2026 жылы 1С-тегі база іске қосу тізіміне оның нақты орналасқан жері бойынша қосылады, пайдаланушының есептік жазбасымен ашылады, ал қолжетімділік жол, пайдаланушы аты, құпиясөз және құқықтар тексерілгеннен кейін қалпына келтіріледі. Салықтық тексеру кезінде салық төлеуші көзделген құжаттар ұсынылған кезде салық органы лауазымды адамдарының бағдарламалық қамтылым деректерін көруіне қолжетімділікті қамтамасыз етуге міндетті (ҚР СК 168-бабы).
Бухгалтерге 1С-тегі база туралы нені білу маңызды
Күнделікті қолданыста 1С-тегі база деп ұйымның жұмыс істейтін ақпараттық базасын атайды. Онда бухгалтер есепке алу жүйесін ашып, өзіне қолжетімді операцияларды орындайды. Орнатылған бір бағдарлама бірнеше базаны іске қосу үшін пайдаланылуы мүмкін, сондықтан тізімнен қажетті жазбаны таңдап, оның атауына назар аудару маңызды.
Базаның өзін және оны іске қосуға арналған таңбашаны шатастырмаған жөн. Іске қосу тізіміндегі жазба бағдарламаның база орналасқан жерге жүгінуіне мүмкіндік береді. Егер бұл орын өзгерсе, деректер басқа компьютерде, серверде немесе басқа мекенжайда сақталып тұрса да, ескі жазба жұмыс істемей қалуы мүмкін.
Бухгалтерге мыналарды алдын ала білген ерекше пайдалы:
- базаның іске қосу тізіміндегі атауы;
- оның нақты қайда орналасқаны;
- техникалық қолжетімділікке кім жауап беретіні;
- кіру үшін қандай есептік деректер пайдаланылатыны;
- ұйымда қолданыстағы резервтік көшірменің бар-жоғы.
Кез келген өзгеріс енгізер алдында іс-әрекеттерді жауапты маманмен келіскен жөн. Бұрынғы база ашылмағаны үшін ғана файлдарды жоюға, баптауларды өзгертуге немесе жаңа бос база жасауға болмайды: алдымен ақаудың себебін анықтау қажет.
Базаны 1С іске қосу тізіміне қалай қосуға болады
Қажетті жазба іске қосу тізімінде болмаған, пайдаланушы басқа компьютерде жұмыс істей бастаған немесе қосылу параметрлерін қайта баптау қажет болған кезде базаны іске қосу тізіміне қосу керек. Командалардың атаулары мен әрекеттердің реттілігі платформа нұсқасына, конфигурацияға және базаның орналасу нұсқасына байланысты. Іске қосу терезесінде қолданыстағы ақпараттық базаны қосуды таңдап, оның нақты орналасқан жерін немесе қосылу параметрлерін көрсету қажет.
Баптау алдында жұмыс базасының қайда орналасқаны туралы мәліметтерді дайындаңыз. Оларды жүйелік әкімшіден, сүйемелдеу маманынан немесе басқа жауапты қызметкерден алған дұрыс. Кездейсоқ қалтаны таңдамаңыз және белгісіз көшірмені қоспаңыз: сырттай ұқсас базаларда өзектілігі әртүрлі деректер болуы мүмкін.
Қосқаннан кейін үш нәрсені тексеріңіз:
- Іске қосу тізімінде базаның түсінікті атауы пайда болды.
- Таңдаған кезде дәл қажетті ұйымның есебі ашылады.
- Күтілетін пайдаланушылар мен жұмыс деректері қолжетімді.
Егер бос база, деректердің әдеттегіден өзгеше құрамы немесе басқа ұйым анықталса, құжаттарды енгізуді тоқтатып, қосылу параметрлерін жауапты маманмен бірге тексеріңіз. Бұл қате таңдалған көшірмеде есеп жүргізбеуге көмектеседі.
Файлға апаратын жол табылмаса не істеу керек
Файлға апаратын жолдың табылмағаны туралы қате файлдық база көшірілгеннен, қалтаның атауы өзгертілгеннен немесе ол жойылғаннан, желілік мекенжай өзгергеннен не орналасқан жерге қолжетімділік болмағаннан кейін туындауы мүмкін. Мұндай жағдайда іске қосу тізіміндегі бұрынғы жазба база енді қолжетімсіз мекенжайды көрсетеді.
Тексеруді рет-ретімен жүргізген ыңғайлы:
- базаның басқа компьютерге немесе серверге көшірілген-көшірілмегенін нақтылау;
- орналасқан қалтаның немесе желілік мекенжайдың өзгертілген-өзгертілмегенін анықтау;
- жаңа орынның бухгалтердің жұмыс компьютерінен қолжетімді екенін тексеру;
- нақты орналасқан жерді іске қосу тізіміндегі жазба параметрлерімен салыстыру;
- мекенжай ескірген болса, жауапты маманнан қосылымды түзетуді сұрау.
Дұрыс параметрлерді қалпына келтіре алатыныңызға сенімді болмасаңыз, мән-жай анықталғанға дейін ашылмайтын жазбаны жоймаңыз. Сондай-ақ келісілген рәсімсіз жұмыс базасын компьютерлер арасында өз бетіңізше көшірмеңіз: бұл бірнеше нұсқаның пайда болуына әкеліп, қызметкерлерге қайсысының өзекті екенін анықтауды қиындатуы мүмкін.
Жолды түзеткеннен кейін базаны ашып, күтілген ұйымды және бұрыннан таныс соңғы құжаттарды көріп тұрғаныңызға көз жеткізіңіз. Мұндай тексеру сәтті іске қосылу фактісінің өзінен маңыздырақ: баптау кезінде қате орналасу орны таңдалса, бағдарлама басқа көшірмені ашуы мүмкін.
1С Фреш базасы және аутентификация қатесі
«1С Фреш базасы» деген сұрау әдетте бұлттық қолжетімділік нұсқасы арқылы жұмыс істеуге байланысты. Кіру кезінде мәселе туындаса, оның себебі файлдардың орналасуында емес, пайдаланушының аутентификациясында болуы мүмкін. Енгізілген деректерді, браузерде сақталған құпиясөзді және таңдалған базаға қолжетімділіктің бар-жоғын тексеріңіз.
Егер жүйе аутентификация қатесі туралы хабарласа, мыналарды тексеріңіз:
- дәл қажетті базаны таңдағаныңызды;
- пайдаланушы атының дұрыс көрсетілгенін;
- браузер немесе басқа сақтау құралы ескірген құпиясөзді автоматты түрде қойып жатпағанын;
- осы пайдаланушыға қажетті базаға қолжетімділік берілгенін;
- жауапты қызметкердің есептік деректерді өзгерткен-өзгертпегенін.
Құпиясөзді ашық хат алмасу арқылы жіберуге немесе бөгде адамдарға хабарлауға болмайды. Есептік деректердің дұрыстығын өз бетіңізше растай алмасаңыз, қолжетімділік әкімшісіне жүгініңіз. Құпиясөздің өзін ашпай, оған қатенің нақты мәтінін жіберіп, оның қай кезеңде пайда болатынын көрсетіңіз.
1С:Бухгалтерия базасы үшін де жалпы қағида бірдей: алдымен қосылу мәселесін есептік деректер мәселесінен ажыратыңыз. Жолдың жоқтығы туралы хабар база орналасқан жерді және көрсетілген мекенжайдың қолжетімділігін тексеру қажет екенін, ал аутентификация қатесі пайдаланушы атын, құпиясөзді және берілген қолжетімділік құқықтарын тексеру керектігін білдіреді.
Іс-әрекеттердің практикалық тәртібі
1С:Бухгалтерия базасы ашылмаған кезде бухгалтерге бағдарламаны бірден қайта орнатудың қажеті жоқ. Хабарламаның нақты мәтінін және таңдалған базаның атауын жазып алудан бастаңыз. Содан кейін базаның жергілікті екенін, басқа компьютерде немесе серверде орналасқанын не бұлт арқылы қолжетімді екенін анықтаңыз.
Егер жол табылмағаны хабарланса, базаның нақты орналасқан жерін және осы мекенжайдың қолжетімділігін анықтаңыз. Егер аутентификация қатесі пайда болса, есептік деректерді және пайдаланушыға берілген қолжетімділікті тексеріңіз. Егер қажетті жазба іске қосу терезесінде болмаса, қолданыстағы базаны дұрыс параметрлермен тізімге қосыңыз.
Қолжетімділікті қалпына келтіргеннен кейін дұрыс жұмыс базасының ашылғанын тексеріңіз. Мұндай тексеруге дейін жаңа құжаттарды енгізбеңіз және есептік деректерді өзгертпеңіз. Алдын алу үшін жауапты қызметкерде қосылымның өзекті сипаттамасын, резервтік көшірме жасау туралы мәліметтерді және техникалық көмекке жүгіну тәртібін сақтаңыз, бірақ құпиясөздерді жалпыға қолжетімді құжатта орналастырмаңыз.
Салықтық тексеру кезінде бөлек тәртіп қолданылады: тексерілетін салық төлеуші нұсқамада көрсетілген салық органының лауазымды адамдары мен тартылған тұлғаларға бағдарламалық қамтылым деректерін көруге қолжетімділікті қамтамасыз етуге міндетті. Қолжетімділік нұсқама мен қызметтік куәліктер немесе сәйкестендіру карталары ұсынылған кезде беріледі; егер арнайы рұқсат қажет болса, ол да ұсынылуға тиіс (ҚР СК 168-бабы).
Сұрақтар мен жауаптар
«1С-тегі база» нені білдіреді? — Бұл ұйымның деректерімен жұмыс істеу үшін іске қосу тізімінен таңдалатын ақпараттық база.
Неліктен 1С файлға апаратын жол табылмады деп жазады? — Іске қосу тізіміндегі жазба базаның қолжетімсіз немесе өзгерген орналасқан жерін көрсетуі мүмкін. Оның нақты мекенжайын анықтап, қосылу параметрлерін тексеру қажет.
База іске қосу тізімінде болмаса не істеу керек? — Жауапты маманнан алынған дұрыс орналасу орны туралы мәліметтерді немесе қосылу параметрлерін пайдаланып, қолданыстағы ақпараттық базаны қосыңыз.
Неліктен 1С Фреш базасы ашылмайды? — Аутентификация қатесі кезінде таңдалған базаны, пайдаланушы атын, сақталған құпиясөздің өзектілігін және осы есептік жазбада қолжетімділіктің бар-жоғын тексеріңіз.
Ескі база ашылмаса, жаңа база жасауға бола ма? — Жаңа бос база жұмыс деректеріне қолжетімділікті қалпына келтірмейді. Алдымен қатенің себебін анықтап, дұрыс қосылымды қалпына келтіріңіз.
Салықтық тексеру кезінде 1С деректеріне қолжетімділік беру қажет пе? — Иә. Тексерілетін салық төлеуші көзделген құжаттар ұсынылған кезде бағдарламалық қамтылым деректерін көруге қолжетімділікті қамтамасыз етуге міндетті (ҚР СК 168-бабы).