ЭШФ-ны растау нені білдіреді
Түзетілген немесе қосымша электрондық шот-фактура, сондай-ақ ЭШФ-ны кері қайтарып алу тауарларды, жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді алушының назар аударуын талап етеді. ЭШФ АЖ-да алушы тиісті әрекетті растай алады немесе құжатпен не кері қайтарып алумен келіспесе, одан бас тарта алады.
Қағидаларда құжаттың өңделуін бақылауға мүмкіндік беретін мәртебелер көзделген. Алушы ашқанға дейін ЭШФ «Қаралмаған» мәртебесіне, ал қаралғаннан кейін «Жеткізілді» мәртебесіне ие болады. Бұдан басқа, жүйеде түзетілген немесе қосымша ЭШФ үшін «Алушының растауын күтуде» және кері қайтарып алу үшін «Алушының кері қайтарып алуды растауын күтуде» аралық мәртебелері көрсетілуі мүмкін.
Қарау фактісінің өзі мазмұнды тексеруді алмастырмайды. Алушы үшін жаңа құжатты бастапқы ЭШФ-мен және есепке алу деректерімен салыстыру маңызды: өнім берушіні, алушыны, шартты, жеткізу жөніндегі құжаттарды, тауарлар, жұмыстар немесе көрсетілетін қызметтер туралы мәліметтерді, сондай-ақ сомалар мен толтырылған өзге де деректемелерді тексеру қажет.
Бұл кімдерге қатысты және нені тексеру қажет
Растау немесе бас тарту тәртібі тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді алушыларға — ҚҚС төлеушілер болып табылатындарға да, ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрмайтындарға да қолданылады. Нақты әрекет келіп түскен өзгерістің түріне байланысты.
Түзетілген ЭШФ-ны операцияға және ол алмастыратын құжатқа сәйкестігі тұрғысынан тексеру керек. Атап айтқанда, түзету қатені жоятынына және деректемелерде немесе өткізу деректерінде жаңа алшақтықтар туғызбайтынына көз жеткізу қажет.
Қосымша ЭШФ-ны түзету негізімен салыстырып тексеру қажет. Өзгерістің операцияның нақты шарттарына сәйкес келетінін түсіну үшін шартты, бастапқы құжаттарды және есепке алу жазбаларын тексерген жөн.
ЭШФ-ны кері қайтарып алу құжаттың күшін жою себебі мен салдарын тексеруді талап етеді. Бастапқы ЭШФ шынымен қолданыста қалмауға тиіс екенін және кері қайтарып алу есепке алудағы құжаттардың өзара байланысын бұзбайтынын анықтау қажет.
Шешім қабылдамас бұрын мыналар ұсынылады:
- бастапқы ЭШФ-ны тауып, оны келіп түскен құжатпен салыстыру;
- бастапқы құжаттар мен шарт талаптарын тексеру;
- алшақтықтарды өнім берушімен келісу;
- жүргізілген тексерудің ішкі растауларын сақтау;
- таңдалған әрекеттің ЭШФ АЖ-да көрсетілгеніне көз жеткізу.
Келіспеген кездегі мерзім мен әрекеттер
Егер алушы түзетілген немесе қосымша ЭШФ-мен не кері қайтарып алумен келіспесе, ол ЭШФ АЖ құралдары арқылы бас тартуды көрсетуге тиіс. Келтірілген қағидаларға сәйкес бұған тиісті ЭШФ жазып берілген немесе кері қайтарып алынған күннен бастап 10 күнтізбелік күн беріледі.
Егер белгіленген мерзімде бас тарту орындалмаса, құжатты алушы растаған болып есептеледі. Сондықтан келіп түскен өзгерістерді жүйедегі хабарламаны ашумен ғана шектелмей, дереу тексерген жөн.
Жұмыстың практикалық тәртібі мынадай болуы мүмкін:
- Келіп түскен құжатты ЭШФ АЖ-да ашып, оның түрін анықтау.
- Деректемелер мен мазмұнды бастапқы ЭШФ, шарт және бастапқы құжаттар бойынша тексеру.
- Алшақтықтар болған кезде өнім берушімен байланысып, келіспеу негіздерін тіркеу.
- Белгіленген мерзім аяқталғанға дейін ЭШФ АЖ-да бас тартуды орындау.
- Әрекеттен кейін құжаттың өзекті мәртебесін тексеру.
Егер ұйым өзгеріспен келіссе, жүйеде көзделген растауды орындап, содан кейін нәтиженің есепке алуда дұрыс көрсетілгеніне көз жеткізу керек.
Техникалық іркіліс кезінде не істеу керек
Егер он күндік кезең ішінде ЭШФ АЖ-да техникалық іркіліс орын алса, келіспеушілікті білдіру мерзімі пайдаланылмаған күнтізбелік күндер санына ұзартылады. Алайда бұл қағида іркіліс уәкілетті органмен расталған жағдайда қолданылады.
Техникалық мәселе туындаған кезде қолда бар дәлелдерді: экран суреттерін, қате туралы хабарлама мәтінін, әрекетті орындау әрекетінің күні мен уақытын сақтаған жөн. Сондай-ақ жүйенің жұмысы туралы ресми ақпаратты тексеру қажет. Кез келген жергілікті іркілісті мерзімді ұзартуға негіз деп өз бетінше есептеуге болмайды: оның ресми расталуы маңызды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Түзетілген ЭШФ қаралып қойған болса, оған жауап беру керек пе? — Иә. «Жеткізілді» мәртебесі құжаттың қаралғанын көрсетеді, бірақ оның мазмұнын бәрібір тексеріп, растау немесе бас тарту туралы шешім қабылдау қажет.
Келіспеушілікті білдіруге қанша уақыт беріледі? — Бас тартуды қосымша немесе түзетілген ЭШФ жазып берілген күннен не кері қайтарып алынған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде ЭШФ АЖ-да көрсету керек.
Құжаттан уақтылы бас тартпаса не болады? — Келтірілген қағидаларға сәйкес белгіленген мерзімде бас тарту болмаған жағдайда ЭШФ-ны алушы растаған болып есептеледі.
Жүйедегі кез келген қате мерзімді автоматты түрде ұзарта ма? — Жоқ. Уәкілетті орган растаған ЭШФ АЖ-дағы техникалық іркіліс ескеріледі; мерзім пайдаланылмаған күнтізбелік күндер санына ұзартылады.
ҚҚС төлеушілер мен төлемейтіндерге бірдей тәртіп қолданыла ма? — Қағидалар алушылардың екі санаты үшін де растауды немесе бас тартуды көздейді, бұл ретте негіздер салық заңнамасының тиісті ережелерімен айқындалады.