3.4.5.21 «Қазақстан үшін сауданы басқару» (3.4 редакциясы) шығарылымында тексерілді.
Қоймаға фура келді. Тауар 12 данадан қорапта және 40 қораптан тұратын паллеттерде жатыр, ал әр номенклатураның тек бір ғана штрихкоды бар — жеке бөтелкеге. Қоймашы сканерді қорапқа апарады, ал жүйе оны танымайды: он екі дана орнына бір дана кіріске алынады, қалдықтар «жүзеді», жөнелту тежеледі. Сізге қораптың өз штрихкоды, паллеттің өз штрихкоды болуы және сканерлеу кезінде қажетті мөлшер тартылуы керек. Дәл осы үшін «Қаптама штрихкодтарын генерациялау» өңдеуі қызмет етеді: ол номенклатураның барлық қаптамаларына бірден штрихкодтар жасайды, сізді 13 санды қолмен енгізуге мәжбүрлемей.
Бірден маңыздысы: бұл — өңдеу, құжат емес. Ол бухгалтерлік өткізбелер жасамайды, ЭШФ пен ЖТН қалыптастырмайды және ештеңе өткізбейді. Оның нәтижесі — «Номенклатура штрихкодтары» мәліметтер регистріндегі жазбалар. Сондықтан әрі қарай «Дт/Кт өткізбелері» орнына сіз қандай штрихкод жолдары пайда болатынын және олар кейін сату мен қабылдау кезінде қалай жұмыс істейтінін көресіз.
1. Мақсаты
Өңдеу номенклатура қаптамалары (қорап, блок, паллет) мен оның сипаттамалары үшін штрихкодтарды жаппай генерациялайды және жазады. Бір іске қосу тауар карточкасында әр қаптамаға штрихкодты қолмен енгізудің орнына ондаған және жүздеген позицияны бірден жабады.
2. Қайдан табуға болады
Өңдеудің басты мәзірде жалғыз тармағы әдетте жоқ — оны тауар карточкасынан немесе өңдеулер тізімі арқылы ашады:
- Номенклатура карточкасынан:
НҚА және әкімшілендіру→Номенклатура→ тауарды ашыңыз →Штрихкодтаркомандасы → штрихкодтар нысанындаГенерациялау/Қаптама штрихкодтарын генерациялаутүймесі. - Өңдеулер тізімі арқылы:
Барлық функциялар→Өңдеулер→Қаптама штрихкодтарын генерациялау(«Барлық функциялар» тармағыҚызмет және баптаулар→Баптаулар→Параметрлер→ «"Барлық функциялар" пәрменін көрсету» жалаушасы арқылы қосылады).
1С тікелей навигация сілтемесі 1 (ең жылдам жолы): төмендегі жолды көшіріп алыңыз, Қызмет және баптаулар (оң жақ жоғарғы бұрыштағы ☰) → Файл → Навигация сілтемесі бойынша өту түймесін басыңыз, қойып, ОК басыңыз:
e1cib/list/Обработка.ГенерацияШтрихкодовУпаковок
2а. Өз шығарылымыңызды қалай білуге болады
Анықтама (немесе ☰ мәзірі → Бағдарлама туралы) → «Бағдарлама туралы» терезесі ашылады: онда «1С:Кәсіпорын» жолы — платформа нұсқасы, және конфигурация жолы «Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4 редакциясы (3.4.5.21)». Алғашқы екі сан — редакция, әрі қарай — шығарылым. Төмендегі нұсқаулық 3.4.5.21 нұсқасында тексерілген; көрші шығарылымдарда түймелердің орналасуы сәл өзгеше болуы мүмкін.
Штрихкодтар тек НҚА және әкімшілендіру → Бөлімдерді баптау → Қойма және жеткізу (немесе Маркетинг және сату) бөлімінде «Штрихкодтар» жалаушасы қосулы болған жағдайда ғана жұмыс істейді. Ол болмаса, генерациялау командалары пайда болмайды.
3. Қалай толтыру керек
Нысан ықшам. Әр өрісті талдап көрейік — ол не үшін керек және қате не әкеледі.
| Өріс | Міндетті ме | Не үшін керек және қате не әкеледі |
|---|---|---|
| Номенклатура | ✔ Иә | Штрихкодтарын генерациялайтын тауар. Өңдеуді карточкадан ашсаңыз — бұрыннан қойылған. Тауарды қате таңдасаңыз — штрихкод басқа SKU-ге «жабысады», сканерлеу кезінде бөтен позиция сатылады. |
| Сипаттама | Байланысты | Тек тауар бойынша сипаттамалар (түс/өлшем) бойынша есеп жүргізілсе ғана толтырылады. Сол жағдайда штрихкод нақты сипаттамаға генерацияланады. Сипаттамалар қосулы кезде бос қалдырсаңыз — штрихкод қажетті түрге байланбайды. |
| Қаптама (өлшем бірлігі) | ✔ Иә | Бұның бәрі осы үшін жасалады: қай қаптамаға штрихкод жасау керегін таңдайсыз — «дана», «қорап (12 дана)», «паллет (480 дана)». Дәл қаптамадан негізгі бірлікке қайта есептеу коэффициенті алынады. Қаптаманы қате таңдасаңыз — қорапты сканерлегенде қалдыққа дұрыс емес мөлшер кетеді. |
| Штрихкод түрі | ✔ Иә | EAN-13 — бөлшек сауда үшін ең көп қолданылатыны; EAN-8 — ұсақ қаптама үшін; EAN-128 / GS1-128 және SSCC — логистика үшін (паллеттер, көлік қаптамалары); Code39 — ішкі жапсырмалар үшін. Түрі қате болса — кассадағы сканер немесе ТСҚ штрихкодты оқи алмайды. |
| Префикс / серия | Жоқ | Штрихкодтың бастапқы сандары. ҚР-дағы ішкі штрихкодтар үшін 20–29 префиксі қолданылады (басқа өндірушілердің GS1 тауарларымен қиылыспау үшін ішкі пайдалану диапазоны). Бөтен префикс қойсаңыз — басқа тауардың нақты штрихкодымен сәйкес келу қаупі туындайды. |
| Саны / диапазон | Байланысты | Қанша штрихкод генерациялау керек (сериялық кодтар пулын жасасаңыз). Бір қаптама үшін біреуі жеткілікті. |
| Бақылау саны | — | EAN алгоритмі бойынша автоматты түрде есептеледі. Қолмен тимейсіз — өңдеу 13-ші (немесе 8-ші) разрядты өзі қосады. Қолмен түзету код жарамдылығын бұзады. |
Әрекеттер тәртібі: Номенклатураны таңдадыңыз → (қажет болса) Сипаттаманы → Қаптаманы → Штрихкод түрін → қаласаңыз префиксті қойдыңыз → «Генерациялау» түймесін бастыңыз → кестедегі мәнді тексердіңіз → «Жазу» (немесе «ОК»). Штрихкод тек жазудан кейін ғана регистрге түседі және сканерлеу кезінде жұмыс істей бастайды.
4. Талданған мысал
Тауар: «"Тан-Балык" ауыз суы 0,5 л», негізгі бірлік — дана, ҚҚС мөлшерлемесі 16 %. Екі қаптама енгізілген:
- «Қорап» = 12 дана;
- «Паллет» = 480 дана (40 қорап).
Штрихкод тек бөтелкеде бар: 4870001234567. Міндет — ішкі 20 префиксімен қорап пен паллетке штрихкод жасау.
Қадамдар:
- Тауар карточкасын ашты →
Штрихкодтар→Генерациялау. - Қаптама = «Қорап», түрі = EAN-13, префикс =
20. «Генерациялау» түймесі басылды — мысалы,2000000000121алынды. - Қаптама = «Паллет», түрі = EAN-13, префикс =
20.2000000000138алынды. - «Жазу» түймесі басылды.
Не пайда болды («Номенклатура штрихкодтары» регистрі):
| Штрихкод | Номенклатура | Қаптама | Негізгі бірлікке коэффициент |
|---|---|---|---|
| 4870001234567 | "Тан-Балык" суы 0,5 л | дана | 1 |
| 2000000000121 | "Тан-Балык" суы 0,5 л | қорап | 12 |
| 2000000000138 | "Тан-Балык" суы 0,5 л | паллет | 480 |
Бұл ақшада қалай көрінеді. Өңдеудің өзі өткізбе жасамайды. Бірақ енді қабылдау кезінде қоймашы қорапты сканерлейді — құжатқа 12 дана түседі. Паллет бағасы 90 000 ₸ (ҚҚС-сыз), ҚҚС 16 % болатын 3 паллет сатылды. Өткізуді «Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжаты жүргізеді, ол мыналарды береді:
- Дт 1210 Кт 6010 — 270 000 ₸ (өткізуден түскен табыс, 3 × 90 000);
- Дт 1210 Кт 3130 — 43 200 ₸ (ҚҚС 16 %);
- Дт 7010 Кт 1330 — өзіндік құн есептен шығарылды (сіздің есеп құныңыз бойынша, мысалы 180 000 ₸).
Сатып алушыға төлеуге жиыны: 313 200 ₸. Штрихкодтар мұнда сканерлеу кезеңінде рөл ойнады — олардың арқасында құжатқа автоматты түрде «паллет» деген үш позицияның орнына 1 440 бөтелке (3 × 480) тартылды.
5. Операция түрлері
Өңдеуде жеке «Операция түрі» деректемесі жоқ, бірақ мәні бойынша ол мыналарды жасай алады:
- тауардың жеке қаптамасына штрихкод генерациялау;
- таңдалған номенклатураның барлық қаптамаларына бірден штрихкодтар генерациялау;
- сипаттамаларды ескере отырып штрихкодтар генерациялау (түс/өлшем бар тауарлар үшін);
- префикс пен саны бойынша штрихкодтардың пулын (диапазонын) жасау;
- бұрын енгізілген қаптамаларда жетіспейтін штрихкодтарды қайта жасау/толықтыру.
6. Жазу кезінде не қалыптасады
Тағы да: өңдеу өткізілмейді, Дт/Кт өткізбелерін, ЭШФ пен ЖТН-ды ол жасамайды. «Жазу» түймесін басқанда мыналар қалыптасады:
- «Номенклатура штрихкодтары» мәліметтер регистріндегі жазбалар (штрихкод ↔ номенклатура ↔ сипаттама ↔ қаптама байланысы);
- бақылау санының мәні және негізгі бірлікке қайта есептеу коэффициенті.
Әрі қарай бұл штрихкодтарды «Тауарлар мен қызметтерді сатып алу», «Тауарлар мен қызметтерді өткізу», «Тауарларды жылжыту», «Тауарларды қайта есептеу» құжаттары және кассир жұмыс орны пайдаланады — сканерлеу кезінде олар қаптамадан номенклатура мен санды автоматты түрде тартады. Дәл осы құжаттар өткізбелерді (1210, 1330, 3310, 6010, 7010, 3130) және ЭШФ/ЖТН электрондық құжаттарын қалыптастырады.
7. Баспа нысандары
Өңдеудің өзі өткізбелерді басып шығармайды, бірақ штрихкодтар нысанынан және байланысты жерлерден мыналарды басып шығаруға болады:
- «Жапсырма» — штрихкоды, атауы, бағасы бар қаптамаға жапсырылатын жапсырма;
- «Баға жапсырмасы» — қаптама штрихкодымен;
- «Жапсырмалар мен баға жапсырмаларын басып шығару» арқылы (
Қойма және жеткізу→ баспа қызметі) — онда шаблонды, өлшемді, көшірме санын беруге және генерацияланған штрихкодтардың бүкіл пулына жапсырмаларды басып шығаруға болады.
Жапсырма шаблонындағы штрихкод түрі сіз генерациялаған түрмен сәйкес келуі керек (EAN-13-ке EAN-13), әйтпесе жапсырмада оқылмайтын код шығады.
8. Жиі кездесетін қателер
- «… штрихкоды … номенклатурасына бұрыннан меншіктелген» — генерацияланған мән бұрыннан бар мәнмен сәйкес келді. Себебі — бөтен префикс немесе қайта іске қосу. Префиксті ішкіге (
20–29) ауыстырыңыз немесе «Номенклатура штрихкодтары» регистрінен қайталанатынын өшіріңіз. - «Қаптама (өлшем бірлігі) толтырылмаған» — қай қаптамаға код жасайтыныңызды таңдамағансыз. Тауардың бірліктер тізімінен қаптаманы көрсетіңіз.
- «Штрихкодтың бақылау саны қате» — код қолмен түзетілген. Оны өшіріп, қайта генерациялаңыз, бақылау разряды автоматты түрде есептеледі.
- «Штрихкодтар пайдаланылмайды» / команда белсенді емес — функционал өшірілген.
НҚА және әкімшілендіру→Бөлімдерді баптау→ «Штрихкодтар» жалаушасын қосыңыз. - Сканер кодты оқиды, бірақ саны = 1 — штрихкод «қорапқа» емес, «данаға» генерацияланған, немесе қаптаманың коэффициенті = 1. Тауар карточкасында қаптаманы және оның коэффициентін тексеріңіз.
- Кассада/ТСҚ-да код оқылмайды — штрихкод түрі жабдықпен қолдау таппайды (мысалы, EAN-128 қарапайым касса сканерінде). EAN-13-те қайта жасаңыз.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
(төмендегі сұрақ-жауап блогын қараңыз)
10. Байланысты құжаттар
- Не негізінде жұмыс істейсіз: «Номенклатура» карточкасы мен оның қаптамалары (өлшем бірліктері) — генерациялау үшін деректер көзі; бөлімдердегі «Штрихкодтар» баптауы.
- Нәтижелер қайда пайдаланылады: «Тауарлар мен қызметтерді сатып алу», «Тауарлар мен қызметтерді өткізу», «Тауарларды жылжыту», «Тауарларды қайта есептеу (түгендеу)» құжаттары, кассир жұмыс орны (КЖО), «Жапсырмалар мен баға жапсырмаларын басып шығару». Дәл осы құжаттар кейін өткізбелер мен ЭШФ/ЖТН қалыптастырады; өңдеу тек оларға штрихкодтар дайындайды.
Өз шығарылымыңызды қалай білуге болады
Анықтама → Бағдарлама туралы (немесе ☰ мәзірі → Бағдарлама туралы). Терезеде «1С:Кәсіпорын» платформа нұсқасы және «Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4 редакциясы» конфигурация шығарылымы көрсетілген. Осы нұсқаулықтың шығарылымымен салыстырыңыз.
Нұсқаулық 1С:Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4 редакциясы, 3.4.5.21 шығарылымы үшін дайындалды.