2026 жылы 1С-ке салық салу объектілерін айқындауға, салық міндеттемелерін есептеуге және салық есептілігін жасауға мүмкіндік беретін есепке алу құжаттамасындағы мәліметтерді: бастапқы құжаттардың, шот-фактуралардың, салық тіркелімдерінің, нысандардың және өзге де растайтын құжаттардың деректерін енгізу қажет (ҚР СК 202-бабы).
1С-ке нақты нені енгізу керек
Деректердің құрамы операцияға байланысты. Бухгалтер барлық ақпаратты енгізуге тиіс бірыңғай құжат немесе анықтамалық 1С-те жоқ. Алдымен не болғанын анықтау қажет: жаңа контрагент пайда болды ма, тауарлар келіп түсті ме, өнім беруші алдында берешек туындады ма, төлем жасалды ма немесе бастапқы қалдықтарды көшіру қажет пе.
Жаңа контрагентті құру кезінде негізгі сәйкестендіргіш БСН болып табылады. Егер пайдаланылатын конфигурацияда БСН бойынша мәліметтерді іздеу қолжетімді болса, табылған деректемелерді карточкаға автоматты түрде көшіруге болады. Карточканы сақтап, контрагентті құжаттарда пайдаланбас бұрын бухгалтер алынған ақпаратты растайтын құжаттармен салыстыруы керек.
Егер автоматты іздеу нәтиже бермесе немесе мәліметтер құжаттардағы деректермен сәйкес келмесе, салық салу режимін және басқа деректемелерді болжаммен толтыруға болмайды. Оларды контрагенттің расталған деректері бойынша енгізу қажет.
Түсімді көрсету үшін әдетте мыналар қажет:
- өнім беруші және шарт;
- құжаттың күні мен нөмірі;
- тауардың немесе көрсетілетін қызметтің атауы;
- саны мен құны;
- операция валютасы;
- өнім берушімен есеп айырысуға қажетті мәліметтер.
Салық тіркелімдеріндегі жазбалар бастапқы құжаттардың негізінде жүргізіледі (ҚР СК 219-бабы). Сондықтан құжатты өткізбес бұрын міндетті өрістердің толтырылуын ғана емес, енгізілген мәліметтердің бастапқы құжатқа және операцияның экономикалық мазмұнына сәйкестігін де тексеру маңызды. Контрагентті, валютаны немесе операция түрін таңдаудағы қате өзара есеп айырысуға және кейінгі есептерге әсер етуі мүмкін.
Жаңа контрагентті қалай енгізуге болады
Контрагентті БСН бойынша іздеуден бастаңыз. Егер конфигурация осы сәйкестендіргіш бойынша мәліметтерді алуды қолдаса, жүйе қолжетімді деректемелерді толтыра алады. Автоматты түрде толтыру қолмен енгізуді азайтады, бірақ бухгалтер мәліметтерді контрагенттің құжаттарымен салыстырып тексеруі қажет.
Атауын, БСН-ін және салық салу туралы мәліметтерді тексеріңіз. Содан кейін нақты ақпараттық базада жұмыс істеуге қажетті қалған деректемелерді толтырыңыз. Мұндай контрагенттің жоқ екеніне көз жеткізбей тұрып қайталама карточка жасамаңыз: телнұсқалар берешек пен айналымдарды анықтамалықтың бірнеше элементі арасында бөліп жіберуі мүмкін.
Егер мәліметтерді қолмен енгізу қажет болса, расталған деректерді пайдаланыңыз. Қажетті ақпарат болмаған жағдайда контрагенттен құжаттарды сұратыңыз немесе салық салу режимін кездейсоқ таңдаудың орнына қолжетімді ресми сервисті пайдаланыңыз.
Өнім берушілер бойынша бастапқы қалдықтарды қалай енгізуге болады
Бастапқы қалдықтар есеп жаңа базада басталғанда немесе деректер басқа жүйеден көшірілгенде енгізіледі. Пайдаланылатын конфигурацияда бастапқы қалдықтарды енгізу бөлімін ашып, есепке алу баптауларында көзделген егжей-тегжейлілікпен әрбір өнім беруші бойынша мәліметтерді енгізу қажет.
Тауар қалдықтары үшін атаулар, саны және құны көрсетіледі. Егер берешек те бір мезгілде көшірілсе, бухгалтер өнім берушілер бойынша деректердің есеп айырысудың құжатпен расталған жай-күйіне сәйкестігін қадағалауы керек. Команданың нақты орналасуы 1С конфигурациясы мен нұсқасына қарай өзгеше болуы мүмкін, сондықтан жолды пайдаланылатын базаның интерфейсі бойынша анықтау қажет.
Енгізгеннен кейін:
- Өнім берушілер мен номенклатураны тексеріңіз.
- Саны мен құнын көшірілетін деректермен салыстырыңыз.
- Егер конфигурацияда көзделсе, құжаттарды сақтап, өткізіңіз.
- Есепті қалыптастырып, қорытынды қалдықтарды бастапқы мәліметтермен салыстырыңыз.
Есеп арқылы тексеру көшіру нәтижелерін бақылау үшін қажет: құжаттың сақталуының өзі мәліметтердің есепке алудың барлық қажетті талдамалық бөліністерінде дұрыс көрсетілгенін растамайды.
Импорт пен рубльдегі төлемді қалай енгізуге болады
Ресейден тауар импорттаған кезде тауардың түсуі мен төлем жеке өзара байланысты операциялар ретінде көрсетіледі. Түсім құжатына растайтын құжаттың деректемелері, оның ішінде күні мен нөмірі, сондай-ақ өнім беруші, тауарлар, құны және валютасы туралы мәліметтер көшіріледі. Егер ҚР СК-де өзгеше белгіленбесе, бухгалтерлік есеп деректері салықтық есепке алудың негізі болып табылады (ҚР СК 202-бабы).
Ақша аудару үшін конфигурацияда көзделген өнім берушіге төлем құжатын жасап, операция валютасын таңдайды. Өткізер алдында өнім берушіні, шартты, соманы, валютаны және төлемнің тиісті берешекке жатқызылуын тексеру қажет. Егер растайтын құжатта тауарлар мен көрсетілетін қызметтер бөлек қамтылса, олар базада операцияның мазмұнына сәйкес көрсетіледі.
Өткізгеннен кейін өнім берушімен есеп айырысуды тексерген жөн. Түсім мен төлем бір контрагент бойынша және тиісті талдамалық белгілер бойынша көрсетілуі керек. Егер берешек жабылмаса, алдымен контрагент карточкасын, шартты, валютаны және жасалған құжаттардың параметрлерін тексеріңіз.
Өткізер алдында нені тексеру керек
Бухгалтер қысқаша бақылау тізімін қолданғаны жөн:
- операция құжаттың дұрыс түрімен көрсетілген;
- телнұсқасыз қажетті контрагент таңдалған;
- күні мен нөмірі бастапқы құжатқа сәйкес келеді;
- сомасы, саны және құны бұрмаланбай көшірілген;
- валюта дұрыс таңдалған;
- салық салу туралы мәліметтер расталған деректер бойынша енгізілген;
- өткізгеннен кейін тексеру есебі қалыптастырылған.
Бөлімдер мен командалардың атаулары 1С конфигурациясына байланысты. Сондықтан бағдарлама нұсқасын көрсетпей берілген мәзір бойынша әмбебап жол дәл болмауы мүмкін. Егер қажетті команда болмаса, пайдаланушының құқықтарын, функционалдық баптауларды және орнатылған конфигурацияның сипаттамасын тексеру қажет.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа контрагенттің салық салу режимін әрдайым қолмен енгізу керек пе? — Жоқ. Егер пайдаланылатын конфигурация БСН бойынша мәліметтерді алуға мүмкіндік берсе, деректемелерді автоматты түрде толтырып, содан кейін оларды растайтын құжаттармен салыстыруға болады.
Іздеу ештеңе таппаса, салық салу режимін таңдауға бола ма? — Оны болжаммен таңдауға болмайды. Карточканы контрагенттің расталған деректері бойынша қолмен толтырыңыз.
Енгізгеннен кейін бастапқы қалдықтарды қалай тексеруге болады? — Есепті қалыптастырып, өнім берушілерді, атауларды, саны мен құнын бастапқы құжаттармен және көшіру деректерімен салыстырыңыз.
Ресейлік өнім берушіге рубльмен төлемді қалай енгізуге болады? — Конфигурацияда көзделген өнім берушіге төлем құжатын жасаңыз, операция валютасын таңдаңыз және төлемнің тиісті берешекке жатқызылуын тексеріңіз.
Неліктен түсім мен төлем берешекті жаппайды? — Екі құжаттағы контрагенттің, шарттың, валютаның және есеп айырысудың басқа параметрлерінің сәйкестігін тексеріңіз.
Дереккөздер
Есепке алудың нормативтік негізі — ҚР СК-нің есепке алу құжаттамасы, бастапқы құжаттар және салық тіркелімдері туралы ережелері. Салықтық есепке алу салық салу объектілері туралы ақпаратты жүйелеуге, салықтарды есептеуге және салық есептілігін жасауға арналған (ҚР СК 202-бабы), ал салық тіркелімдеріндегі жазбалар бастапқы құжаттардың негізінде жүргізіледі (ҚР СК 219-бабы).