатысушылары» кестелік бөлігі
Тек ВидОперации = Бірлескен қызмет үшін толтырылады.
| Баған | Мақсаты |
|---|---|
УчастникСовместнойДеятельности |
Бірлескен қызмет туралы келісімнің қатысушысы, НМА үлесі бөлінетін |
Егер міндетті реквизиттердің/бағандардың кез келгені толтырылмаса — платформа құжатты өткізбейді және «... өрісі толтырылмаған» деген қате береді.
3. Формалар
| Форма | Мақсаты |
|---|---|
Құжат формасы (ФормаДокумента) |
Негізгі енгізу формасы: шапка, «НМА» кестелік бөлігі, шот-фактура реквизиттері, өткізу және басып шығару батырмалары |
Тізім формасы (ФормаСписка) |
«НМА қабылдау» құжаттарының тізімі, ұйым, контрагент, кезең бойынша сұрыптау |
Таңдау формасы (ФормаВыбора) |
Басқа объектілерге таңдау кезінде құжатты таңдау (негізінде енгізу, ЭСФ таңдау) |
| Шот-фактура енгізу формасы | Қабылдау құжатынан тікелей «Алынған шот-фактура» / ЭСФ тіркеу |
Формалардың нақты құрамы нұсқаға тәуелді; жетілдіру кезінде нақты релиздің формалар менеджеріне сілтеме жасаңыз.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
4.1 Менеджер модулі (ManagerModule)
ПодготовитьПараметрыПроведения— қозғалыстарды қалыптастырудың орталық функциясы (менеджер модулі, ~1269 жол). Пакеттік сұраулар арқылы уақытша кестелер жиынтығын құрады (ТекстЗапросаПоступление,ТекстЗапросаНДС,ТекстЗапросаЗачетАвансовжәне т.б.), БУ/НУ сомаларын, ПДВ сомаларын және бөлуді есептейді, жеткізушіге авансты есепке алады және нәтижені өткізу механизміне жібереді. Дәл осы жерде бухгалтерлік жазбалар мен регистрлерге жазбалар жиынтығы анықталады.
4.2 Типтік өңдеушілер (объект түрінің жалпы логикасы)
Көрсетілген evidence-функциядан басқа, осы түрдегі құжаттарға стандартты өңдеушілер тән:
ОбработкаПроведения(объект модулі) —ПодготовитьПараметрыПроведенияшақырады және регистрлер бойынша қозғалыстарды жазады.ОбработкаЗаполнения— негізінде енгізу кезінде толтыру (мысалы, «Алынған шот-фактурадан») жәнеСчетаУчетаНМАрегистрінен есеп шоттарын автоматты түрде енгізу.ПриУстановкеНовыхПараметровОбъекта/ форма өңдеушілері (ПриСоздании,ПриИзмененииреквизиттер) — курс/кратносты толтыру, операция түрі мен ұйымды өзгертуге реакция.ОбработкаУдаленияПроведения— өткізуді жою кезінде қозғалыстарды тазалау.
5. Өткізу және қозғалыстар
Құжат өткізілген кезде келесі регистрлер бойынша қозғалыстар қалыптасады (metadata.register_records):
| Регистр | Не тіркеледі | Шарт |
|---|---|---|
AccountingRegister.Типовой |
Бухгалтерлік жазбалар | әрқашан |
AccountingRegister.Налоговый |
Салықтық есеп жазбалары (КПН) | егер салықтық есеп жүргізілсе (УчитыватьКПН) |
InformationRegister.СостоянияНМАОрганизаций |
Ұйымға НМА-ның қабылдануы | әрқашан |
InformationRegister.СчетаУчетаНМА |
Нақты НМА-ға БУ/НУ шоттарын байланыстыру | әрқашан |
AccumulationRegister.НДСКВозмещению |
Шегерімге қабылданатын кіріс ПДВ | егер УчитыватьНДС және ПДВ құнға енгізілмеген болса |
AccumulationRegister.НДСЗаНерезидента |
Резидент емес тұлғадан импорт кезінде ПДВ | егер ВидОперации = Резидент емес тұлғадан қабылдау |
5.1 Бухгалтерлік жазбалар (РК шоттар жоспары)
Резиденттен НМА қабылдау, ПДВ үстінде (ставка 16 %):
| Дт | Кт | Сома | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 2730 «Басқа нематериалдық активтер» | 3310 «Жеткізушілерге КЗ» | ПДВ-сыз құн | НМА есепке алынды |
| 1420 «Қайтарылатын ПДВ» | 3310 «Жеткізушілерге КЗ» | ПДВ сомасы | Кіріс ПДВ көрсетілді |
Сандық мысал. ПДВ-сыз 1 000 000 ₸ құны бар бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы сатып алынды, ПДВ ставкасы 16 %.
- ПДВ = 1 000 000 × 16 % = 160 000 ₸
- Дт 2730 Кт 3310 — 1 000 000 ₸
- Дт 1420 Кт 3310 — 160 000 ₸
- Жеткізушіге жалпы қарыз (3310 қалдығы) — 1 160 000 ₸
Кейінгі төлем ағымдағы шоттан: Дт 3310 Кт 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаттары» — 1 160 000 ₸.
Егер ПДВ құнға енгізілсе (НДСВключенВСтоимость) — барлық сома 2730-ға жатады, НДСКВозмещению қозғалысы қалыптаспайды:
- Дт 2730 Кт 3310 — 1 160 000 ₸.
Резидент емес тұлғадан қабылдау (импорт): ПДВ жеткізуші тарапынан көрсетілмейді, ал қабылдаушы тарапынан резидент емес тұлға үшін ПДВ ретінде есептеледі және AccumulationRegister.НДСЗаНерезидента регистрінде тіркеледі; БУ-да ПДВ бойынша міндеттеме 3130 шотында «Төленетін ПДВ» қалыптасады, кейін шегерім құқығымен.
Жеткізушіге бұрын берілген авансты есепке алу Дт 3310 Кт аванс шотымен жазылады және
ТекстЗапросаЗачетА