3.4.5.21 «Қазақстан үшін сауданы басқару» (3.4 редакциясы) релизінде тексерілді.
Бірінші жолдан бастап әділ ескерту. Бұл бухгалтерлік есеп құжаты емес.
ВыгрузкаЗагрузкаДанныхМенеджерОбработчиковЗагрузкиДанных— «Деректерді жүктеп шығару және жүктеп алу» техникалық ішкі жүйесінің қызметтік өңдеуі (бұл Стандартты ішкі жүйелер кітапханасының (СІК) бөлігі). Ол бухгалтерлік жазба жасамайды, ЭШФ/ЖТН құрмайды және формаларды баспаға шығармайды. Сондықтан төменде 16% ҚҚС бойынша Дт/Кт мысалын немесе ЖТС есебін таппайсыз — олар мұнда физикалық түрде жоқ, оларды ойдан шығару алдау болар еді. Бірақ бұл қандай объект екенін, ол қашан пайда болатынын және онымен не істеу керектігін нақты түсінесіз.
1. Мақсаты
Елестетіп көріңіз: сіз өз ноутбугіңіздегі файлдық базада есеп жүргізесіз, ал компанияның бухгалтериясы бұлтқа (1С:Фреш) немесе серверге көшеді. Деректерді толығымен тасымалдау керек — анықтамалықтар, құжаттар, қалдықтар, баптаулар. Сіз «Деректерді файлға жүктеп шығару» түймесін басасыз, бір архив аласыз, ал жаңа базада — «Деректерді файлдан жүктеп алу». Осы сәтте кулистер артында біздің объект жұмыс істейді.
МенеджерОбработчиковЗагрузкиДанных — бұл жүктеп шығарылған файлды жүктеп алу процесінде іске қосылатын өңдеушілердің диспетчері: ол қандай метадеректер объектісін қалай өңдеу керектігін анықтайды, сілтемелерді сәйкестендіреді, қызметтік деректерді ауыстырады немесе өткізіп жібереді, артық қозғалыстарды өшіреді. Пайдаланушы оны тікелей дерлік ешқашан ашпайды — оны «Деректерді жүктеп шығару және жүктеп алу» негізгі өңдеуі басқарады.
2. Қайдан табуға болады
Объектің өзі — қызметтік, интерфейс бөлімдерінде оның тармағы жоқ. Оны тікелей екі тәсілмен ашуға болады:
Негізгі мәзір (☰) → «Барлық функциялар» → «Өңдеулер» → «Выгрузка загрузка данных менеджер обработчиков загрузки данных». Егер «Барлық функциялар» тармағы жоқ болса — оны қосыңыз: «Сервис және баптаулар» (☰) → «Баптаулар» → «Параметрлер» → «„Барлық функциялар“ пәрменін көрсету» құсбелгісі.
Навигациялық сілтеме бойынша. Мәзір (☰) → «Сервис және баптаулар» → «Сілтеме бойынша өту» және енгізіңіз:
e1cib/list/Обработка.ВыгрузкаЗагрузкаДанныхМенеджерОбработчиковЗагрузкиДанных
Ал іс жүзінде сізге керегі — бүкіл ішкі жүйеге пайдаланушы кіру нүктесі:
- «НСИ және әкімшілендіру» → «Әкімшілендіру» → «Қызмет көрсету» → «Деректерді жүктеп шығару және жүктеп алу» (әртүрлі құрастыруларда — «Деректерді файлға жүктеп шығару» / «Деректерді файлдан жүктеп алу»).
Базаны тасымалдағанда сіз дәл осы өңдеуді ашасыз. Өңдеушілер менеджері өздігінен тартылады.
2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады
Мәзір (☰) → «Анықтама» → «Бағдарлама туралы». Ашылған терезеде:
- платформа нұсқасы (мысалы, 1С:Кәсіпорын 8.3.24.x);
- конфигурация релизі — «Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4 редакциясы (3.4.5.21)».
Нұсқаулықты дәл осы нөірмен салыстырыңыз: мәзірдегі жолдар мен өңдеушілер құрамы релизден релизге қарай өзгереді.
3. Бұл қалай жұмыс істейді (қолмен толтыруға арналған өрістер жоқ)
Әдеттегі құжатта сіз реквизиттерді толтырасыз. Мұнда толтыратын ештеңе жоқ — бұл код, енгізу формасы емес. Бірақ жүктеп шығару/жүктеп алу процесінің нәтижесіне әсер ететін параметрлері бар. Оларды «өрістер» ретінде қарастырайық.
| Параметр (жүктеп шығару/жүктеп алу шеберінде) | Не үшін керек | Қате жіберсеңіз не болады |
|---|---|---|
| Жүктеп шығару файлының жолы (міндетті) | Архивті (ішінде XML бар .zip) қайда сақтау немесе одан қайдан оқу керек |
Жол дұрыс емес — жүктеп шығару басталмайды; жүктеп алу кезінде ескі архивті алып, жаңа деректерді өшіресіз |
| Жүктеп алудың мақсатты базасы (міндетті) | Деректерді қай базаға құясыз | «Тірі» жұмыс базасына деректердің үстінен жүктеп алу — ақпараттың жоғалуы. Әрқашан бос/сынақ көшірмесіне құйыңыз |
| Конфигурациялардың сәйкестігі (маңызды) | Қабылдаушы конфигурацияның атауы мен нұсқасы көзбен сәйкес келуі керек | «Жүктеп шығару файлы басқа конфигурацияда жасалған» — жүктеп алу орындалмайды |
| Пайдаланушыларды/баптауларды тасымалдау режимі | Пайдаланушылар тізімін, олардың баптауларын, аймақтық параметрлерді тартатын-тартпайтынын | Ұмытсаңыз — жаңа базада құқықтар бойынша бос болады; артығын тасысаңыз — кіру қайшылықтары |
| Жүктеп алу уақытына фондық тапсырмаларды өшіру (ұсынылады) | Регламенттік тапсырмалар кедергі жасамауы үшін | Қосулы қалдырсаңыз — блокировкалар мен «ілінген» сеанстар |
Өңдеушілер менеджерінің логикасы (сіз оған араласпайсыз, бірақ білу пайдалы):
- Жүктеп алу кезінде ол жүктеп шығару сипаттамасын оқиды және әрбір метадеректер объектісі үшін тіркелген өңдеушіні іздейді.
- Өңдеушілер кезеңдерде орындалады: сілтемелерді сәйкестендіру алдында, объектіні жүктеп алу кезінде, жүктеп алудан кейін, барлық деректерді жүктеп алудан кейін.
- Ол объектілер арасындағы байланыстар «жылжымауы» үшін ескі сілтемелерді (GUID) қабылдаушы базадағы бар сілтемелермен сәйкестендіреді.
- Қызметтік және қайта есептелетін қозғалыстарды өшіреді (регистрлер қорытындылары қайта есептеледі).
4. Талданған мысал: базаны файлдықтан серверлікке көшіру
Мұнда бухгалтерлік жазбалар жоқ — сондықтан «магнит» мысалы объектінің іс жүзінде не үшін бар екені туралы болады: деректерді жоғалтусыз тасымалдау.
Жағдай. «Астана-Трейд» ЖШС Қазақстан үшін СБ 3.4.5.21 файлдық базасында жұмыс істейді. Жиналған: 1 250 контрагент, 340 номенклатура, 8 700 құжат, қоймадағы тауар қалдықтары, өзара есеп айырысулар. Тарихты жоғалтпай және қолмен қайта енгізбей серверге көшу керек.
1-қадам. Жүктеп шығару (ескі базада).
«Әкімшілендіру» → «Қызмет көрсету» → «Деректерді файлға жүктеп шығару» → жол D:\Обмен\astana_2026-09-23.zip → «Жүктеп шығару». ~180 МБ архив аласыз.
2-қадам. Қабылдаушыны дайындау. Серверде сол «Қазақстан үшін сауданы басқару 3.4.5.21» үлгісінен бос база жасайсыз (нұсқа релизге дейін сәйкес келуі керек).
3-қадам. Жүктеп алу.
Жаңа базада: «Деректерді файлдан жүктеп алу» → astana_2026-09-23.zip таңдайсыз → «Жүктеп алу». Дәл осы жерде МенеджерОбработчиковЗагрузкиДанных қосылады: ол объектілерді бірізді оқиды, сілтемелерді сәйкестендіреді, «құжат → контрагент → шарт → номенклатура» байланыстарын қалпына келтіреді.
4-қадам. Тексеру. Жүктеп алудан кейін қоймалардағы тауарлар бойынша ведомость пен «Клиенттермен есеп айырысуларды» ашасыз. Қалдықтар мен өзара есеп айырысулар бастапқы базамен сәйкес келді — тасымалдау дұрыс өтті.
«Сандар бойынша шыққан нәтиже»: объектілердің 100%-ы тасымалданды (1 250 + 340 + 8 700 = 10 290 элемент), ұзақтығы ~7 минут, регистрлер қорытындылары автоматты түрде қайта есептелді. Ешбір салықтық сомалар (16% ҚҚС, ЖТС, МЗЖ) бұл кезде қайта есептелмейді — олар құжаттардан сол күйінде тасымалданады. Механизм техникалық: ол салықтарды есептемейді, деректерді көшіреді.
5. Операция түрлері
Өңдеу ішкі жүйенің үш сценарийіне қызмет көрсетеді:
- Толық жүктеп шығару — бүкіл база бір файлда (тасымалдау, архив «көшірмесі», бұлтқа кету).
- Толық жүктеп алу — файлды бос үйлесімді базаға құю. Мұнда өңдеушілер менеджері жұмыс істейді.
- Жаңарту/миграция кезіндегі технологиялық өңдеу — релиздер арасында деректерді тасымалдау кезінде және 1С:Фреш қызметінің жұмысы кезінде (абоненттің деректер аймағын тасымалдау) жүктеп алу өңдеушілерін шақыру.
Іске асыру құжатындағыдай жеке «операция түрі» жоқ — режимді әрекет (жүктеп шығару/жүктеп алу) береді.
6. Өткізу кезінде не қалыптасады
Бухгалтерлік мағынадағы өткізу жоқ. Тармақтар бойынша шыншыл айтайық:
- Дт/Кт жазбалары — қалыптаспайды. Объект шаруашылық операциялар жасамайды. Барлық жазбалар тасымалданатын құжаттарда бұрыннан «тігілген» және жай ғана көшіріледі.
- ЭШФ / ЖТН — қалыптаспайды және ешқайда жіберілмейді. ЭШФ АЖ-мен алмасу мұнда мүлдем қатысы жоқ. Егер электронды құжаттар көзден жүктеп шығарылған болса, олар деректер ретінде тасымалданады, бірақ мемлекеттік жүйелерге қайта кетпейді.
- Регистрлер бойынша қозғалыстар — жүктеп алу кезінде жинақтау регистрлерінің және мәліметтер регистрлерінің жазбалары файлдан қалпына келтіріледі, содан кейін қорытындылар қайта есептеледі (қалдықтар, өзара есеп айырысулар). Бұл негізгі нәтиже.
- Тіркеу журналы — жүктеп шығару мен жүктеп алудың басталу/аяқталу оқиғалары, сондай-ақ өңдеушілер қателері тіркеледі. Бұл сіздің бақылауға арналған негізгі журналыңыз.
7. Баспа формалары
Олар жоқ. Қызметтік өңдеу ешнәрсені баспаға шығармайды. Жалғыз «есептік» артефакт — жүктеп шығару файлы (.zip) және процестің барысы туралы тіркеу журналындағы жазбалар. «Баспа» түймесін іздемеңіз — мұнда ол қарастырылмаған, және бұл техникалық объект үшін қалыпты жағдай.
8. Жиі кездесетін қателер (нақты 1С хабарламалары)
| Хабарлама | Себебі | Қалай түзету керек |
|---|---|---|
| «Деректерді осы ақпараттық базаға жүктеп алу мүмкін емес» | Қабылдаушы база бос емес немесе онда деректер бар | Тек сол үлгідегі таза базаға жүктеп алыңыз; үстінен тасымалдау үшін басқа механизмді пайдаланыңыз |
| «Жүктеп шығару файлы басқа конфигурацияда (нұсқада) жасалған» | Көз бен қабылдаушы конфигурациясының атауы/нұсқасы сәйкес келмеді | Қабылдаушыны көз релизіне (3.4.5.21) дейін жаңартыңыз немесе керісінше, содан кейін қайталаңыз |
| «Операцияны орындауға құқық жеткіліксіз» | Пайдаланушыда әкімшілік құқықтар жоқ | «Әкімші» рөлі бар / толық құқықтары бар пайдаланушымен орындаңыз |
| «… объектісін жүктеп алу кезінде деректерді жүктеп алу өңдеушісінде қате» | Нақты өңдеушінің ақауы (бүлінген сілтемелер, үйлесімсіз деректер) | Тіркеу журналын ашыңыз, объектіні табыңыз, таза қабылдаушыдан қайталаңыз; қайталанса — релизді жаңартыңыз |
| «Файл деректерді жүктеп шығару файлы емес» / архив бүлінген | Дұрыс емес файл таңдалған немесе архив «толық жүктелмеген» | Бұл «Деректерді жүктеп шығарудан» алынған .zip екенін тексеріңіз; файлды толығымен қайта жүктеңіз |
| Орын жетіспеушілігі / «Жад жеткіліксіз» | Үлкен база, дискіде немесе ЖЖҚ-да орын аз | Дискіні босатыңыз (архив көлемінен 2–3 есе көп), әлсіз ДК-де емес, серверде орындаңыз |
9. Жиі қойылатын сұрақтар
1. Бұл мен әр ай сайын толтыруым керек құжат па? Жоқ. Бұл қызметтік техникалық механизм. Базаны тасымалдау немесе архивтеу кезінде бір рет ашылады. Күнделікті есепте ол қажет емес.
2. Неге объектіде жазбалар мен баспа формалары жоқ? Себебі ол ештеңені «өткізбейді» және рәсімдемейді. Ол деректерді базадан файлға және кері көшіреді. Жазбалар құжаттардың өзінде тұрады және олармен бірге жай ғана тасымалданады.
3. Жүктеп алу кезінде 16% ҚҚС немесе ЖТС қайта есептеле ме? Жоқ. Салықтық сомалар қайта есептелмейді — олар құжаттардан сол күйінде тасымалданады. Тек регистрлер қорытындылары (қалдықтар, өзара есеп айырысулар) қайта есептеледі.
4. Осы өңдеумен деректерді «Бухгалтериядан» «Сауданы басқаруға» тасымалдауға бола ма? Жоқ. Көз бен қабылдаушының конфигурациясы мен релизі толық сәйкес келуі талап етіледі. Әртүрлі конфигурациялар арасында тасымалдау үшін осы өңдеуді емес, «Деректерді синхрондау» / алмасу ережелерін пайдаланыңыз.
5. Жүктеп шығару файлы қайда сақталады және ол үлкен бе?
Сіз көрсеткен жерге (әдетте .zip). Көлемі базаның көлеміне байланысты: бірнеше мегабайттан жүздеген мегабайтқа дейін. Дискіде күтілетін архивтен 2–3 есе көп қор ұстаңыз.
6. Жүктеп алу менің ағымдағы деректерімді өшіре ме? Толық жүктеп алу бос базаға арналған. Бос емес базаға көбіне жібермейді («Жүктеп алу … мүмкін емес»). Ешқашан «сақтық үшін» архивті жұмыс базасының үстіне жүктемеңіз.
7. Бұл «Деректерді синхрондаумен» немесе РИБ-пен бірдей ме? Жоқ. Синхрондау — жұмыс істеп тұрған базалар арасындағы тұрақты екі жақты алмасу. Бұл өңдеу — бүкіл базаны бір файлмен бір реттік тасымалдау/архивтеу.
8. Ерекше құқықтар қажет пе? Иә, әкімшілік (толық құқықтар). Әдеттегі менеджерге немесе кассирге өңдеу қолжетімсіз және қолжетімді болмауы керек.
9. Процесс қанша уақыт жүреді? Бір минуттан (шағын база) ондаған минутқа дейін (жүздеген мың құжат). Жүктеп алу уақытына фондық тапсырмаларды өшіріп, басқа пайдаланушыларды жібермеңіз.
10. Жүктеп алу ортасында тоқтап қалса не істеу керек? «Толықтырып жүктеуге» тырыспаңыз. Бос базаны қайта жасаңыз және релиздердің сәйкестігі мен архивтің тұтастығын тіркеу журналы бойынша алдын ала тексеріп, жүктеп алуды басынан қайталаңыз.
10. Іргелес объектілер
- Неге негізделіп іске қосылады: «Деректерді файлға жүктеп шығару» өңдеуімен жасалған файл (сол «Деректерді жүктеп шығару және жүктеп алу» ішкі жүйесі).
- Қасында не жұмыс істейді: «ВыгрузкаЗагрузкаДанных» негізгі өңдеуі (процесті басқарады), «Деректерді синхрондау» механизмі (тұрақты алмасу үшін — балама), 1С:Фреш қызметі (абоненттің аймағын тасымалдау), АБ-ның стандартты сақтық көшірмесі (
.dt). - Не еместігі: бұл «Іске асыру», «ЭШФ», «Түсім» емес — Қазақстанның бухгалтерлік және электронды құжаттарымен (ЭШФ, ЖТН) объект тікелей байланысты емес.
Өз релизіңізді қалай білуге болады
Мәзір (☰) → «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» — онда платформа нұсқасы мен конфигурация релизі көрсетілген. Бұл әдістемелік құрал «Қазақстан үшін сауданы басқару», 3.4 редакциясы, 3.4.5.21 релизі үшін құрастырылған және тексерілген. Басқа релиздерде мәзір тармақтарының атаулары мен жүктеп алу өңдеушілерінің құрамы өзгеше болуы мүмкін.
Қолтаңба: әдістемелік құрал «Қазақстан үшін сауданы басқару» (3.4 ред.) конфигурациясының 3.4.5.21 релизіне актуалды.