МӘМС-ті екі тәсілмен көруге болады: жеке тұлға қолжетімді ресми цифрлық сервистер арқылы өзінің сақтандыру мәртебесін және түскен төлемдер туралы мәліметтерді тексере алады, ал бухгалтер есептелген сомаларды төлем құжаттарымен және есептілік деректерімен салыстыра алады. Онлайн-сервистердің нақты жұмыс тәртібі өзгеруі мүмкін, сондықтан тексеру алдында МӘМС жүйесінің ресми ресурсынан өзекті арнаны және көрсетілетін мәліметтердің құрамын нақтылау керек.
Жеке тұлға МӘМС-ті қайдан көре алады
Алдымен нақты қандай ақпарат қажет екенін анықтаңыз. Сақтандыру мәртебесі адамның тексеру сәтінде МӘМС жүйесінде медициналық көмек алуға құқығы бар-жоғын көрсетеді. Төлемдер тарихы аударымдардың немесе жарналардың қай кезеңдер үшін түскенін түсінуге көмектеседі. Бұлар өзара байланысты, бірақ бірдей мәліметтер емес.
Тексеру үшін жеке тұлғаның сәйкестендіру деректері қажет болады. Оларды қорғалған авторландыруы бар ресми сервисте ғана пайдалану керек. Жүйеге кіргеннен кейін МӘМС-ке қатысу мәртебесіне немесе төлемдер туралы мәліметтерге қатысты қызметті тауып, мыналарды тексеру қажет:
ағымдағы сақтандыру мәртебесін;
төлемдер көрсетілген кезеңдерді;
төлем жасалмаған айлардың бар-жоғын;
мәліметтердің нақты жұмыс орнына немесе төлеудің өзге негізіне сәйкестігін;
ақпарат қалыптастырылған күнді.
Егер төлем жақында жасалса, оның тексеру нәтижелерінде болмауы жұмыс берушінің қателігін өздігінен дәлелдемейді: аударым өңдеуден өтіп, ақпараттық жүйеде көрсетілуі керек. Алайда мұндай жағдайда бухгалтер тек күтумен шектелмей, төлем құжатын, деректемелерді және қызметкердің сәйкестендіргішін тексеруі маңызды.
МӘМС аударымдарын көру және оларды жарналармен шатастырмау жолы
МӘМС қағидаларында аударымдар мен жарналар ажыратылған. Аударымдарды жұмыс беруші өз қаражаты есебінен төлейді. Табыстың жекелеген түрлері бойынша жарналарды салық агенті есептеуі, ұстап қалуы және аударуы мүмкін. Сондықтан есеп айырысу құжаттарында және төлемдер тарихын тексеру кезінде бір жалпы соманы іздемей, төлем түрін ескеру қажет.
Сонымен қатар МӘМС-ті әлеуметтік аударымдармен шатастыруға болмайды. 200.00 нысанында бұл төлемдер бөлек көрсетіледі: әлеуметтік аударымдар үшін жеке бөлім, ал МӘМС аударымдары мен жарналары үшін басқа бөлім көзделген. Атауларында «әлеуметтік» сөзінің сәйкес келуі төлемдердің мақсаты мен есебі бірдей екенін білдірмейді.
Егер қызметкер «МӘМС аударымдарын көруді» сұраса, бухгалтер оның нақты нені алғысы келетінін анықтап алғаны жөн: ағымдағы мәртебесін растауды, түскен төлемдердің тізбесін немесе есеп айырысу парағындағы ұсталған соманың түсіндірмесін. Бұл дұрыс дереккөздердегі мәліметтерді салыстыруға мүмкіндік береді.
Бухгалтер есепте және 200.00 нысанында нені тексеруі керек
Тексеруді табысты есептеуден бастап есептілік пен төлем құжатына дейін ретімен жүргізген ыңғайлы.
- Қызметкердің немесе табыс алушының кадрлық және есеп айырысу есебінде дұрыс сәйкестендірілгеніне көз жеткізіңіз.
- Табыс түрін және МӘМС аударымдары немесе жарналары есептелген негізді тексеріңіз.
- Есеп айырысу тіркелімін төлем құжатымен салыстырыңыз: кезеңді, төлем мақсатын және жеке тұлғаның деректерін.
- Төлемнің қабылданғанын және қайтарылмағанын тексеріңіз.
- Есеп деректерін 200.00 нысаны бойынша декларациямен салыстырыңыз.
200.01 қосымшасында есепті тоқсанның әрбір айы үшін МӘМС аударымдарын есептеуге арналған табыс сомалары 200.01.019 I, 200.01.019 II және 200.01.019 III жолдарында көрсетіледі. Тоқсандық қорытынды 200.01.019 IV жолында үш айлық көрсеткіштің сомасы ретінде айқындалады.
Қызметкерлердің, сондай-ақ азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жеке тұлғалардың табысы, жарналарды салық агенті есептейтін, ұстап қалатын және аударатын жағдайларда, тоқсан айлары үшін 200.01.020 I, 200.01.020 II және 200.01.020 III жолдарында көрсетіледі. Мұндай бөлу бухгалтерге қорытындыны ғана емес, алшақтық туындауы мүмкін айды да тексеруге көмектеседі.
Декларацияның жалпы бөлігінде ЖСН немесе БСН, есепті тоқсан, салық төлеушінің атауы және декларация түрі көрсетіледі. Есептілік түрі Салық кодексінің 114-бабын ескере отырып белгіленеді. Жалпы ақпараттағы немесе кезеңді таңдаудағы қате, тіпті төлем есебі дұрыс орындалса да, салыстырып тексеруді қиындатуы мүмкін.
МӘМС көрсетілмесе не істеу керек
Тексеруді кезеңнен бастаңыз. Жеке сервистегі, бухгалтерлік есептегі және 200.00 нысанындағы мәліметтер әртүрлі қалыптастыру күндеріне қатысты болуы мүмкін. Содан кейін ЖСН-ды, төлем айын, оның мақсатын және банктің орындау нәтижесін салыстырыңыз.
Егер сәйкестендіргіште немесе деректемелерде қате анықталса, төлемді нақтылаудың немесе қайтарудың ресми рәсімі бойынша әрекет етіңіз. Сома сервисте әзірше көрінбегені үшін ғана оны қайта аудармау керек: алдымен бастапқы төлемнің жай-күйін анықтау қажет.
Егер төлем құжаты орындалған және деректемелер дұрыс болса, растаушы құжаттарды сақтап, МӘМС мәліметтерін көрсететін ұйымның ресми арнасы арқылы өтініш беріңіз. Қызметкерге төлемнің қай кезең үшін және қандай негізде жасалғанын хабарлауға болады, бірақ басқа қызметкерлердің дербес деректерін ашуға болмайды.
Түзетуден кейін бухгалтер үш деңгейді қайта салыстырып тексергені жөн: жалақы есебін, орындалған төлемді және есептілікті. Мұндай бақылау есептеу қатесін аударылған соманың кешігіп немесе дұрыс көрсетілмеуінен ажыратуға мүмкіндік береді.
Жиі қойылатын сұрақтар
МӘМС-ті қайдан көруге болады? — Сақтандыру мәртебесі мен төлемдер туралы мәліметтерді МӘМС жүйесінің қолжетімді ресми цифрлық сервистері арқылы тексеруге болады. Тек қорғалған авторландыруды пайдаланыңыз және нәтиженің қалыптастырылған күнін тексеріңіз.
МӘМС аударымдарын бухгалтерия арқылы көруге бола ма? — Бухгалтер есеп тіркелімдері мен төлем құжаттары бойынша соманың есептелгенін және аударылғанын растай алады. Жеке тұлғаның ағымдағы сақтандыру мәртебесін ресми сервисте қосымша тексеру қажет.
Неліктен төлем бухгалтерде бар, бірақ қызметкерде көрсетілмейді? — Мәліметтердің жаңартылу күнінде айырмашылық болуы немесе ЖСН-да, кезеңде не төлем мақсатында қате кетуі мүмкін. Төлем құжатының орындалуын және оның деректемелерін тексеру керек.
200.00 нысанының қай жолында МӘМС аударымдарына арналған табыс көрсетіледі? — 200.01 қосымшасында айлық көрсеткіштер 200.01.019 I–III жолдарында, ал тоқсандық қорытынды 200.01.019 IV жолында көрсетіледі.
Әлеуметтік аударымдар мен МӘМС бір төлем бе? — Жоқ. 200.00 нысанын толтыру қағидаларында әлеуметтік аударымдар мен МӘМС үшін бөлек бөлімдер мен жолдар көзделген.