Не өзгерді
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінің «Виртуалды қойма» модулі арқылы электрондық шот-фактуралар жазып берілуге тиіс тауарлар тізбесін бекітті. Жаңа тізбе Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2025 жылғы 31 қазандағы № 661 бұйрығымен бекітілді.
Құжат 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі. Демек, осы күннен кейін электрондық шот-фактураларды ресімдеу кезінде айналымға қатысушылардың жаңа тізбені басшылыққа алып, өткізілетін тауардың «Виртуалды қойма» модулін міндетті түрде қолдану көзделген позицияларға жататынын тексеруі маңызды.
Тізбе тауарлардың атаулары мен Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатурасы кодтарына байланыстыра отырып жасалған. Сондықтан тауардың тек тұрмыстық немесе қысқартылған атауын негізге алу жеткіліксіз: тексеру кезінде ЕАЭО СЭҚ ТН дұрыс айқындалған кодын ескеру қажет.
Жаңа тізбе кімдерге қатысты
Өзгерістер бекітілген тізбедегі тауарларды өткізетін және осындай операциялар бойынша электрондық шот-фактураларды ресімдейтін ұйымдар мен дара кәсіпкерлер үшін маңызды. Практикалық жұмыста құжат бухгалтерлерге, салықтық есепке алу мамандарына, қойма қызметкерлеріне, сатып алу жөніндегі мамандарға, логистерге және есепке алу жүйесіндегі тауар анықтамалықтарына жауапты қызметкерлерге қатысты.
Тауар түрлері көп, импорттық тауарлары немесе бірнеше қоймасы бар компанияларға ерекше назар аудару қажет. Бір тауар ішкі құжаттарда коммерциялық атаумен көрсетілуі мүмкін, ал «Виртуалды қойма» арқылы жұмыс істеу қажеттілігі ресми тізбедегі позиция мен тиісті код бойынша тексеріледі.
Ұқсас атаудың болуы жіктеуді тексеруді алмастырмайды. Егер тауардың коды дұрыс айқындалмаса немесе есепке алу деректері мен бастапқы құжаттарда сәйкес келмесе, бұл ЭШФ ресімдеуді және модульде тауар қозғалысын есепке алуды қиындатуы мүмкін.
Нені тексеріп, не істеу керек
Кезекті операцияларды ресімдегенге дейін мынадай ретпен салыстырып тексеру ұсынылады:
- компанияның тауар номенклатурасын өзекті тізбемен салыстыру;
- тауар карточкаларындағы, шарттардағы, келіп түсу және өткізу құжаттарындағы ЕАЭО СЭҚ ТН кодтарын тексеру;
- ЭШФ «Виртуалды қойма» арқылы ресімделуге тиіс тауарларды айқындау;
- осындай тауарлардың есепке алу жүйесіндегі және модульдегі қалдықтарын салыстырып тексеру;
- өлшем бірліктері мен номенклатура сипаттамаларының дұрыстығын тексеру;
- жауапты қызметкерлердің құжаттарды модуль арқылы ресімдеу тәртібін білетініне көз жеткізу;
- ішкі нұсқаулықтарды және ЭШФ жазып беру алдындағы бақылауды өзектендіру.
Егер тауарды әртүрлі тәсілдермен жіктеуге жол берілсе, өткізу операциясын ресімдегенге дейін кодты нақтылаған дұрыс. Ішкі анықтамалық пен өнім берушінің құжаттары арасында алшақтықтар болған жағдайда, алдымен дұрыс деректерді анықтап, содан кейін ғана тауар қозғалысын көрсету керек.
Тауар санының көрсетілу тәсілі өзгеретін операциялар бөлек бақылауды талап етеді. Мысалы, тоннаны килограмға немесе қаптаманы данаға ауыстыру кезінде «Виртуалды қоймада» «Жиынтықтан шығару» операциясы қолданылады. Оны қолдану тауардың нақты қозғалысына және қабылданған есепке алу бірліктеріне сәйкес келуге тиіс.
Мерзімдер және практикалық бақылау
Жаңа бұйрық 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылады. Ұйымдар бұйрық қолданысқа енгізілгеннен кейін жасалатын операцияларды тексеру кезінде онымен бекітілген тізбені пайдалануға тиіс.
Ағымдағы бақылау үшін үш учаскеге: номенклатураны жіктеуге, «Виртуалды қоймадағы» қалдықтарға және ЭШФ жазып беруге жауапты адамдарды тағайындаған ыңғайлы. Шот-фактураны жіберер алдында тауар кодын, позицияның тізбеде болуын, қоймадағы қалдықтарды және өлшем бірлігінің сәйкестігін тексерген жөн. Мұндай тәртіп құжат тіркелгенге дейін алшақтықтарды анықтауға көмектеседі.
Тізбенің құрамы нормативтік актілермен өзгертілуі мүмкін болғандықтан, даулы немесе жаңа тауар позициялары бойынша бұрын сақталған көшірмеге немесе ескі анықтамалыққа емес, ресми құжаттың өзекті редакциясына жүгіну керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа тізбе қай күннен бастап қолданылады? — 2025 жылғы 31 қазандағы № 661 бұйрық 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.
ЭШФ-ны «Виртуалды қойма» арқылы ресімдеу қажеттігін қалай анықтауға болады? — Тауардың атауы мен ЕАЭО СЭҚ ТН кодын қолданыстағы ресми тізбемен салыстыру қажет.
Тауардың тек атауын тексеру жеткілікті ме? — Жоқ. Коммерциялық атау тізбедегі тұжырымнан өзгеше болуы мүмкін, сондықтан ЕАЭО СЭҚ ТН кодын да тексеру қажет.
Егер есепке алуда қаптамалар пайдаланылып, ал өткізу дана түрінде көрсетілсе, не істеу керек? — Есепке алу бірліктерін және тауар қозғалысының дұрыстығын тексеру керек. Өлшем бірліктерінің ретін азайту үшін, мысалы, қаптамадан данаға ауыстырғанда, модульде «Жиынтықтан шығару» операциясы қолданылады.
Тізбенің өзекті құрамын қайдан тексеруге болады? — «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіндегі нормативтік актінің қолданыстағы редакциясынан.