1. Сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ГруппировкиТоварныхОграничений |
| Толық аты | Справочник.ГруппировкиТоварныхОграничений |
| Синоним | «Тауарлық шектеулердің топтастырулары» |
| Конфигурация | Қазақстан үшін Сауданы басқару, 3.4 редакциясы (3.4.5.21) |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Справочник.ГруппировкиТоварныхОграничений |
Мақсаты. Анықтамалық — біріктіруші классификатор: ол тауарлық шектеулерді (сауда, салық немесе таңбалау шектеулері қолданылатын номенклатура позицияларын/номенклатура түрлерін/сегменттерді) ірілендірілген логикалық жиынтықтарға топтастырады. Мұндай топтастырулар сату ережелерін баптау, қалдықтарды бақылау, қадағаланатын/таңбаланатын тауарлардың айналымы бойынша шектеулерді қолдану және электрондық құжаттарды (ЭШФ, ТЖХ) қалыптастыру кезінде бірыңғай белгі ретінде пайдаланылады. Анықтамалықтың өзі — нормативтік-анықтамалық (НСИ) объект: ол шаруашылық операцияларын жасамайды және қозғалыстар тудырмайды, тек құжаттар мен конфигурация ережелері үшін аналитикалық қима және іріктеу шарты қызметін атқарады.
Бұл жоғарғы деңгейдегі анықтамалық (жиынтық), шектеулердің өзі емес. Нақты шектеулер бағынышты/байланысты объектілерде сақталады және осы анықтамалықтың элементіне «өз» топтастыруы ретінде сілтеме жасайды.
2. Тақырып деректемелері мен кестелік бөліктер
Мұндай мақсаттағы анықтамалықтар үшін Қазақстан үшін СБ 3.4 нұсқасында деректемелердің типтік жиынтығы қолданылады. Дәл құрамы нұсқаға тәуелді (FAQ бөлімін қараңыз), төменде — НСИ-классификаторының стандартты схемасы берілген.
Стандартты деректемелер (платформа алдын ала анықтаған)
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол | Элементтің бірегей коды, автонөмірлеу |
Наименование |
Жол | Пайдаланушы үшін топтастырудың атауы |
Родитель |
СправочникСсылка.ГруппировкиТоварныхОграничений | Топтар/элементтер иерархиясы (иерархиялық болса) |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Жоюға белгілеу қызметтік белгісі |
Предопределённый |
— | Алдын ала анықталған элемент белгісі (берілген болса) |
Тақырып деректемелері (қолданбалы)
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Наименование |
Жол(150) | Тауарлық шектеулер топтастыруының атауы |
НаименованиеПолное |
Жол | Баспа/электрондық нысандар үшін толық атау |
Комментарий |
Жол | Еркін мәтіндік сипаттама, топтың мақсаты |
ВидОграничения / ТипОграничения |
ПеречислениеСсылка | Шектеу сипатының классификаторы (таңбалау, қадағалау, айналым, лицензиялау) |
Используется / ДействуетС |
Логикалық / Күн | Топтастырудың өзектілік белгісі және кезеңі |
Кестелік бөліктер
| Кестелік бөлік | Негізгі бағандар | Мақсаты |
|---|---|---|
Состав / Номенклатура |
Номенклатура, ВидНоменклатуры, Сегмент |
Шектеулер топтастыруына кіретін объектілердің тізбесі |
Ограничения |
Ограничение, Значение, ДействуетС, ДействуетПо |
Топтастыруға байланысты нақты шектеулердің параметрлері |
Егер нақты 3.4.5.21 жинағында құрам анықтамалықтың кестелік бөлігі арқылы емес, номенклатура/сегмент карточкасынан кері сілтеме арқылы берілсе — «Құрам» бағандары болмайды, ал байланыс номенклатура жағындағы сілтеме-деректеме арқылы құрылады.
3. Нысандар
| Нысан | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
ФормаСписка |
Тізім нысаны | Элементтерді қарау, іздеу, іріктеу және топтық қызмет көрсету; навигациялық сілтеме арқылы ашылады |
ФормаЭлемента |
Элемент нысаны | Топтастыру карточкасын енгізу және өңдеу: тақырып деректемелері мен кестелік бөліктер |
ФормаГруппы |
Топ нысаны | Иерархия топтарын өңдеу (иерархиялық анықтамалық болса) |
ФормаВыбора |
Таңдау нысаны | Құжаттар мен шектеу баптауларының өрістерінде топтастыруды таңдау |
Егер конфигурацияда қолданбалы нысандар анықталмаса, платформа деректемелер құрылымы негізінде автоматты түрде жасалатын нысандарды пайдаланады — тізім/таңдау/өңдеу функционалдығы бұл кезде сақталады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Ұсынылған дәлелдемеде жеке BSL коды жоқ (тек мақсат фасеті берілген). Төменде — Қазақстан үшін СБ 3.4 нұсқасындағы осы түрдегі НСИ-анықтамалығына тән типтік өңдеушілер жиынтығы келтірілген.
Объект модулі
ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, ...)— негіздеме бойынша енгізу кезінде/параметрлер бойынша деректемелерді әдепкі бойынша толтыру.ПередЗаписью(Отказ)— жазу алдында дұрыстықты бақылау (атаудың толтырылуы, әрекет ету кезеңдерінің қайшылықсыздығы, иерархияда циклдардың болмауы).ПроверкаЗаполнения(Отказ, ПроверяемыеРеквизиты)— міндетті деректемелер мен топтастыру құрамын тексеру.ПриКопировании(ОбъектКопирования)— элементті көшіру кезінде қызметтік/бірегей өрістерді тазарту.
Менеджер модулі
ОбработкаПолученияФормы(...)— қажетті нысанды таңдау (элемент/топ/таңдау).- Топтастырулар үшін баспа нысандары қарастырылған болса, баспаға шығару/ұсыну алу процедуралары.
Элемент нысанының модулі
ПриСозданииНаСервере(Отказ, СтандартнаяОбработка)— деректемелердің көрінуі мен қолжетімділігін баптау, құрамды инициализациялау.ПриИзмененииВидаОграничения(өріс оқиғасының өңдеушісі) — шектеу түріне байланысты қолжетімді деректемелерді басқару.ПередЗаписьюНаСервере(Отказ, ТекущийОбъект, ПараметрыЗаписи)— жазу алдында деректерді толықтыру/қалыпқа келтіру.
«Тексеруді қажет етеді»: нақты қолданбалы өңдеушілердің болуы мен қолтаңбалары дәл 3.4.5.21 жинағына байланысты — конфигуратор бойынша тексеріңіз.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық өткізілмейді және бухгалтерлік өткізбелер мен регистрлер бойынша қозғалыстар қалыптастырмайды — бұл НСИ объектісі. Ол есепке жанама түрде қатысады: шектеу ережелеріндегі және өткізуді орындайтын құжаттардағы аналитикалық қима және іріктеу шарты ретінде. Төменде топтастыру мәні қайда «жұмыс істейтіні» және ҚР-дың типтік шоттар жоспары бойынша байланысты құжаттар қандай өткізбелер қалыптастыратыны көрсетілген.
Мысал: шектеуі бар топтастыруға кіретін тауарды сатушыға 116 000 ₸ сомасына, 16 % мөлшерлемесі бойынша ҚҚС-пен өткізу (салық базасы 100 000 ₸, ҚҚС 16 000 ₸):
| Операция | Дт | Кт | Сома, ₸ |
|---|---|---|---|
| Өткізуден түскен түсім | 1210 | 6010 | 116 000 |
| Төлеуге есептелген ҚҚС | 1210 | 3130 | 16 000 |
| Өзіндік құн есептен шығарылды | 7010 | 1330 | (есептік құн бойынша) |
| Шотқа төлемнің түсуі | 1030 | 1210 | 116 000 |
Осы тауарларды жеткізушіден сатып алу:
| Операция | Дт | Кт |
|---|---|---|
| Тауарды кіріске алу | 1330 | 3310 |
| ҚҚС есептеу/есепке алу | 1330/ҚҚС | 3310 |
Топтастыру бақылау белгісі ретінде әрекет ететін электрондық құжаттар: ЭШФ (ЭШФ АЖ) және ТЖХ — жазу кезінде жүйе номенклатураның белсенді шектеуі бар (қадағалау, таңбалау, айналым) топтастыруға түсуін тексереді және тиісті жолдарды бұғаттайды немесе белгілейді.
ҚҚС мөлшерлемесі 16 %, 1210/1030/1330/3310/3130/6010/7010 шоттары — ҚР-дың 2026 жылғы нормалары бойынша. Анықтамалықтың өзі регистр жолдарын жазбайды.
6. Байланысты объектілер және негіздеме бойынша енгізу
Анықтамалыққа сілтеме жасайды (деректеме/іріктеу ретінде пайдаланады):
- Номенклатура және Номенклатура түрлері — позицияларды шектеулер топтастыруына байланыстыру.
- Номенклатура сегменттері — топтастыруды динамикалық жиынтықтарға қосу.
- Сату/жылжыту/есептен шығару құжаттары — өткізу кезінде шектеулерді бақылау.
- ЭШФ және ТЖХ — электрондық құжаттарды қалыптастыру кезінде шектеулерді тексеру.
- Шектеулер/сату ережелерінің баптаулары бар мәліметтер регистрлері — «топтастыру → ереже» сәйкестігін сақтайды.
Негіздеме бойынша енгізу. НСИ объектісі ретінде анықтамалық, әдетте, құжаттарды негіздеме бойынша енгізудің негіздемесі де, нәтижесі де болмайды. Толтыру қолмен немесе НСИ-ді бастапқы толтыру/жүктеу өңдеулері арқылы орындалады.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурация кеңейтулері (Extensions): тақырып деректемелерін/кестелік бөліктерді, өз нысандарын қосу, қолдаудан алынбай
ПередЗаписью/ПроверкаЗаполненияоқиғаларына жазылу. - Қосымша деректемелер мен мәліметтер (қасиеттер тетігі) — метадеректерді өзгертпей топтастырулар аналитикасын кеңейту үшін.
- Оқиғаларға жазылу анықтамалықты жазу — қадағалау/таңбалаудың сыртқы жүйелерімен синхрондау.
- Қосымша өңдеулер (БЖК) — құрамды толтыру, жаппай қызмет көрсету, топтастыруларды түсіру/салыстыру.
- Алмасу/түрлендіру ережелері — деректерді синхрондау кезінде топтастыруларды тасымалдау.
- Функционалдық опциялар — объектінің және онымен байланысты шектеулер функционалдығының көрінуін басқару.
Пысықтау кезінде байланысты есептеулерде ҚР-дың 2026 жылғы нормаларын сақтаңыз: ҚҚС 16 %, АЕК 4 325 ₸, ЕТМ 85 000 ₸, ЖТС бойынша базалық шегерім 30 АЕК/ай (жылына 360 АЕК-тен аспайды), жылдық табысы 8 500 АЕК-ке дейін ЖТС 10 % және одан жоғары 15 %, МЗЖ 10 % (базаның шегі 50 ЕТМ), МЗЖЖ 3,5 %, МӘМСС 2 %, ӘМСС 3 %, ӘЖ 5 %, әлеуметтік салық 6 %.