2025 жыл үшін 100.00 нысаны бойынша КТС декларациясын 2026 жылғы 31 наурыздан кешіктірмей тапсыру қажет (ҚР СК 359-бабы). 359-бап декларацияны тапсыру мерзімін белгілейді, бірақ КТС төлеу мерзімін белгілемейді, сондықтан осы норманың негізінде 31 наурызды төлем күні деп есептеуге болмайды.
КТС декларациясын қашан тапсыру керек
КТС декларациясын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары және Қазақстанда тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын әрі КТС төлеушілері болып табылатын бейрезидент заңды тұлғалар тапсырады. Декларация салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына тапсырылады (ҚР СК 359-бабы).
Егер ҚР СК 359-бабында өзгеше көзделмесе, соңғы мерзім — есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызы. Демек, 2025 жылдың қорытындысы бойынша декларацияны 2026 жылғы 31 наурыздан кешіктірмей, ал 2026 жылдың қорытындысы бойынша 2027 жылғы 31 наурыздан кешіктірмей тапсыру қажет (ҚР СК 359-бабы).
Бухгалтер үшін есепті салық кезеңі мен міндеттемені орындау жылын ажырата білу маңызды: декларация аяқталған кезеңнің қорытындысы бойынша жасалады, ал келесі күнтізбелік жылы тапсырылады. Нысанды жасау кезінде онда көрсетілген есепті кезеңге қатысты мәліметтерді пайдалану қажет.
КТС декларациясы декларацияның өзінен және салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілер туралы ақпаратты ашып көрсететін қосымшалардан тұрады (ҚР СК 359-бабы). Сондықтан 100.00 нысанын жіберер алдында бухгалтер мыналарды тексергені жөн:
- есепті салық кезеңінің дұрыс көрсетілгенін;
- ұйымның декларация тапсыруға міндетті КТС төлеушілеріне жататынын;
- ұйымға қажетті қосымшалардың толтырылғанын;
- декларация мен қосымшалар көрсеткіштерінің есеп деректерімен сәйкестігін;
- салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органының таңдалғанын;
- тапсырылған нысанның қабылданғаны туралы растаудың алынғанын.
Жіберуді соңғы күнге қалдырмаған дұрыс. Декларацияны тапсырғаннан кейін оның мәртебесін бақылап, нысанның қабылданғанына көз жеткізу қажет. Егер есептілік қабылданбаса, жіберу әрекетінің өзі оны тапсыру міндеттемесінің орындалғанын растамайды.
Бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе олардың тұрақты мекемелерінің жиынтық пайдасын есептеу үшін жеке қағида көзделген. Егер декларацияны тапсыру күніне бекітілген қаржылық есептілік болмаса, тиісті есеп-қисап КТС бойынша қосымша декларацияда жүргізіледі. Ол қаржылық есептілік бекітілген күннен кейінгі алпыс жұмыс күні ішінде, бірақ ҚР СК 9-тарауының ережелерін ескере отырып, есепті салық кезеңінен кейінгі екінші жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей тапсырылады (ҚР СК 359-бабы).
100.00 нысанын кім тапсырады
КТС декларациясын тапсыру міндеті КТС төлеушілері болып табылатын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғаларына, сондай-ақ Қазақстанда тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын және осы салықты төлеушілер болып табылатын бейрезидент заңды тұлғаларға қолданылады (ҚР СК 359-бабы).
Көрсетілген төлеушілер үшін жалпы мерзім қолданылады — есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей. Декларация салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына тапсырылады (ҚР СК 359-бабы).
Нысанды тапсыру міндетін айқындау кезінде қолданылатын салық режимін ескеру қажет. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлға ҚР СК 16-бөліміне сәйкес осы режим шеңберінде салық салынатын кірістер бойынша КТС декларациясын тапсырмайды (ҚР СК 359-бабы).
Бұл ерекшелік оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі шеңберінде салық салынатын кірістерге ғана қатысты. Сондықтан КТС декларациясын тапсыру міндеті туралы қорытынды заңды тұлғаның ұйымдық-құқықтық нысанын ғана емес, тиісті кірістерге қолданылатын салық салу режимін де ескере отырып жасалуға тиіс.
Декларацияның құрамы да маңызды: ол салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілер туралы ақпарат ашып көрсетілетін қосымшаларды қамтиды (ҚР СК 359-бабы). Қосымшалардың болуын және оларды толтыру қажеттігін нақты салық төлеуші көрсететін көрсеткіштер бойынша бағалау қажет.
Есептілікті дайындау алдында бухгалтер салық төлеушінің мәртебесін, бейрезиденттің тұрақты мекеме арқылы қызметінің болуын, қолданылатын салық режимін және кірістердің құрамын айқындауы керек. Бұл ұйымға КТС декларациясын тапсыру міндетінің қолданылатынын және оған 31 наурыз мерзімі туралы жалпы қағиданың қолданылатынын анықтауға мүмкіндік береді.
КТС төлеу мерзімі және бухгалтердің іс-қимыл тәртібі
Декларацияны тапсыру мерзімі мен КТС төлеу мерзімі салық міндеттемесінің әртүрлі элементтері болып табылады. ҚР СК 359-бабында көрсетілген 31 наурыз күні КТС декларациясын тапсыруға қатысты. Бұл бап салықтың қорытынды сомасын аудару күнін белгілемейді.
Сондықтан салық күнтізбесінде декларацияны тапсырудың соңғы мерзімі осы күнге түсетініне ғана сүйеніп, КТС төлемін 31 наурызға автоматты түрде белгілеуге болмайды. Төлемге КТС бойынша тиісті міндеттемені орындауды реттейтін ҚР СК-нің жеке нормасы қолданылады.
Жұмысты ұйымдастыру кезінде бухгалтердің есептілік пен төлемге қатысты іс-қимылдарды бөліп қарастырғаны орынды:
- декларация жасалатын есепті салық кезеңін айқындау;
- заңды тұлғаның ҚР СК 359-бабында көрсетілген төлеушілерге жататынын тексеру;
- көрсетілетін кірістерге оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимінің қолданылатынын анықтау;
- декларацияны және қажетті қосымшаларды дайындау;
- декларацияны белгіленген күннен кешіктірмей орналасқан жері бойынша салық органына тапсыру;
- ҚР СК-нің қолданылатын нормасы бойынша төлем міндеттемесін орындау мерзімін жеке айқындау;
- төлем сомасын декларацияның қорытынды көрсеткіштерімен және есеп деректерімен салыстырып тексеру.
Нысанды тапсырғаннан кейін оның қабылданғаны туралы растауды, ал салықты аударғаннан кейін төлемнің тиісті салық түрі мен салық кезеңі бойынша дұрыс көрсетілгенін тексеру қажет. Бақылауды осылай бөлу декларацияны тапсыру мен төлем міндеттемесін орындауды шатастырмауға көмектеседі.
КТС бойынша практикалық күнтізбеде кемінде екі бөлек оқиғаны көрсеткен дұрыс: декларацияны тапсыру және салықты аудару. Бірінші оқиға үшін ҚР СК 359-бабы жалпы мерзімді тікелей белгілейді — келесі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей. Екінші оқиғаның күнін осы баптан шығаруға болмайды.
Егер декларацияны тапсыру күніне бекітілген қаржылық есептілік болмаса, қосымша декларацияның арнайы мерзімі бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе олардың тұрақты мекемелерінің жиынтық пайдасын есептеуге ғана қолданылады. Бұл қағида қалған көрсеткіштер бойынша бүкіл декларацияны тапсырудың жалпы мерзімін ауыстырмайды (ҚР СК 359-бабы).
Жиі қойылатын сұрақтар
КТС бойынша 100.00 нысанын тапсыру мерзімі қандай? — КТС декларациясын тапсырудың жалпы мерзімі — есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей. 2025 жыл үшін декларацияны 2026 жылғы 31 наурыздан кешіктірмей тапсыру қажет (ҚР СК 359-бабы).
31 наурыз бір мезгілде КТС төлеу мерзімі болып табыла ма? — ҚР СК 359-бабы 31 наурызды декларацияны тапсыру мерзімімен байланыстырады. Бұл бап КТС төлеу мерзімін белгілемейді, сондықтан төлем күні тиісті төлем міндеттемесін реттейтін норма бойынша жеке айқындалады.
КТС декларациясын кім тапсыруға міндетті? — Оны КТС төлеушілері болып табылатын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғалар тапсырады (ҚР СК 359-бабы).
Оңайлатылған декларацияны қолданған кезде КТС декларациясын тапсыру керек пе? — Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлға осы режим шеңберінде салық салынатын кірістер бойынша КТС декларациясын тапсырмайды (ҚР СК 359-бабы).
КТС декларациясы қайда тапсырылады? — Декларация салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына тапсырылады (ҚР СК 359-бабы).
Декларацияның құрамына не кіреді? — Ол декларациядан және салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілер туралы ақпаратты ашып көрсететін қосымшалардан тұрады (ҚР СК 359-бабы).
Декларацияны жібергеннен кейін нені тексеру керек? — Нысанның қабылданғанына көз жеткізу, сондай-ақ есепті кезеңді, қосымшалардың құрамын және көрсеткіштердің есеп деректерімен сәйкестігін тексеру қажет. Төлем міндеттемесінің мерзімі мен орындалуы жеке бақыланады.