1. Объектіні сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Анықтамалық (Catalog) |
| Аты | ГрафикиОплаты |
| Толық аты | Справочник.ГрафикиОплаты |
| Синонимі | «Төлем графиктері» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған Сауданы басқару, ред. 3.4 (3.4.5.21) |
| Қайдан табуға болады | «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Төлем графиктері». Тікелей навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ГрафикиОплаты |
Мақсаты. «Төлем графиктері» — кәсіпорында қолданылатын барлық төлем графиктерін қамтитын классификатор. Анықтамалық құжат (тапсырыс, шарт, келісім) сомасын төлем кезеңдеріне бөлу үлгілерін сақтайды — аванс, жөнелтуге дейінгі алдын ала төлем, нақты фактіге сай төлем және кейінге қалдыру (несие) — әр кезеңнің үлесі мен басталу мерзімін көрсете отырып. Төлем графигі сату/сатып алу құжаттарына және клиенттер мен жеткізушілермен жасалатын келісімдерге қойылады, содан кейін жүйе автоматты түрде төлем күнтізбесін (жоспарлы күндер мен сомаларды) есептейді және мерзімі өткен берешекті бақылайды.
Бұл нормативтік-анықтамалық объект: ол өткізілмейді және өз бетінше қозғалыстар қалыптастырмайды — ол тұтынушы құжаттарында жоспарлы сомалардың күндер бойынша «жайылатын» ережелерін белгілейді.
2. Тақырыптама деректемелері және кестелік бөліктер
2.1. Тақырыптама деректемелері
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Код |
Жол | Элементтің бірегей коды (автонөмірлеу). |
Наименование |
Жол | Графиктің көрінісі («100% алдын ала төлем», «Аванс 30% + 10 күн ішінде 70%», «30 күнге кейінге қалдыру» т.б.). |
ФормаОплаты |
ПеречислениеСсылка.ФормыОплаты | График бойынша есеп айырысудың болжамды түрі: қолма-қол, қолма-қол емес, төлем картасымен, кез келген. График құжаттарда таңдалғанда және ақша қозғалысы аналитикасы үшін қолданылады (шот 1030 «Ағымдағы банк шоттарындағы ақша», касса — тиісті есеп шоты бойынша). |
Детализировать / ДетализироватьПоЭтапам |
Логикалық | Төлемнің бірнеше кезеңге бөлінетінін білдіретін белгі. Белгіленбесе — бүкіл график бір кезең ретінде қаралады (мысалы, «100% нақты фактіге сай»). |
ПометкаУдаления |
Логикалық | Стандартты қызметтік деректеме. |
2.2. «Кезеңдер» кестелік бөлігі (ЭтапыОплаты)
Объектінің өзегі — әр жолы төлемнің бір жоспарлы бөлігін сипаттайтын кезең жолдары.
| Деректеме | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
ВариантОплаты |
ПеречислениеСсылка.ВариантыОплаты | Жөнелтуге қатысты кезең сәті: Аванс (жөнелтуге дейінгі алдын ала төлем), Предоплата (беруге дейін), Кредит (жөнелтуден кейінгі кейінгі төлем/кейінге қалдыру). |
Процент / ДоляПлатежа |
Сан | Кезеңнің құжаттың жалпы сомасындағы үлесі, %. Барлық кезеңдер бойынша пайыздардың қосындысы 100-ге тең болуы керек. |
КоличествоДней / СрокОплаты |
Сан | Кезеңнің жоспарлы мерзімінің күндермен ауытқуы. |
МоментОтсчёта (ОтсчётСрока) |
Тізбе | Мерзімді есептеу базасы: құжат/тапсырыс күнінен, жөнелту күнінен, алдыңғы кезең күнінен. |
Дұрыстығын бақылау: кезеңдер бойынша пайыздардың қосындысы = 100 %; Детализировать = Ложь болғанда бір ғана жол болады.
3. Пішіндер
| Пішін | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
ФормаСписка (СписокФорма) |
Тізім | Төлем графиктерін қарау және таңдау, төлем түрі бойынша сұрыптау, жоюға белгілеу. e1cib/list/Справочник.ГрафикиОплаты сілтемесі арқылы ашылады. |
ФормаЭлемента (ФормаОбъекта) |
Элемент | Графикті құру/өңдеу: атауы, төлем түрі, детализация белгісі және пайыздар мен мерзімдері бар кезеңдер кестесі. |
ФормаВыбора |
Таңдау | Графикті құжаттардың өрістерінде таңдау (тапсырыстар, өткізулер, шарттар, келісімдер). |
| Автоматты жасалатын пішіндер | — | Меншікті пішіндер белгіленбесе, платформа тиісті түрдің әдепкі пішіндерін қолданады. |
4. Модульдердің негізгі процедуралары
«Төлем графиктері» анықтамалығы үшін BSL кодымен бөлек қолданбалы evidence тіркелмеген (бастапқы деректерде тек мақсат фасеті бар). Төменде — УТ/УНФ конфигурацияларындағы осы объект түрінің типтік өңдеушілері келтірілген; процедуралардың нақты аттарын мақсатты релиздің конфигураторында нақтылау қажет.
Объект модулі (ОбработкаПроверкиЗаполнения)
- Атауының толтырылуын және
Детализировать = ИстинакезіндеЭтапыОплатыкестесінің бос емес екенін бақылау. ЭтапыОплатыжолдарындағыПроцентқосындысының 100-ге тең екенін тексеру.
Элемент пішінінің модулі
ПриСозданииНаСервере— детализация белгісіне байланысты кезең бағандарының көрінуін инициализациялау.ДетализироватьПриИзменении— кезеңдер кестесін қосу/өшіру; өшірілгенде — «100 %» бір кезеңге дейін жинау.ЭтапыОплатыПроцентПриИзменении— 100 %-ға дейінгі қалдықты қайта есептеу және көрсету.ВариантОплатыПриИзменении— мерзім өрістерінің қолжетімділігін басқару («Аванс/Предоплата» нұсқасы үшін есептеу әдетте тапсырыс күнінен, «Кредит» үшін — жөнелту күнінен басталады).
Бағдарламалық интерфейс (есептеулердің жалпы модулі, мыс., РасчётыСКлиентамиСервер/РасчётыСПартнёрами)
- Таңдалған график бойынша төлем күнтізбесін құру функциясы: кірісте — сома және құжаттың тірек күні, шығысында — «Кезең / Күні / Сома» кестесі.
5. Өткізу және қозғалыстар
Анықтамалық құжат емес және өткізілмейді — регистрлер бойынша өз қозғалыстарын және бухгалтерлік жазбаларын қалыптастырмайды. Оның рөлі — тұтынушы құжаттары үшін ережелер көзі болу. Төменде — графиктің осы құжаттар арқылы есепке қалай қатысатыны көрсетілген (сандар мен шоттар — ҚР бойынша, 2026 ж.).
Төлем күнтізбесі және өзара есеп айырысулар. График тапсырыс/өткізу/келісімге қойылғанда жүйе кезеңдер бойынша жоспарлы күндер мен сомаларды есептейді және оларды есеп айырысу регистрлеріне жазады (клиенттермен/жеткізушілермен есеп айырысулар, мерзімдер бойынша берешек). Бұл деректер дебиторлық/кредиторлық берешек бойынша есептерді және мерзімі өткен төлемдерді бақылауды қамтамасыз етеді.
Графикті пайдаланатын өткізу құжатының жазбалар мысалы (ҚҚС 16%-бен 1 160 000 ₸-ге сату):
- Дт 1210 «Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДЗ» — Кт 6010 «Өткізуден түскен табыс» — 1 000 000 ₸ (ҚҚС-сыз сома);
- Дт 1210 — Кт 3130 «Төленуге тиіс ҚҚС» — 160 000 ₸ (ҚҚС 16%);
- Дт 7010 «Өткізу өзіндік құны» — Кт 1330 «Тауарлар» — өзіндік құн бойынша.
Осы сома үшін «Аванс 30% + 10 күн кейінге қалдыру 70%» графигінің кезеңдер мысалы:
- 1-кезең (Аванс, 30%): тапсырыс күніне жоспарлы сома 348 000 ₸ → төленгенде Дт 1030 — Кт 1210 (немесе алынған аванстар шоты);
- 2-кезең (Кредит, 70%): «жөнелту + 10 күн» күніне жоспарлы сома 812 000 ₸.
Сатып алулар. Жеткізушілерге арналған төлем графиктері бойынша жоспарлы кредиторлық берешек ұқсас есептеледі (шот 3310 «Жеткізушілер алдындағы КЗ»), төлем — Дт 3310 — Кт 1030.
Электрондық құжаттар. Графиктің өзі ЭШФ-қа (ЭШФ АЖ) және ТЖЖ-ге түсірілмейді — бұл құжаттар өткізу/жүкқұжат негізінде қалыптастырылады; график тек бастапқы құжаттағы төлем мерзімдерін анықтайды.
Еңбек/салық есептеулері (ЖТС 10%/15%, 30 АЕК шегерімі, МЗЖ 10%, МӘЖ 3,5%, МӘСЖ 2%, МӘМС 3%, ӘЖ 5%, әлеуметтік салық 6%; АЕК 4 325 ₸, ЕТМ 85 000 ₸) осы анықтамалыққа қатысы жоқ және тек 2026 жылғы ҚР-ның өзекті нормативтік контексі ретінде келтірілген — төлем графиктерінде қолданылмайды.
6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу
Тұтынушы объектілер (график таңдалатын жерлер):
Справочник.СоглашенияСКлиентами/СоглашенияСПоставщиками— мәмілелер үшін әдепкі график;Справочник.Договоры(контрагенттер) — шарттың төлем шарттары;- Тапсырыс және өткізу/түсу құжаттары —
ЗаказКлиента,ЗаказПоставщику,РеализацияТоваровУслуг,ПоступлениеТоваровУслуг(«Төлем графигі» / «Төлем кезеңдері» деректемесі).
Байланысты тізбелер: ВариантыОплаты (Аванс/Предоплата/Кредит), ФормыОплаты (қолма-қол/қолма-қол емес/картамен).
Негізінде енгізу. Нормативтік-анықтамалық объект үшін негізінде енгізу, әдетте, қарастырылмаған: график тізімде қолмен құрылады және кейін құжаттарда таңдалады. Қажет болған жағдайда график жаңасын құруға негіз ретінде көшірілуі мүмкін.
7. Кеңейту нүктелері
- Қосымша деректемелер мен мәліметтер («Қасиеттер» ішкі жүйесі) — конфигурацияны өзгертпей графиктердің салалық аналитикасы үшін.
- Конфигурация кеңейтулері — тақырыптама/кезеңдер деректемелерін қосу, тізім және элемент пішіндерін қайта анықтау, толтырылуын тексерудің серверлік өңдеушілерін қосу.
- Оқиғаларға жазылу және
ОбработкаПроверкиЗаполнения-ны ұстап алу — меншікті ережелер үшін (мысалы, пайыздар қосындысы ≠ 100 графиктерге тыйым салу немесе ең жоғарғы кейінге қалдыруды шектеу). - Серіктестермен есептеулердің қайта анықталатын жалпы модульдері — кезеңдер бойынша төлем күнтізбесін құру алгоритмін баптау.
- Қолжетімділікті шектеу (RLS) — графиктерді ұйымдар/бөлімшелер бойынша бөлу кезінде.
Нақты 3.4.5.21 релизінде тексеруді қажет етеді: кезеңдер кестелік бөлігінің дәл деректеме аттары (
ЭтапыОплаты/Этапы,Процент/ДоляПлатежа,КоличествоДней/СрокОплаты) жәнеВариантыОплатытізбесінің құрамы — бұл нұсқаға тәуелді егжей-тегжейлер, конфигураторда тексерілуі керек.