1. Идентификация
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ВидыДокументовЭДО |
| Толық аты | Справочник.ВидыДокументовЭДО (Catalogs.ВидыДокументовЭДО) |
| Синонимі | «ЭДҚ құжаттарының түрлері» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған сауданы басқару, ред. 3.4 (нұсқа 3.4.5.21) |
| 1С-те қайдан табуға болады | «Электрондық өзара әрекеттесу» → «ЭДҚ құжаттарының түрлері» бөлімі |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Справочник.ВидыДокументовЭДО |
Мақсаты. Ұйым ЭДҚ арқылы алмасатын электрондық құжаттардың түрлерінің (типтерінің) тізбесін сақтайтын анықтамалық-классификатор. Қазақстан жағдайында бұл ең алдымен мемлекеттік ақпараттық жүйелердің құжат түрлері — ЭШФ (электрондық шот-фактура, ЭШФ АЖ) және ТЖН (тауарларға арналған жүкқұжат), — сондай-ақ контрагенттермен және ЭДҚ операторларымен электрондық өзара әрекеттесудің басқа да форматтары. Анықтамалық элементтері кіріс және шығыс ЭД өңдеу маршруттарын баптау кезінде, құжат форматтарын сәйкестендіру кезінде және ЭДҚ жұмыс орындарындағы іріктеулерде өлшем/деректеме ретінде пайдаланылады. Анықтамалықтың өзі нормативтік-анықтамалық ақпарат (НСИ) болып табылады және бухгалтерлік немесе салықтық қозғалыстар тудырмайды.
2. Тақырыптама деректемелері мен кестелік бөліктер
Анықтамалық классификациялық (қарапайым) түрге жатады — әдетте кестелік бөліктерсіз. Тақырыптама деректемелерінің құрамы (ЭД түрлері классификаторлары үшін типтік):
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол/Сан | Элементтің бірегей коды (анықтамалықтың стандартты деректемесі). |
Наименование |
Жол | ЭДҚ құжаты түрінің көрінісі (мысалы, «Электрондық шот-фактура (ЭШФ)», «ТЖН»). |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Жоюға белгілеудің стандартты белгісі. |
Предопределённый |
Қызметтік | Алдын ала анықталған элементтің белгісі (типтік ЭД түрлері алдын ала анықталған түрде жеткізіледі). |
Кестелік бөліктер: жоқ (ішкі кестелерсіз классификатор).
Ескертпе: қосымша деректемелердің нақты жиынтығы (формат идентификаторы, бағыты, мемжүйе белгісі) нұсқаға тәуелді — 3.4.5.21 нақты құрастырылымында Конфигуратор арқылы тексеруді талап етеді. Негізгі құрам (Код/Наименование) әрдайым бар.
3. Пішіндер
| Пішін | Мақсаты |
|---|---|
Элемент пішіні (ФормаЭлемента) |
ЭДҚ құжатының бір түрін қарау және өңдеу: атауы, коды, қызметтік белгілері. |
Тізім пішіні (ФормаСписка) |
Анықтамалықтың негізгі жұмыс орны: ЭД түрлері тізбесін қарау, іздеу, іріктеу, жоюға белгілеу. Навигациялық сілтеме бойынша ашылады. |
Таңдау пішіні (ФормаВыбора) |
ЭДҚ баптауларында және байланысты құжаттарда СправочникСсылка.ВидыДокументовЭДО түріндегі деректемелерді толтыру кезінде мәнді таңдау. |
Егер метадеректерде мамандандырылған пішіндер көрсетілмесе, платформа тізім/элемент/таңдаудың автоматты түрде жасалатын пішіндерін пайдаланады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Тіркелген evidence-те BSL-код (жолдары жол:нөмір) тіркелмеген, сондықтан төменде осы түрдегі анықтамалық-классификатор үшін типтік өңдегіштер келтірілген. Нақты іске асырулар 3.4.5.21 құрастырылымының пішін модулінен және менеджер модулінен қаралуы тиіс.
Объект модулі:
ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, СтандартнаяОбработка)— негіз бойынша немесе параметрлер бойынша енгізу кезінде жаңа элементтің деректемелерін толтыру.ПередЗаписью(Отказ)— жазу алдында дұрыстығын бақылау (атауының толтырылғанын, бірегейлігін тексеру).ОбработкаПроверкиЗаполнения(Отказ, ПроверяемыеРеквизиты)— міндетті деректемелерді тексеру.
Менеджер модулі:
- Алдын ала анықталған мәндерді алу процедуралары және формат/құжат идентификаторы бойынша ЭД түрін таңдаудың қызметтік функциялары (ЭДҚ ішкі жүйесі кіріс файлдарды талдау кезінде пайдаланады).
Тізім/элемент пішіні модулі:
ПриСозданииНаСервере(Отказ, СтандартнаяОбработка)— көріну, іріктеулер, шартты рәсімдеуді баптау.- ЭДҚ жұмыс орындарынан элементті таңдау және ашу өңдегіштері.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық өткізілмейді және өз бетінше регистрлер мен бухгалтерлік өткізулер бойынша қозғалыстар тудырмайды — бұл НСИ объектісі. Анықтамалық мәндері ЭДҚ құжат айналымына жанама түрде қатысады: олар электрондық құжаттың түрін/форматын анықтайды, ал нақты қозғалыстарды электрондық құжат байланыстырылған тиісті есептік құжаттар (өткізу, түсу, шот-фактуралар) қалыптастырады.
Сквозной логиканы көрсету үшін — қозғалыстарды, мысалы, «ЭШФ» түріндегі ЭД сәйкес келетін өткізу құжаты қалыптастырады. Сандар мен шоттар — ҚР типтік шоттар жоспары және 2026 ж. 16 % ҚҚС ставкасы бойынша:
Тауарларды 116 000 ₸-ге өткізу (оның ішінде ҚҚС 16 % = 16 000 ₸, өзіндік құны 70 000 ₸):
| Дт | Кт | Сомасы, ₸ | Мазмұны |
|---|---|---|---|
| 1210 | 6010 | 100 000 | Сатып алушыларға өткізуден түскен табыс |
| 1210 | 3130 | 16 000 | Төленуге тиіс ҚҚС (16 %) |
| 7010 | 1330 | 70 000 | Тауарлардың өзіндік құнын есептен шығару |
Сатып алушыдан ағымдағы шотқа төлем: Дт 1030 Кт 1210 — 116 000 ₸. Жеткізушілермен КЗ бойынша есеп айырысу: Кт 3310 (түсу кезінде).
ЭШФ АЖ-де электрондық шот-фактураны жазып беру және ТЖН ресімдеу кезінде негіз құжаттар маршруттау және мәртебелерді бақылау үшін осы анықтамалықтан ЭД түрін пайдаланады; бухгалтерлік қозғалыстарды анықтамалық емес, бастапқы құжаттар генерациялайды.
ҚР-дың 2026 жылғы байланысты есептеулерге арналған басқа ставкалары (анықтама үшін, осы объектіге тікелей қатысы жоқ): ЖТС жылдық табыстың 8 500 АЕК-ке дейін 10 % және одан жоғары 15 %; ЖТС бойынша базалық шегерім — 30 АЕК/ай (жылына 360 АЕК-тен аспайды); МЗЖ 10 % (база шегі 50 ЕТМ), МЗЖШ 3,5 %, МӘМСҚ 2 %, МӘМС 3 %, ӘЖ 5 %, әлеуметтік салық 6 %. АЕК = 4 325 ₸, ЕТМ = 85 000 ₸.
6. Байланысты объектілер және негіз бойынша енгізу
- ЭДҚ ішкі жүйесі: анықтамалық элементтері электрондық құжаттармен алмасуды баптауда, ЭШФ/ТЖН қалыптастыру және қабылдауда, «ЭДҚ ағымдағы істері» жұмыс орындарында пайдаланылады.
- Негіз құжаттар: тауарларды/қызметтерді өткізу, тауарлардың/қызметтердің түсуі, шығарылған/алынған шот-фактуралар — оларға тиісті түрдегі электрондық құжаттар байланыстырылады.
- ЭДҚ ішкі жүйесінің мәліметтер регистрлері (мәртебелер, форматтардың сәйкестігі, алмасу тарихы) ЭД түрін өлшем/деректеме ретінде пайдаланады.
- Негіз бойынша енгізу: классификатор үшін тән емес; элементтер, әдетте, қолмен жасалады немесе алдын ала анықталған түрде жеткізіледі.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту: қолдаудан алынбай деректемелерді (мысалы, өз формат идентификаторы, алмасу бағыты) және алдын ала анықталған элементтерді қосу.
- Объект модулінің өңдегіштері
ПередЗаписью/ОбработкаПроверкиЗаполнения— қосымша бақылау үшін. - Қосымша деректемелер/мәліметтер (қасиеттер ішкі жүйесі) — метадеректер құрылымын өзгертпей ЭД түрлерін жіктеу үшін.
- Анықтамалықты жазу оқиғаларына жазылу — интеграциялық логика үшін (ЭДҚ операторымен синхрондау).
- Тізім/элемент пішіндерін кеңейту — ЭДҚ жұмыс орындарында іріктеулер, командалар, рәсімдеу қосу.