RUKKENZH
AI-ға сұрақ
Бөлімдер1С конфигурациясының объектілері
Сатып алушылардың берешегі — объектінің техникалық сипаттамасы (Қазақстанға арналған бухгалтерия 3.0.74.2)
Мақала тілі:🇷🇺 RU🇰🇿 KK🇬🇧 EN🇨🇳 ZH
Мақала нұсқасы:📘 Бухгалтерге⚙️ Техникалық маманға

Сатып алушылардың берешегі — объектінің техникалық сипаттамасы (Қазақстанға арналған бухгалтерия 3.0.74.2)

Қолданылады: 1С:Бухгалтерия для Казахстана, ред. 3.0.74.2 (2026 ж. 27 тамыз) · 1С-Сапа ТК — 1С серіктесі
СТ
Сапа Т.И. — 1С және бухгалтерлік есеп сарапшысы, практик-оқытушы
BuhGPT редакциясы дайындады

⚠️ Объектінің түрі туралы маңызды ескерту

Объект Құжат.СатыпАлушылардыңБерешегі ретінде көрсетілген, алайда оның құрамы мен мақсаты есепке сәйкес келеді:

  • КезеңніңБасы, КезеңніңСоңы, ҚосымшаӨрістердіОрналастыру және ТаратыпЖазуРежимі деректемелері есепті баптау параметрлері ретінде пайдаланылады;
  • Топтау және ҚосымшаӨрістер кестелік бөліктері стандартты есеп баптауларының құрылымына жатады;
  • жалғыз нысан — топтаулар, іріктеулер, сұрыптау және шартты безендіру тақтасы бар ЕсепНысаны;
  • объектінің мақсаты — белгіленген күндегі контрагенттердің ұйым алдындағы дебиторлық берешегін талдау.

Бұдан әрі объект өзінің нақты мақсатына сәйкес есеп ретінде сипатталған. Деректерді қалыптастыру және байланысты объектілер туралы бөлімдер осы ерекшелік ескеріле отырып баяндалған. 3.0.74.2 нұсқасының нақты жеткізілімінде объектінің идентификаторын конфигурацияның метадеректер ағашымен салыстыру қажет.

1. Сәйкестендіру

ПараметрМән
Толық атауыЕсеп.СатыпАлушылардыңБерешегі; көрсетілген атауы — Құжат.СатыпАлушылардыңБерешегі
Объектінің атауыСатыпАлушылардыңБерешегі
СинониміСатып алушылардың берешегі
Объектінің құрамы бойынша түріДеректерді құрастыру жүйесіне негізделген есеп
Конфигурация«Қазақстанға арналған бухгалтерия», 3.0 редакциясы, 3.0.74.2 нұсқасы
Есеп айырысу валютасыТеңге (₸)
МақсатыБелгіленген күндегі сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің ұйым алдындағы дебиторлық берешегін талдау, есеп айырысуларды бақылау және берешекті өндіріп алу жұмысын қолдау

1С жүйесінен қайдан табуға болады:

  • Интерфейсте: «Басшыға» бөлімі → «Сатып алушылардың берешегі».
  • Есепті іске қосудың жұмыс тәсілі — есеп нысанын ашу. Команданың көрінісі мен орналасуы пайдаланушының құқықтарына және интерфейс баптауларына байланысты.

Есеп контрагенттермен есеп айырысулар бойынша бухгалтерлік есеп деректерін талдауға арналған. Шоттар мен талдамалардың құрамы есеп баптаулары және таңдалған есеп нұсқасы арқылы айқындалады.

2. Деректемелер мен кестелік бөліктер (есеп баптаулары)

2.1 Параметрлер (нысан мен баптаулардың деректемелері)

АтауыТүріТолтырылуын тексеруМақсаты
КезеңніңБасыКүнАвтоматты түрде тексерілмейдіБерешекті талдау кезеңінің басы; таңдалған аралықтағы деректерді қалыптастыру кезінде қолданылады
КезеңніңСоңыКүнМән толтырылмаған кезде қате көрсетіледіТалдау кезеңінің соңы және берешектің соңғы қалдығын есептеу күні
ҰйымдарТізімініңКөрінісіЖолАвтоматты түрде тексерілмейдіЕсеп тақырыбына арналған таңдалған ұйымдардың мәтіндік көрінісі
ҚосымшаӨрістердіОрналастыруСанАвтоматты түрде тексерілмейдіҚалыптастырылған есепте қосымша деректерді орналастыру тәсілін айқындайды
ТаратыпЖазуРежиміБулевоАвтоматты түрде тексерілмейдіЕгжей-тегжейлеу режимін және есеп құрылымының қолжетімді элементтерінің құрамын басқарады

2.2 «Топтау» кестелік бөлігі

Кестелік бөлік есеп деректерін, мысалы, контрагент, шарт немесе ұйым бойынша топтау иерархиясын басқарады.

АтауыТүріМақсаты
ПайдалануБулевоТоптау белсенділігінің жалаушасы
ӨрісЖолТоптау өрісінің жүйелік атауы, мысалы, «Контрагент» немесе «Шарт»
КөрінісЖолИнтерфейстегі өрістің пайдаланушылық атауы
ТоптауТүріСтандартты есептерді егжей-тегжейлеу түріЕгжей-тегжейлеуді, аралық қорытындыларды және қорытынды жолдарды басқарады

2.3 «ҚосымшаӨрістер» кестелік бөлігі

Кестелік бөлік қосымша бағандарды, соның ішінде контрагент пен шарттың деректемелерін басқарады.

АтауыТүріМақсаты
ПайдалануБулевоҚосымша өрісті есепке қосу жалаушасы
ӨрісЖолҚосымша өрістің жүйелік атауы
КөрінісЖолБағанның пайдаланушылық атауы

3. Нысандар

НысанРөліСипаттамасы
ЕсепНысаныНегізгі нысанТоптаулар, іріктеулер, қосымша өрістер, сұрыптау және шартты безендіру бар баптаулар тақтасын, сондай-ақ нәтиже аймағын қамтиды. Нысан арқылы есепті баптау, қалыптастыру, таратып жазу және шығару орындалады

Құжаттар мен анықтамалықтарға тән элементтің, тізімнің және таңдаудың жеке нысандары сипатталған объект құрамында жоқ. Пайдаланушы есеп нысанымен және оның баптауларымен жұмыс істейді.

4. Модульдердің негізгі рәсімдері

Рәсімдердің нақты атаулары, параметрлері мен орналасуы объектінің 3.0.74.2 нұсқасындағы конфигурацияда іске асырылуына байланысты. Есептің бағдарламалық логикасын зерттеген кезде мына бөліктерге ерекше назар аудару керек:

  • Нәтижені құрастыру өңдеушісі — деректерді шығару алдында құрастыру параметрлері мен баптауларын дайындайды.
  • Нысанды жасау және ашу өңдеушілері — кезеңнің, ұйымдардың, топтаулар мен қосымша өрістердің бастапқы мәндерін белгілейді.
  • Қалыптастыру командасы — деректерді алуды және нәтижені кестелік аймаққа шығаруды іске қосады.
  • Таратып жазуды өңдеу — есеп көрсеткішінен оның егжей-тегжейіне, контрагентке, шартқа немесе есеп айырысу құжатына өтуді қамтамасыз етеді.
  • Баптауларды жүктеу және сақтау — топтаулардың, іріктеулердің, сұрыптаудың және безендірудің пайдаланушылық нұсқаларына қызмет көрсетеді.

Рәсімдер тізбесін тікелей объект пен нысан модульдерінен оқу керек: классикалық деректерді құрастыру жүйесі арқылы іске асыру стандартты есептердің жалпы тетігі негізінде іске асырудан ерекшеленеді.

5. Деректер көзі және қалыптастыру логикасы

Есеп ақпараттық базаның құжаттарында көрсетілген бухгалтерлік есеп деректерінен мәлімет алады. Есепті қалыптастыру есеп деректерін өзгертпейді.

Қалыптастырудың жалпы логикасы:

  1. Пайдаланушы кезеңді, ұйымды және басқа қолжетімді параметрлерді белгілейді.
  2. Жүйе таңдалған кезеңдегі сатып алушылармен есеп айырысулар бойынша қалдықтар мен айналымдарды алады.
  3. Деректер белгіленген іріктеулермен және есеп нұсқасының баптауларымен шектеледі.
  4. Нәтиже таңдалған талдамалық бөліністер: контрагенттер, шарттар, ұйымдар және есеп айырысу құжаттары бойынша топтастырылады.
  5. Есепке есепке алу валютасындағы бастапқы қалдықтың, айналымдардың және соңғы қалдықтың қолжетімді көрсеткіштері шығарылады.

Көрсеткіштердің құрамы таңдалған есеп нұсқасына байланысты. Нақты соманы талдау үшін бухгалтер оны сол кезеңдегі шот карточкасымен, айналым-сальдо ведомосімен және есеп айырысу құжаттарымен салыстырады.

ҚҚС қосылған соманы есептеу мысалы: егер ҚҚС-сыз құн 100 000 ₸ болса, 16 % мөлшерлеме бойынша ҚҚС 16 000 ₸ болады, ал сатып алушымен есеп айырысудың қорытынды сомасы — 116 000 ₸. Осы сома таңдалған кезең шегінде толық өтелген жағдайда тиісті есеп айырысу бойынша соңғы берешек 0 ₸ болады.

6. Байланысты объектілер

Есептің басқа объектілермен байланысы есеп деректері және таратып жазу тетігі арқылы іске асырылады:

  • Берешектің туындау құжаттары: сатып алушымен есеп айырысуларды көрсететін тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді және өзге активтерді өткізу құжаттары.
  • Өтеу құжаттары: банктік және кассалық құжаттар, өзара есепке жатқызу және берешекті түзету.
  • Талдама: контрагенттер мен шарттардың анықтамалықтары, сондай-ақ есепте осындай егжей-тегжейлеу қолданылса, контрагенттермен есеп айырысу құжаттары.
  • Электрондық құжаттар: байланысты ЭШФ және ТІЖ конфигурацияда көзделген өткізу құжаттарымен байланыстар шеңберінде көрсетіледі.
  • Басқарушылық бақылау: берешек туралы қорытынды деректер конфигурацияның пайдаланушыға қолжетімді талдамалық тақталарында қолданылуы мүмкін.

Таратып жазу арқылы өту соманы құраған деректерді табуға көмектеседі. Қолжетімді өтулер жиынтығы көрсеткіштің түріне, пайдаланушының құқықтарына және талдама баптауларына байланысты.

7. Кеңейту нүктелері

  • Есеп нұсқалары: егер пайдаланушының құқықтары рұқсат етсе, ол топтаулар, іріктеулер және қосымша өрістер жиынтығын жеке нұсқалар ретінде сақтай алады.
  • Қосымша өрістер: есеп құрамына контрагенттің, шарттың және басқа талдамалардың қолжетімді деректемелерін қосуға болады.
  • Конфигурация кеңейтімі: әзірлеуші негізгі конфигурацияны өзгертпей, өрістерді, іріктеулерді немесе құрастыру баптауларының өзге өңдеуін қоса алады.
  • Сыртқы есеп: талдаманың жеке нұсқасы қосылатын қосымша есеп ретінде іске асырылуы мүмкін.
  • Шартты безендіру: безендіру қағидалары пайдаланушы белгілеген шарттар бойынша сомаларды көрнекі түрде ерекшелеуге мүмкіндік береді.

Қолжетімді пысықтау тәсілі есеп архитектурасына, конфигурацияның үйлесімділік режиміне, қол жеткізу құқықтарына және ақпараттық базаның қауіпсіз режим баптауларына байланысты. Кеңейтімді өзгерту алдында әзірлеуші пайдаланылатын өрістерді 3.0.74.2 нұсқасының қолданыстағы құрастыру схемасымен салыстырады.

Сұрақтар мен жауаптар

Атауында құжат көрсетілсе де, неліктен объект есеп ретінде сипатталған?

Оның мақсаты, нысаны және баптаулар жиынтығы есепке сәйкес келеді. Нақты базада техникалық сәйкестендіру үшін 3.0.74.2 нұсқасы конфигурациясының метадеректер ағашында көрсетілетін атауды пайдалану қажет.

Берешек қай күнге есептеледі?

Соңғы қалдық таңдалған кезеңнің аяқталу күніне есептеледі. Байланысты бухгалтерлік есептерде салыстырмалы нәтиже алу үшін дәл сол кезеңді, ұйымды және талдамалық іріктеулерді белгілеу керек.

Неліктен есеп сомасы жеке контрагент бойынша деректерден өзгеше болуы мүмкін?

Айырмашылық кезеңдер, ұйымдар, шарттар, валюталар, топтау нұсқалары немесе қосылған есеп айырысулар құрамы әртүрлі болғанда туындайды. Көрсеткіштерді бірдей баптаулар мен егжей-тегжейлеу деңгейінде салыстыру қажет.

Берешекті құраған құжаттарды қалай табуға болады?

Көрсеткішті контрагентке, шартқа және есеп айырысу құжатына дейін таратып жазуды пайдаланыңыз. Таратып жазудың қолжетімді тереңдігі операцияларды көрсету кезінде қолданылатын талдамаға байланысты.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл құжат па, әлде есеп пе?
Қоса берілген дәлелдер бойынша бұл — есеп: онда кезең параметрлері (КезеңніңБасы/КезеңніңСоңы), Топтау және ҚосымшаӨрістер баптауларының кестелік бөліктері, жалғыз ЕсепНысаны нысаны және «дебиторлық берешекті талдау» мақсаты бар. Тапсырмада объект Құжат ретінде белгіленген — бұл бастапқы деректерді жіктеу қатесі болуы ықтимал. Есеп өткізілмейді және қозғалыстарды қалыптастырмайды.
Сатып алушылардың берешегі қай шот бойынша талданады?
ҚР үлгілік шоттар жоспары бойынша негізгі шот — 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі». Дебеттік сальдо сатып алушының берешегі, ал кредиттік сальдо алынған аванс (3510 шоты) ретінде түсіндіріледі. Деректер көрсетілген кезеңдегі бухгалтерлік есеп тіркелімінен оқылады.
Қазақстан үшін 2026 жылғы мысалдарда қандай ҚҚС мөлшерлемесі қолданылады?
16 %. Мысалы, 116 000 ₸ сомасындағы өткізу 16 000 ₸ ҚҚС-ты қамтиды және Дт 1210 = 116 000 ₸ қалыптастырады. Төленуге тиіс ҚҚС шоты — 3130. 12 % мөлшерлеме 2026 жылға дейінгі кезеңге қатысты және мұнда қолданылмайды.
Конфигурацияны өзгертпей есеп бағандарының құрамын қалай кеңейтуге болады?
«ҚосымшаӨрістер» кестелік бөлігі/баптауы (шарт деректемелері, контрагенттің байланыс деректері) және топтауларды, іріктеулерді және шартты безендіруді сақтайтын есеп нұсқалары арқылы. Неғұрлым терең пысықтаулар үшін — НәтиженіҚұрастыруКезінде рәсімін ұстап қалатын конфигурация кеңейтімі немесе СКЖ қосымша есептер тетігі арқылы сыртқы есеп қолданылады.
Объект бухгалтерлік жазбаларды немесе ЭШФ/ТІЖ қалыптастыра ма?
Жоқ. Есеп деректерді тек оқиды және ештеңе жазбайды. Дт 1210 бойынша бухгалтерлік жазбаларды өткізу құжаттары қалыптастырады, ал ЭШФ (ЭШФ АЖ) және ТІЖ осы өткізу құжаттары арқылы жазып беріледі. Есептен таратып жазу арқылы негіз құжатқа және байланысты электрондық құжаттарға өтуге болады.

Сондай-ақ оқыңыз

Жаңа жауаптар

Дереккөздер

Мақала пайдалы болды ма?
💼 1С немесе есеп бойынша көмек керек пе? Слава КВЦ — Қазақстанда 1С бойынша көпжылдық тәжірибе. Талданған ҚР Салық кодексі 2026 қараңыз немесе BuhGPT чатында сұраңыз — жауап бірнеше секундта.
Тегтер:1СKZDocuments