1. Идентификация
| Параметр | Значение |
|---|---|
| Толық атауы | Документ.ОборачиваемостьТоваров (навигация: e1cib/list/Документ.ОборачиваемостьТоваров) |
| Метадеректер түрі (META бойынша) | Документ |
| Объекттің нақты сипаты | Аналитикалық құрал — ТМЗ айналым көрсеткіштерін есептеу |
| Синоним | белгіленбеген (—) |
| Конфигурация | Қазақстан үшін Бухгалтерия, редакция 3.0, версия 3.0.74.2 |
| Көрсеткіштер валютасы | теңге (₸) |
Мақсаты. Объект тауар айналымының жылдамдығын және тауар-материалдық қорларды тиімді пайдалануды талдау үшін арналған. Негізгі көрсеткіштерді есептейді: айналым коэффициенті, айналым кезеңі (күндерде), орташа қалдық және фактілік шығын (шығарылу) таңдалған кезең үшін. Бухгалтерлер, экономистер және басшылық тауар қозғалысын бақылау, қорлардың өтімділігін бағалау және неликвидтерді анықтау үшін пайдаланады. Басқару есебінің қажеттіліктеріне сәйкес тұрақты түрде (аптасына, айына, тоқсан сайын) қалыптастырылады.
1С-те қайдан табуға болады: «Басшыға» бөлімі → «Тауар айналымы».
Маңызды (метадеректердің айырмашылығы). META өрісі бойынша объект Документ ретінде тіркелген, алайда оның реквизиттер құрамы (талдау кезеңі, көрсеткіштер белгілері, «Топтау» кестелік бөлігі, есептеу базасы, өрістерді орналастыру) — бұл аналитикалық есептің параметрлері, бастапқы құжат емес. Сондықтан объект жүргізілетін құжат емес: ол «Номер»/«Дата проведения» реквизиттеріне ие емес және бухгалтерлік жазбалар мен регистрлер бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды (қараңыз, 5-бөлім). Төменде сипаттама фактілік реквизиттер құрылымына негізделген. Нақты жинақта тексеруді талап етеді: түбір объектінің түрі (Документ vs Есеп) — платформаға байланысты нұсқаулық ерекшелік.
2. Реквизиттер және кестелік бөліктер
2.1 Шапка реквизиттері
| Атауы | Түрі | Міндеттілігі | Мақсаты |
|---|---|---|---|
| НачалоПериода | xs:dateTime | DontCheck | Талдау кезеңінің басталу күні; қалдықтар мен айналымды есептеу базасы |
| КонецПериода | xs:dateTime | DontCheck | Талдау кезеңінің аяқталу күні; басталумен бірге барлық есептеулер диапазонын анықтайды |
| Ұйым | CatalogRef.Организации | DontCheck | Есепті қалыптастыру үшін ұйым; бірнеше таңдауда — тізімнің көрінісі арқылы |
| Ұйымдар тізімінің көрінісі | xs:string | DontCheck | Таңдалған ұйымдардың мәтіндік көрінісі үшін тақырып |
| Бөлімдер тізімінің көрінісі | xs:string | DontCheck | Таңдалған бөлімдердің мәтіндік көрінісі үшін фильтр және тақырып |
| Детализация режимі | xs:boolean | DontCheck | Детализация белгісі: Шындық — жолға басу арқылы аналитиканы ашу |
| Көрсеткіш Сома | xs:boolean | DontCheck | Сомалық көрсеткіштерді (айналымдар мен қалдықтар теңгеде ₸) қосу |
| Көрсеткіш Саны | xs:boolean | DontCheck | Сандық көрсеткіштерді (дана, литр және т.б.) қосу |
| Айналым кезеңі | xs:boolean | DontCheck | Айналым кезеңін күндерде көрсету (қабылдаудан шығаруға дейінгі орташа мерзім) |
| Айналым коэффициенті | xs:boolean | DontCheck | Айналым коэффициентін көрсету (кезеңдегі айналым саны) |
| Өткен кезеңнің өзгерісі | xs:boolean | DontCheck | Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстыру және ауытқуды көрсету |
| Есептеу базасы | xs:string | DontCheck | Орташа қалдықты есептеу әдістемесі (орташа арифметикалық / орташа салмақталған) |
| Қосымша өрістерді орналастыру | xs:decimal | DontCheck | Қосымша өрістерді орналастыру тәсілі (жолдарда / бағандарда) |
2.2 Кестелік бөліктер
Топтау — деректердің иерархиясы мен детализациясын анықтайды (мысалы: Ұйым → Склад → Номенклатура).
| Атауы | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
| Пайдалану | xs:boolean | Топтаудың белсенділік белгісі: Шындық — өріс есеп құрылымына қатысады |
| Өріс | xs:string | Өрістің техникалық атауы («Ұйым», «Склад», «Номенклатура») |
| Көрініс | xs:string | Тақырыптар үшін өрістің пайдаланушы атауы |
«Топтау»дан басқа, осындай класс объектілерінде типтік кестелік бөліктер Сұрыптау (номенклатура/склад/характеристика бойынша фильтрация шарттары) және ҚосымшаӨрістер (номенклатураның қосымша реквизиттерін шығару) болып табылады. Қосымша evidence-те олар егжей-тегжейлі көрсетілмеген — нақты жинақта құрамын нақтылаңыз.
3. Формалар
Evidence-те формалар тізімі берілмеген. Осы класс объектісі үшін типтік формалар құрамы:
| Форма | Мақсаты |
|---|---|
| ФормаНастройки / ФормаДокумента | Негізгі форма: кезеңді таңдау (НачалоПериода/КонецПериода), ұйымдар мен бөлімдерді таңдау, көрсеткіштер белгілерін орнату (ПоказательСумма, ПоказательКоличество, ПериодОборачиваемости, КоэффициентОборачиваемости, ИзменениеПрошлогоПериода), есептеу базасын және топтау құрылымын таңдау |
| ФормаСписка | Сақталған параметрлер/экземплярлар тізімі (ашылады e1cib/list/Документ.ОборачиваемостьТоваров бойынша) |
| ФормаРезультата (кестелік құжат) | Қалыптасқан есептің шығару аймағы (РежимРасшифровки бойынша) |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
BSL-evidence берілмеген. Осы класс объектісі үшін типтік өңдеушілер:
- ПриСозданииНаСервере — әдепкі параметрлерді инициализациялау: кезең (қазіргі ай), константтар/сессия параметрлері бойынша ұйым, көрсеткіштер белгілері, «Топтау» құрылымын стандартты иерархиямен толтыру (Ұйым → Склад → Номенклатура).
- Сформировать (команда) → СформироватьНаСервере — қорларды есепке алу регистрлеріне сұраныс құру, орташа қалдықты, айналымды, коэффициентті және айналым кезеңін есептеу, кестелік құжатқа шығару;
ИзменениеПрошлогоПериода = Шындықкезінде — өткен жылдағы диапазон бойынша екінші өтуді және ауытқуларды есептеу. - Көрсеткіштер белгілерінің өңдеушілері (
ПоказательСуммаПриИзменении,ПоказательКоличествоПриИзменениижәне т.б.) — шығатын бағандардың көрінуін/құрамын басқару. - ГруппировкаИспользованиеПриИзменении — деңгейлерді қосу/өшіру кезінде есеп құрылымын қайта құру.
- РасшифроватьОбработкаРасшифровки —
РежимРасшифровки = Шындықкезінде жолды детализациялау.
Нақты жолдар
путь:строкакелтірілмейді — модульдік evidence жоқ.
5. Жүргізу және қозғалыстар
Объект бухгалтерлік жазбалар мен жинақтау/ақпарат регистрлері бойынша қозғалыстарды қалыптастырмайды. Ол «оқу» режимінде жұмыс істейді: бұрын жүргізілген қорларды есепке алу деректерін жинақтайды және аналитикалық көрсеткіштерді есептейді. Сондықтан оған жазбалар бөлімі классикалық мағынада қолданылмайды.
Деректер көздері (оқу):
- қоймалардағы тауарларды есепке алу регистрі (қалдықтар мен айналымдар саны);
- бухгалтерияның «Хозрасчетный» регистрі қорлар мен өзіндік құн бойынша.
Есептеу көзі ретінде пайдаланылатын типтік шоттар жоспары РК:
| Шот | Есептеудегі рөлі |
|---|---|
| 1330 «Тауарлар» | Орташа қалдық үшін қалдықтар; дебет бойынша айналымдар — қабылдау |
| 7010 «Сатудың өзіндік құны» | Шығарылу айналымы (шығын) сомалық мәнде |
| 6010 «Сатудан түскен табыс» | Справочно — айналыммен салыстыру үшін (қосымша өрістер болғанда) |
Көрсеткіштерді есептеу логикасы:
Орташа қалдық = f(1330-дағы қалдықтар кезеңі, Есептеу базасы)
Айналым (шығын) = 1330 бойынша кредиттік айналым / 7010 бойынша айналым кезеңі
Айналым коэффициенті = Айналым (шығын) / Орташа қалдық
Айналым кезеңі, күн = Кезеңнің күндері саны / Айналым коэффициенті
Мысал (теңге, ₸). Ай ішінде (30 күн): тауардың орташа қалдығы = 1 200 000 ₸, шығарылудың өзіндік құны (7010 бойынша айналым) = 3 600 000 ₸.
- Айналым коэффициенті = 3 600 000 / 1 200 000 = 3 айналым.
- Айналым кезеңі = 30 / 3 = 10 күн.
Сомалық көрсеткіштер есептік бағалауда (өзіндік құн) шығарылады, ҚҚС-сыз; РК-дағы ҚҚС ставкасы (2026 жылы 16%) айналымды есептеуге әсер етпейді.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
- «Ұйымдар» анықтамалығы —
Ұйым(CatalogRef.Организации) реквизиті. - «Бөлімдер / Қоймалар» анықтамалығы — топтау және фильтр үшін мәндер көзі.
- «Номенклатура» анықтамалығы — талдаудың базалық өлшемі (топтаудың төменгі деңгейі).
- Тауар қозғалысының бастапқы құжаттары (ТМЗ және қызметтерді қабылдау, ТМЗ және қызметтерді сату, Көшіру) — объект айналымдар мен қалдықтарды оқитын деректер жеткізушілері.
Негізінде енгізу осы объект үшін қарастырылмаған: аналитикалық құрал ретінде ол деректерді қабылдаушы болып табылады, басқа құжаттарды жасау үшін дерек көзі емес. Кері негізінде енгізу (жүкқұжаттардан → осы объектке) де қолданылмайды.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту: жаңа топтау деңгейлерін/өрістерін, қосымша көрсеткіштерді (мысалы, орташа салмақталған бойынша айналымды күндерде) қосу,
Есептеу базасыбойынша баламалы әдістемені енгізу. - Сұрыптау және сұраны