2026 жылы Қазақстанда есеп жүргізу үшін пайдаланушылар санына сай лицензиялары және сүйемелдеу шарттары бар ҚР-ға арналған жергіліктендірілген 1С конфигурациясын таңдау керек. ҚР СК-нің 317, 833, 837 және 838-баптарында бухгалтерлік бағдарламаның нұсқасын таңдауға қатысты талаптар белгіленбеген, сондықтан 1С сатып алу кезінде оларға сілтеме жасауға негіз жоқ.
Қазақстанда қандай 1С Бухгалтерияны сатып алу керек
Алдымен жеткізушінің дәл Қазақстанға арналған конфигурацияны ұсынатынын тексеру керек. Ол ҚР-да қолданылатын есепке алу және есептілік нысандарын қолдауға, ал жаңартулары Қазақстан заңнамасындағы өзгерістерді ескеруге тиіс. Егер компанияға Қазақстанда есеп жүргізіп, есептілік тапсыру қажет болса, басқа елге арналған нұсқа жергіліктендірілген шешімді алмастыра алмайды.
Таңдауды әдетте бағадан емес, компанияның жұмыс сценарийінен бастайды. Тапсырыс берер алдында мыналарды жазбаша тіркеп алған жөн:
- жүйеде бір мезгілде қанша бухгалтер жұмыс істейтіні;
- бірнеше пайдаланушының желі арқылы жұмыс істеуі қажет пе;
- бір ұйымның немесе бірнеше компанияның есебі жүргізіле ме;
- бұрынғы бағдарламадан деректерді көшіру қажет пе;
- банкпен, электрондық құжаттармен және басқа сервистермен интеграциялар қажет пе;
- жаңартуларды кім орнатып, қателерді кім түзететіні;
- салалық шешім қажет пе.
Есеп қарапайым болып, дерекқормен бір пайдаланушы жұмыс істесе, базалық жеткізілімді қарастыруға болады. Бірлесіп жұмыс істеу, ақпараттық жүйені дамыту және күрделірек процестер үшін әдетте ПРОФ-нұсқа немесе мамандандырылған конфигурация бағаланады. Түпкілікті таңдауды нақты жеткізілімнің лицензиялық шарттарымен салыстыру керек.
Сатып алар алдында сатушыдан компанияңыздың операциялары мысалында бағдарламаны көрсетуді сұраңыз. Демонстрация бастапқы құжаттарды енгізуді ғана емес, кезеңді жабуды, есептілікті қалыптастыруды, қателерді түзетуді және конфигурацияны жаңартуды да қамтуға тиіс.
1С Бухгалтерия 8: базалық, ПРОФ немесе салалық шешім
«1С Бухгалтерия 8 базалық нұсқасын сатып алу» және «1С Бухгалтерия 8 сатып алу» сұраулары мүмкіндіктері әртүрлі өнімдерге қатысты болуы мүмкін. Платформа атауының бірдей болуы кез келген жеткізілім нақты бизнеске сай келеді дегенді білдірмейді.
Базалық нұсқаны бірнеше маманның бір мезгілде жұмыс істеуін қажет етпейтін шағын есеп үшін қарастырған орынды. Төлем жасалғанға дейін пайдаланушылар санына, сүйемелдеуге, конфигурацияны өзгертуге және бірнеше ұйымның есебін жүргізуге қойылатын шектеулерді тексеру қажет. Лицензиялардың атаулары мен шарттарын жеткізушінің коммерциялық ұсынысы мен лицензиялық құжаттамасынан алу керек.
Компанияға көп пайдаланушымен жұмыс істеу немесе жүйені неғұрлым икемді дамыту қажет болғанда ПРОФ-нұсқа қарастырылады. Негізгі жеткізілімнен бөлек клиенттік лицензиялар, серверлік бағдарламалық қамтылым, жұмыс орындарын баптау және сүйемелдеу қажет болуы мүмкін. Сондықтан негізгі жеткізілімнің бағасын ғана емес, іске қосудың толық құнын салыстыру керек.
Үлгілік бухгалтерлік конфигурацияның мүмкіндіктері кәсіпорын процестері үшін жеткіліксіз болғанда салалық шешімдер қажет. Таңдау кезінде қолдау көрсетілетін операцияларды, жұмыс орындарының санын, жеткізілім форматын, жаңарту шарттарын және платформаның пайдаланылатын нұсқасымен үйлесімділігін салыстыру керек. Баға мен жиынтық құрамын коммерциялық ұсыныс пен шартта тіркеу қажет: сатушының ресми ұсынысынсыз салалық жеткізілімнің нақты құнын көрсету дұрыс емес.
Сатып алу және енгізу бағасы неден құралады
«1С Бухгалтерия бағдарламасын сатып алу бағасы» деген іздеу көбіне лицензияның құнын ғана көрсетеді. Нақты бюджет бұдан кең болуы мүмкін: оған орнату, анықтамалықтар мен бастапқы қалдықтарды көшіру, құқықтарды баптау, қызметкерлерді оқыту, жаңартулар және кейінгі қолдау кіреді.
Әрбір позиция бойынша бөлек есептеуді сұратыңыз:
- Бағдарламаның негізгі жеткізілімі.
- Қосымша пайдаланушылық немесе серверлік лицензиялар.
- Орнату және бастапқы баптау.
- Деректерді көшіру және көшіру нәтижелерін тексеру.
- Пысықтаулар мен интеграциялар.
- Бухгалтерлерді оқыту.
- Сүйемелдеу және жаңартулар.
Шартта бағдарламаны пайдалану құқығын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерден бөліп көрсеткен жөн. Акт, жүкқұжат, электрондық құжат және лицензиялық құжаттама компанияның нақты нені сатып алғанын анықтауға мүмкіндік беруге тиіс. Мұндай құжаттар жиынтығы бухгалтерге сатып алуды саралау және 2026 жылы ұйым қолданатын есепке алу қағидалары бойынша шығындарды тану үшін қажет.
Пысықтауларға ерекше назар аудару қажет. Техникалық тапсырманы, құнын, орындау мерзімін, қабылдау тәртібін және болашақ жаңартулармен үйлесімділік үшін жауапкершілікті алдын ала келісу керек. Сипатталмаған пысықтау іске қосылғаннан кейін қосымша шығындардың туындауына жиі себеп болады.
Төлем мен іске қосу алдында нені тексеру керек
Қазақстанда 1С-ті өнімді тарату құқығын құжатпен растай алатын және тапсырыстың әрбір позициясына құжаттар ұсынатын сатушыдан сатып алған қауіпсіздеу. Төлем жасалғанға дейін шоттағы атауды таңдалған конфигурациямен, редакциямен, пайдаланушылар санымен және жеткізілім форматымен салыстырыңыз.
Бухгалтер мен жоба басшысы мыналарды тексергені жөн:
- лицензия қай ұйымға тіркеледі;
- жаңартулар қамтылған ба және сүйемелдеу қандай кезеңге беріледі;
- резервтік көшірме жасауға кім жауап береді;
- пайдаланушылардың құқықтары қалай бөлінеді;
- көшірілген қалдықтарды тестілік тексеру көзделген бе;
- жұмыстарды кім қабылдап, құжаттарға кім қол қояды;
- пысықтаулардан кейін үлгілік функционалдың жұмыс қабілеті сақтала ма.
Орнатылғаннан кейін жүйе алдымен тестілік операцияларда тексеріледі: қалдықтар мен айналымдар бұрынғы дерекқормен салыстырылады, баспа нысандары мен қызметкерлердің қолжетімділігі бақыланады. Көшу күнін ішкі шешіммен бекітіп, бастапқы деректердің резервтік көшірмесін бөлек сақтаған жөн.
Сатып алудың салықтық және бухгалтерлік тәртібін тек «1С» атауына қарап айқындауға болмайды. Операцияны саралау үшін лицензия шарттары, берілген құқықтардың мерзімі, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің құрамы, бастапқы құжаттар және ұйымның есеп саясаты маңызды. ҚР СК-нің 317-бабы бухгалтерлік бағдарламаны сатып алуды емес, жер қойнауын пайдаланушының қазақстандық кадрларды оқытуға және өңірлердің әлеуметтік саласын дамытуға арналған арнайы шегерімдерін реттейді (ҚР СК-нің 317-бабы). 833-бап 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін ұсынылған ҚҚС асып кетуін қайтару туралы өтініштер мен талаптарды қараудың өтпелі тәртібін белгілейді және бағдарламалық қамтылымды сатып алуды есепке алу тәртібін де айқындамайды (ҚР СК-нің 833-бабы). 837 және 838-баптар 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған жекелеген инвестициялық келісімшарттар мен келісімдер бойынша салық салу шарттарының сақталуына арналған (ҚР СК-нің 837-бабы; ҚР СК-нің 838-бабы).
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда 1С Бухгалтерияны қайдан сатып алуға болады? — Лицензияны ұйымыңызға рәсімдейтін, құжаттардың толық жиынтығын беретін және қазақстандық конфигурацияның жаңартылуын қамтамасыз ететін сатушыны таңдаңыз. Сатушының өнімді тарату құқығын төлем жасалғанға дейін тексеру керек.
1С Бухгалтерия 8-дің тек базалық нұсқасын сатып алуға бола ма? — Егер оның лицензиялық және функционалдық шектеулері компаниядағы пайдаланушылар саны мен міндеттерге сәйкес келсе, болады. Сатып алар алдында бірлесіп жұмыс істеу, қажетті мөлшердегі ұйымдардың есебін жүргізу және кейіннен кеңейту мүмкіндігін тексеріңіз.
1С Бухгалтерия қанша тұрады? — Барлық нұсқа үшін бірыңғай баға жоқ: түпкілікті құн конфигурацияға, лицензияларға, пайдаланушылар санына, енгізуге және қолдауға байланысты. Жеткізілім құрамы бірдей коммерциялық ұсыныстарды салыстырып, жұмыстар мен сүйемелдеу құнын бөлек ескеріңіз.
Электрондық жеткізілімнің әдеттегі жеткізілімнен айырмашылығы неде? — Бағдарламаны алу тәсілі мен берілетін құжаттаманың құрамы өзгеше болады. Функционалдығын, тіркеу шарттары мен құжаттарды нақты жеткізілімдердің сипаттамалары бойынша салыстыру қажет.
Енгізу үшін бөлек ақы төлеу керек пе? — Егер орнату, деректерді көшіру, баптау және оқыту жиынтыққа кірмесе, олардың ақысы бөлек жұмыстар немесе көрсетілетін қызметтер ретінде төленеді. Әрбір кезеңнің құрамын, құнын және нәтижесін шартта бекіткен дұрыс.
Дереккөздер
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 317-бап.
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 833-бап.
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 837-бап.
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 838-бап.