Мәселенің мәні: Бұл бағдарламалық қате ме?
Құрметті әріптестер, 200.00 нысанын (ФНО 200.00) толтыру барысында бейрезидент қызметкерлердің бейрезиденттерге арналған қосымшада (приложение по нерезидентам) көрінбей қалуы жиі кездесетін жағдай. Көптеген бухгалтерлер мұны бағдарламаның ақауы немесе жаңартудан кейінгі қате деп есептейді. Алайда, есіңізде болсын: бұл бағдарламалық қате емес, бұл — салық заңнамасының талаптарына сәйкес деректердің дұрыс өңделуі. Мәселе қызметкердің салықтық мәртебесінің (налоговое резидентство) өзгеруінде жатыр. Бағдарлама қызметкердің «бейрезидент» белгісін жоғалтқанын анықтап, деректерді тиісті бөлімге автоматты түрде ауыстырады.
Салық кодексінің 217-бабы және 183 күн ережесі
Бухгалтер ретінде біз тек экрандағы деректерге емес, заңның негізіне сүйенуіміз керек. ҚР Салық кодексінің 217-бабына сәйкес, жеке тұлғаның резиденттік мәртебесі оның Қазақстан аумағында болу ұзақтығымен анықталады. Егер кез келген үздіксіз 12 айлық кезең ішінде қызметкер еліміздің аумағында 183 күнтізбелік күннен астам болса, ол азаматтығына қарамастан, автоматты түрде ҚР салықтық резиденті болып танылады.Осы 183 күн өткеннен кейін қызметкердің мәртебесі өзгереді, ал бұл өз кезегінде салықтық есептіліктің құрылымына тікелей әсер етеді. Бұл — заң алдындағы міндетті процесс.
200.02 қосымшасынан 200.01 қосымшасына ауысу
Қызметкер резидент мәртебесін иеленген сәттен бастап, оның табыстары мен ұсталған салықтары бейрезиденттерге арналған 200.02 қосымшасында емес, резиденттерге арналған 200.01 қосымшасында көрсетілуі тиіс. Бұл — салық заңнамасын өзгерген нақты жағдайларға сәйкес дұрыс қолданудың нәтижесі. Сондықтан, егер қызметкерді үйреншікті қосымшадан таппасаңыз, оны 200.01 қосымшасынан іздеңіз. Бұл бағдарламаның «ақылды» алгоритмі заңнаманы қатаң сақтап тұрғанының белгісі.
Бухгалтерге арналған іс-қимылдар алгоритмі
Егер сіздің есебіңізде осындай жағдай орын алса, келесі нақты қадамдарды орындауды ұсынамын:
Нақты мерзімді есептеу: Шетелдік қызметкердің ҚР аумағында болған күндерін (шекарадан өту белгілері бойынша) қайта тексеріңіз. Егер болу мерзімі 183 күнтізбелік күннен асса, салықтық резиденттік өзгерген деп есептеңіз.
Бағдарламадағы мәртебені жаңарту: 1С немесе басқа бухгалтерлік жүйеде қызметкер карточкасындағы «Мәртебелер тарихы» (История статусов) бөліміне өтіңіз. Мәртебенің өзгерген күнін (Дата изменения статуса) нақты 184-ші күннен бастап белгілеңіз. Бұл жүйенің деректерді дұрыс қосымшаға бағыттауына мүмкіндік береді.
Есептіліктің дұрыстығын тексеру: Деректердің 200.01 қосымшасына толық көшірілгеніне және бейрезиденттер бөлімінде қайталанбайтынына көз жеткізіңіз.
Салықтарды қайта есептеу: Мәртебе өзгергеннен кейін ЖТС (ИПН) , БЖЗҚ (ЕНПФ) және Әл
ЖС (СО/ОСМС) есептеулерін тексеріңіз. Есіңізде болсын, резидент пен бейрезидент үшін салық салу тәртібі мен мөлшерлемелері өзгеше болуы мүмкін. Мәртебе ауысқан айдан бастап барлық міндетті төлемдерді қайта қарап шығыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сұрақ: 200.00 нысаны қате толтырылып жатқан жоқ па? Жауап: Жоқ, нысан заңнамаға сәйкес дұрыс жұмыс істеп тұр. Деректердің орын ауыстыруы бағдарламалық қате емес, қызметкердің салықтық мәртебесінің өзгеруіне байланысты туындаған заңды процесс.Сұрақ: Базада мәртебені қолмен өзгерту міндетті ме? Жауап: Иә, егер сіздің бухгалтерлік жүйеңіз болу күндерін автоматты түрде бақылауға бапталмаса, резиденттік мәртебені нақты күндер негізінде қолмен жаңартып, «Мәртебе тарихын» толтыруыңыз қажет.Сұрақ: Егер бұрын салықтар ескі мәртебемен ұсталса не істеу керек? Жауап: Қызметкер салықтық резидент болған күннен бастап ЖТС (ИПН) , сондай-ақ БЖЗҚ (ЕНПФ) мен ӘлЖС (СО/ОСМС) сомаларын қайта есептеу қажет. Егер бұл алдыңғы тоқсандарға әсер етсе, қосымша салық есептілігін (дополнительная декларация) тапсыру арқылы түзетулер енгізуіңіз керек. Бұл болашақта салықтық тексерулер кезінде айыппұлдардың алдын алуға көмектеседі.