1. Объектіні сәйкестендіру
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Объект түрі | Өңдеу (DataProcessor) |
| Аты | ДвиженияАктивовПассивов |
| Толық аты | DataProcessors.ДвиженияАктивовПассивов (Обработка.ДвиженияАктивовПассивов) |
| Синонимі | «Активтер мен пассивтердің қозғалысы» |
| Конфигурация | Қазақстанға арналған сауда операцияларын басқару, 3.4 ред. (құрастыру 3.4.5.21) |
| Орналасу ішкі жүйесі | Қызметтік ішкі жүйелер |
| Навигациялық сілтеме | e1cib/list/Обработка.ДвиженияАктивовПассивов |
| Мақсаты | Есеп деректері негізінде ұйымның активтері мен пассивтерінің өзгерістерін салыстыру арқылы басқарушылық баланс қозғалыстарын қалыптастыру және талдау |
Мақсаты (evidence бойынша). «Активтер мен пассивтердің қозғалысы» өңдеуі басқарушылық баланс қозғалыстарын қалыптастырады. Ол есеп регистрлері бойынша айналымдар мен қалдықтарды жинайды, оларды баланстың активтік және пассивтік бөліктеріне бөледі әрі пайдаланушыға жиынтық картина ұсынады: кезең ішінде активтер (ақша, дебиторлық берешек, қорлар) қалай өзгерді және қандай көздер — пассивтер (кредиторлық берешек, капитал, бюджет пен қорлар алдындағы міндеттемелер) есебінен өзгерді. Бұл басқарушылық (реттелетін бухгалтерлік емес) құрал: ол бухгалтерия регистріне емес, УТ жедел есебінің деректеріне сүйенеді.
1С-те қайдан табуға болады. «Қызметтік ішкі жүйелер» бөлімі → «Активтер мен пассивтердің қозғалысы». Тікелей өту — e1cib/list/Обработка.ДвиженияАктивовПассивов навигациялық сілтемесі арқылы.
2. Форма реквизиттері және кестелік бөліктер
Өңдеудің ақпараттық базада сақталатын объектілік реквизиттері жоқ (1С-тегі өңдеулер деректерді сақтамайды). Төменде форма реквизиттері (сұрыптау параметрлері) және шығарылатын кестелік бөліктің құрылымы келтірілген — бұл объект түріне тән типтік мысалдар.
2.1. Тақырыпнама реквизиттері (қалыптастыру параметрлері)
| Реквизит | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
Организация |
СправочникСсылка.Организации | Қозғалыс балансы құрылатын ұйым |
Период / НачалоПериода, КонецПериода |
Дата / СтандартныйПериод | Активтер мен пассивтердің қозғалысы талданатын есептік аралық |
Валюта |
СправочникСсылка.Валюты | Сомаларды көрсету валютасы; әдепкі бойынша — теңге (₸), басқарушылық есеп валютасы |
ВидСравнения / Сценарий |
ПеречислениеСсылка / СправочникСсылка | Режим: нақты деректер, жоспар, жоспар-факт |
ПоказыватьТолькоНенулевые |
Булево | Қалдығы мен айналымы нөлге тең баптарды жасыру |
ДетализацияПоАналитике |
Булево | Қозғалыстарды контрагенттерге / шарттарға / номенклатураға дейін жаю |
2.2. «Қозғалыстар» кестелік бөлігі (қалыптастыру нәтижесі)
| Өріс | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
РазделБаланса |
Жол / Санамалау | Актив / Пассив |
СтатьяБаланса |
СправочникСсылка / Жол | Бап атауы (ақша, ДБ, қорлар, КБ, бюджет алдындағы міндеттемелер және т.б.) |
Счет |
Жол | Бапқа байланысты ҚР басқарушылық/типтік шоттар жоспарының шоты |
СуммаНачальныйОстаток |
Сан | Кезең басындағы сальдо |
СуммаПриход / СуммаРасход |
Сан | Активтің немесе пассивтің ұлғаю / азаю айналымдары |
СуммаКонечныйОстаток |
Сан | Кезең соңындағы сальдо |
Аналитика |
Құрама түр | Детализация қосылған кезде контрагент, шарт, номенклатура, ДДҚ бабы |
3. Формалар
| Форма | Түрі | Мақсаты |
|---|---|---|
ФормаОбработки (негізгі) |
Өңдеу формасы | Басты терезе: параметрлерді енгізу (ұйым, кезең, валюта), «Қалыптастыру» түймесі, нәтижені шығару |
Форма списка (платформа жасайтын) |
Өңдеулер тізімінің формасы | e1cib/list/Обработка.ДвиженияАктивовПассивов арқылы қызметтік өңдеулер тізімінде ашылады |
ФормаНастройки (бар болса) |
Қосалқы форма | Баланс баптарын шоттарға/регистрлерге сәйкестендіруді баптау |
Егер өңдеуде тек негізгі форма берілген болса, платформа навигациялық сілтеме арқылы өткенде оны тікелей ашады.
4. Модульдердің негізгі процедуралары
Осы өңдеу бойынша BSL evidence қоса берілмеген (тек мақсат фасеті ұсынылған). Төменде «Формасы бар өңдеу» объектісіне тән типтік өңдегіштер келтірілген; нақты процедура атаулары конфигуратордағы форма модулі бойынша нақтыланады.
Өңдеу форма модулі:
ПриОткрытии(Отказ)— параметрлерді инициализациялау: ағымдағы ұйымды қою, кезеңді белгілеу (мысалы, ағымдағы ай/тоқсан), басқарушылық есеп валютасын (теңге) орнату.Сформировать(Команда)— команданың негізгі өңдегіші. Деректерді жинаудың серверлік процедурасын шақырады және нәтижені кестелік бөлікке / кестелік құжатқа шығарады.СформироватьНаСервере()—&НаСервередирективасымен: жинақтау және мәліметтер регистрлеріне сұраныстар орындайды, айналымдарды актив пен пассив баптары бойынша жіктейді, нәтижені толтырады.ПриИзмененииПериода(Элемент),ПриИзмененииОрганизации(Элемент)— тәуелді параметрлерді қайта орнату және қажет болса, автоматты қайта есептеу.
Объект модулі / жалпы модуль:
- Басқарушылық баланс шаблонын сұраныс құру және толтыру процедуралары.
- Шот ↔ баланс бабы ↔ бөлім (Актив/Пассив) сәйкестендіру функциялары.
- Баланстық теңдікті тексеру процедуралары:
Σ Активтер = Σ Пассивтер.
Тексеруді қажет етеді (нұсқаға тәуелді): 3.4.5.21 құрастыруында процедуралардың нақты атаулары мен жеке менеджер модулінің бар-жоғы — конфигуратор бойынша анықталады.
5. Өткізу және қозғалыстар
Маңызды. Өңдеу құжат емес және өткізілмейді — ол регистрлерде жазбалар қалыптастырмайды және бухгалтерлік бухпроводкалар жасамайды. Оның міндеті — қалыптасқан қозғалыстарды оқу және оларды басқарушылық баланс түрінде ұсыну. Төменде өңдеу деректерді топтастыру кезінде пайдаланатын баланс баптарының ҚР типтік шоттар жоспарының шоттарына сәйкестігі келтірілген.
5.1. Баптардың ҚР шоттар жоспарына сәйкестігі
| Бөлім | Баланс бабы | ҚР шоты |
|---|---|---|
| Актив | Ағымдағы шоттардағы ақша | 1030 |
| Актив | Сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі | 1210 |
| Актив | Тауарлар | 1330 |
| Пассив | Жеткізушілердің қысқа мерзімді кредиторлық берешегі | 3310 |
| Пассив | Бюджетке төленуге тиіс ҚҚС | 3130 |
| Нәтиже (P&L) | Өткізуден түскен табыс | 6010 |
| Нәтиже (P&L) | Өткізілген өнімнің өзіндік құны | 7010 |
5.2. Қалыптастыру логикасы (типтік шаруашылық операциясының мысалы)
Сатып алушыға 16 % ставкамен ҚҚС қосылған 1 160 000 ₸ сомасына тауар өткізу (Қазақстан, 2026):
- База (ҚҚС-сыз құны): 1 000 000 ₸
- ҚҚС 16 %: 160 000 ₸
- Төлеуге жалпы сома: 1 160 000 ₸
Өңдеу көретін және балансқа көрсететін тиісті қозғалыстар:
| Дт | Кт | Сома, ₸ | Экономикалық мәні |
|---|---|---|---|
| 1210 | 6010 | 1 000 000 | Сатып алушының ДБ өсуі және табысты тану |
| 1210 | 3130 | 160 000 | Сатып алушыға ұсынылған, бюджетке төленуге тиіс 16 % ҚҚС |
| 7010 | 1330 | 700 000 | Тауардың өзіндік құнын есептен шығару (мысал) |
Басқарушылық баланста бұл активтің (ДБ 1210) және пассивтің (табыс/капитал 6010 арқылы және 3130 бойынша ҚҚС міндеттемесі) бір мезгілде өсуі ретінде көрсетіледі, активтер мен пассивтердің баланстық теңдігі сақталады.
5.3. Оқылатын регистрлер
Өңдеу УТ жедел есебінің регистрлеріне (клиенттермен және жеткізушілермен есеп айырысулар, тауар қалдықтары, ақша қаражаты, салықтарды есептеу) сүйенеді. ҚР электрондық құжаттары — ЭШФ (ЭШФ АЖ) және ЖЖТН — тиеп-жөнелтуге ілеседі және 3130 шотына түсетін ҚҚС сомалары туралы деректер көзі болып табылады, бірақ баланс өңдеуімен өздері қалыптастырылмайды.
6. Байланысты объектілер және негіздеме бойынша енгізу
- Негіздеме бойынша енгізу өңдеу үшін қарастырылмаған (өңдеулер негіздеме бойынша енгізу тетігіне қабылдаушы/көз объектілер ретінде қатыспайды).
- Байланысты деректер объектілері: өткізу және түсу құжаттары, төлем құжаттары, салықтар мен жарналарды есептеу құжаттары — олардың қозғалыстары баланс үшін бастапқы деректерді қалыптастырады.
- Пассивтік бөлікке (бюджет пен қорлар алдындағы міндеттемелерге) әсер ететін ҚР-дың сабақтас салықтық ұғымдары (2026):
- ҚҚС — 16 %; 3130 шоты.
- ЖТС — жылдық табыс 8 500 АЕК-ке дейін 10 % және одан жоғары 15 %; базалық салықтық шегерім — айына 30 АЕК (жылына 360 АЕК-тен аспайды).
- МЗЖ — 10 % (база шегі 50 ЕТМ), МЗЖ (ерікті) — 3,5 %, МӘМС жарнасы — 2 %, МӘМС — 3 %, ӘЖ — 5 %, әлеуметтік салық — 6 %.
- Жылдық көрсеткіштер: АЕК = 4 325 ₸, ЕТМ = 85 000 ₸.
Бұл міндеттемелер (базада есептелген жағдайда) бюджет пен қорлар алдындағы кредиторлық берешекті қалыптастырады және басқарушылық баланстың пассив бөлігіне түседі.
7. Кеңейту нүктелері
- Конфигурацияны кеңейту (Extension): өңдеу формасына реквизиттер қосу (қосымша сұрыптаулар), форманы қарызға алу және өзіндік
Сформироватьөңдегіштерін енгізу. - Баптар мен шоттардың сәйкестігін баптау: ұйымның есеп саясатына сай «бап ↔ ҚР шоты» кестесін қайта анықтау (мысалы, 1210/3310 контрагенттер бойынша детализациясы).
- Қосымша аналитика бағандары: ДДҚ баптарын, бөлімшелерді, менеджерлерді шығару.
- Форманың бағдарламалық оқиғалары: автоматты қайта есептеу үшін
ПриИзмененииПериода,ПриИзмененииОрганизациижазылымдары/өңдегіштері. - Салық параметрлерін өзектендіру: Қазақстан 2026 жылғы ставкалар мен көрсеткіштердің мәндерін (АЕК, ЕТМ, ҚҚС ставкасы, ЖТС шегерімі) — норманы жаңарту объектіні түзетуді талап етпеуі үшін өңдеу кодында емес, анықтамалықтар/мәліметтер регистрлерінде сақтау.
Тексеруді қажет етеді (нұсқаға тәуелді): нақты 3.4.5.21 құрастыруы үшін форма модуліндегі қарызға алынатын процедуралардың құрамы және кеңейту нүктелерінің бар-жоғы.